Gana’da kimi bölgelerde ölenlerin mesleğini yahut tutkusunu yansıtan tabutlar hazırlanıyor. Müzisyenler gitarla, balıkçılar balıkla, öğretmenler ise kalem formunda tabutla son yolcuklarına uğurlanıyor.
Gana’da cenaze merasimleri, ölen kişinin hayatından izler taşıyan sıra dışı bir geleneğe mesken sahipliği yapıyor. Özel dizaynlar, hayatını kaybeden kişinin mesleğine, tutkularına ve toplumdaki pozisyonuna nazaran hazırlanıyor.
Bu geleneğin son örneklerinden biri, geçirdiği trafik kazasında ömrünü yitiren 40 yaşındaki müzisyen Frederick Teiko Ofori’nin cenazesinde görüldü.
Hayatının büyük kısmını elinde gitarıyla geçiren Ofori’nin ailesi, müzik aletinin son seyahatinde da ona eşlik etmesini istedi. Bunun üzerine Ofori için dev bir gitar formunda ahşap tabut hazırlandı.
Başkent Akra’nın dışındaki Adjen Kotoku Amoama’da düzenlenen cenaze merasiminde kırmızı çiçekler arasına yerleştirilen gitar biçimindeki tabut, merasime katılanların ilgi odağı oldu.
Başkent etrafındaki Ga toplulukları arasında yaygın olan gelenekte balıkçılar dev balık yahut kano, çiftçiler kakao meyvesi, sürücüler araba, din vazifelileri ise İncil biçimindeki tabutlarla defnedilebiliyor.
Ofori’nin tabutu, “Hello” lakabıyla tanınan 54 yaşındaki usta Daniel Oblie Mensah tarafından hazırlandı. Mensah, 30 yılı aşkın müddettir insanların mesleklerini, tutkularını ve toplumdaki yerlerini ahşap tabutlara yansıtıyor.
Mensah, ölen kişinin mesleğine nazaran bir tabut hazırlamanın kendisini heyecanlandırdığını belirterek bunun hem kişiyi hem de ailesini onurlandırmanın bir yolu olduğunu söyledi.
Heykel görünümündeki tabutların çağdaş biçiminin, 20. yüzyılın ortalarında Akra etrafındaki Ga ustaları arasında ortaya çıktığı belirtiliyor. Geleneğin, bölgedeki kabile şeflerinin taşındığı gösterişli ve farklı biçimlerdeki tahtırevanlardan esinlendiği düşünülüyor.
Günümüzde bu tabutlar, cenaze geleneğinin yanı sıra çağdaş sanatın sıra dışı örnekleri arasında da bedellendiriliyor. Büyük emekle hazırlanan yapıtların birçok defin sırasında toprağın altına girse de kimileri müze ve stantlarda ziyaretçilerle buluşuyor.
Ganalı sanatçı Paa Joe tarafından yapılan gitar biçimindeki bir tabut da New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonunda sergileniyor.
Akra etrafındaki atölyelerde uçak, balık, timsah, araba, İncil, kalem ve gitar üzere çok sayıda tasarım hazırlanıyor. Birtakım müşteriler istedikleri modelin fotoğrafıyla gelirken kimileri sırf hayatını kaybeden kişinin hayatını ve mesleğini anlatıyor. Dizaynın geri kalanını ustaların hayal gücü belirliyor.
Tabut ustası Lawrence Okoe Anang, en güç dizaynlarından birinin, yıllar evvel bir din vazifelisi için hazırlanan timsah biçimindeki tabut olduğunu anlattı.
Bu özel tabutların fiyatı yaklaşık 10 bin Gana sedisine, yani 900 dolara kadar çıkabiliyor. Müze ve stantlar için yapılan yapıtlarda daha sağlam materyaller kullanıldığı için fiyat daha da yükseliyor.
Zanaat büyük ölçüde aile içinde nesilden jenerasyona aktarılıyor. Teknolojik aletlerin üretimi hızlandırması ve yabancı müzelerden gelen siparişlerin artmasıyla bölüm giderek büyüyor.
Ustalar kendilerini marangoz, tabut imalcisi ve sanatçı olarak tanımlıyor. Fakat yapıtların asıl manası cenaze merasimlerinde ortaya çıkıyor: Ölen kişinin hayatını simgeleyen dev tasarım, yakınlarının gözleri önünde yavaşça toprağa indiriliyor.
Trump: Yapay zekaya karşı hastalıklı bir komplo yürütülüyor
Gana’nın sıra dışı cenaze geleneği: Her tabut bir hayatı anlatıyor
Trump duyurdu: Rusya ile Ukrayna arasında ‘enerji anlaşması’
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan bağımsızlık çıkışı. ”Westminster’ın devranı sona eriyor”
Trump: Rusya ve Ukrayna güç tesislerini vurmamayı kabul etti
Beyrut’ta bir yolcunun patlayıcı latifesi sebebiyle uçak tahliye edildi
Almanya’da küçük bir uçağın düşmesi sonucu 3 kişi öldü
