NASA astronotu birinci kere anlattı. “Makineli tüfek üzereydi, Dünya’ya dönemeyebiliriz diye düşündüm”

Sekiz günlük bir misyon için uzaya çıkan lakin Boeing Starliner kapsülündeki arızalar sebebiyle Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) dokuz ay kalan NASA astronotu Butch Wilmore, vazife sırasında yaşadıkları endişe dolu anların detaylarını anlattı.

Wilmore, astronot Sunita Williams ile ISS’e yaklaşırken Starliner’ın iticilerinin birer birer devre dışı kaldığını ve uzay aracını denetim etmekte giderek zorlandığını söyledi.

O sırada aklından hayatta kalamayabileceklerinin geçtiğini belirten Wilmore, “Oraya ulaşmak zorundaydık. Şayet ulaşamasaydık o halde Dünya’ya geri dönebileceğimizden emin değildim.” dedi.

Wilmore ve Williams, Temmuz 2024’te Boeing’in Starliner kapsülüyle ISS’e gerçek yola çıktı.

İstasyona yaklaşırken kapsülün sekiz ileri iticisinden dördü devre dışı kaldı. Akabinde beşinci iticide de sorun yaşanırken öbür iticilerin sağladığı gücün azaldığı belirlendi.

Wilmore, aracı denetim ederken Starliner’ın bir gün evvelki testlerden büsbütün farklı reaksiyon verdiğini hissettiğini anlattı.

Uzay araçlarının inançlı halde hareket edebilmesi için dönme, eğilme ve yuvarlanmanın yanı sıra ileri-geri, yukarı-aşağı ve sağa-sola hareket edebilmesi gerekiyor. Wilmore’a nazaran yaşanan arızalar sebebiyle Starliner bu hareket yeteneklerinden birini kaybetti.

“Artık hareket eksenlerimizden birini kaybetmiştik.” diyen Wilmore, bunun beşerli uzay uçuşu tarihinde daha evvel yaşanmadığını söyledi.

Arızalar sırasında kapsülün çıkardığı ses de astronotların telaşını artırdı.

Wilmore, iticilerin süratle ateşlenmesi sebebiyle uzay aracından “makineli tüfek” sesine misal bir gürültü geldiğini anlattı.

“Kontrol bendeydi ve bunu hissedebiliyordum. Uzay aracını denetim altında tutmak açısından bir gün evvelki durumla hiçbir benzerliği yoktu. Sesi bile farklıydı.” dedi.

Sorunun sebep kaynaklandığını bilmediklerini ve iticilerin tekrar çalışıp çalışmayacağından emin olamadıklarını söyleyen Wilmore, o sırada tek gayelerinin ISS’e ulaşmak olduğunu belirtti.

Wilmore, “Oraya ulaşamazsak bu biçimde Dünya’ya geri dönebileceğimizden emin değildim. Hasebiyle hayatta kalamama niyeti de vardı.” sözlerini kullandı.

Wilmore, Starliner ISS’e kenetlenmeden evvel bile kapsülle Dünya’ya dönemeyeceklerini düşündüğünü açıkladı.

“Eğer oraya inançlı biçimde ulaşır ve kenetlenebilirsek, bu uzay aracıyla konuta dönmeyeceğiz. Bir mühlet orada kalacağız diye düşündüm.” dedi.

Astronot, daha sonra kendisine “Geri dönemeyeceğinizi söylediklerinde ne hissettiniz?” diye sorulduğunu belirterek, “Ben bunu daha istasyona kenetlenmeden evvel biliyordum.” sözlerini kullandı.

NASA’nın astronotların Starliner ile dönmemesine ait resmi kararı ise yaklaşık bir ay sonra geldi.

Wilmore, “Tüm bu mühlet boyunca geri dönme ihtimalimizin yok denecek kadar az olduğunu biliyorduk.” dedi.

Wilmore’a nazaran en büyük problemlerden biri arızalı iticilerin uzaydayken direkt incelenememesiydi.

Astronotların uzay yürüyüşü yaparak iticilere ulaşmasının mümkün olmadığını belirten Wilmore, bu sebeple sorunun tam olarak ne olduğunun kesin biçimde tespit edilemediğini söyledi.

NASA başlangıçta Starliner’ın iki astronotu Dünya’ya geri getirebilecek durumda olduğunu değerlendirmişti. Fakat yapılan incelemelerin akabinde beşerli dönüşün fazla riskli olduğuna karar verildi.

Starliner, Eylül 2024’te mürettebatsız olarak Dünya’ya döndü.

Wilmore ve Williams’ın başlangıçta ISS’de sırf sekiz gün kalması planlanıyordu.

Ancak Starliner’ın inançlı dönüşüne ait belirsizlik sebebiyle iki astronotun misyonu aylarca uzadı. İkili sonunda SpaceX’in Crew-9 misyonuyla Mart 2025’te Dünya’ya döndü.

Böylece sekiz günlük olması planlanan misyon yaklaşık dokuz ay sürdü.

Wilmore, Starliner sürecinde daha evvel bilmediği birtakım prosedür ve kararlardan sonradan haberdar olmasının kendisini hayal kırıklığına uğrattığını da söyledi. Fakat hangi kararları kastettiği yahut bunlardan kimin sorumlu olduğu konusunda detay vermedi.

ISS’de aylarca kalmak zorunda olmasından ise rahatsızlık duymadığını belirten Wilmore, yaşananları kabullenmesinde dini inancının değerli rol oynadığını söyledi.

Bunun endişeyi büsbütün ortadan kaldırmadığını da kabul eden astronot, “Zaman vakit hayal kırıklığı yaşadım, tahminen bir iki kere biraz korktum.” dedi.