Müslüman Diaspora Forumu birinci sefer Ankara’da toplandı

Dışişleri Bakanlığı, YTB ve İİT alt kuruluşlarından İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC) işbirliğinde düzenlenen “İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Devletleri 1. Müslüman Diaspora Forumu” Ankara’da başladı.

Kur’an-ı Kerim tilaveti ve Müslüman diasporalara dair gösterilen kısa sinemayla başlayan açılış programında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, YTB Başkanı Abdulhadi Turus, Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Musa Kulaklıkaya, İİT Filistin ve Kudüs İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Büyükelçi Dr. Dawas Dawas, SESRIC Genel Direktörü Zehra Zümrüt Selçuk, Pakistan’ın Yurt Dışındaki Pakistanlılar ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesinden Sorumlu Federal Bakanı Chaudhry Salik Hussain ve Azerbaycan Diaspora Komitesi Başkanı Fuat Muradov, konuşmacı olarak yer aldı.

YTB Başkanı Turus, forumda yaptığı konuşmada, Müslüman diasporalarının oluşum süreçlerinin birebir olmadığını belirterek, yaşadıkları coğrafyaların, göç öykülerinin, nesil deneyimlerinin, karşılaştıkları sıkıntıların, imkanlarının ve gelecekten beklentilerinin birbirinden farklı olduğunu söyledi.

Ülkelerin bu alanlarda geliştirdiği kurumların, hizmetlerin ve çalışma modellerinin de kendi kuralları içerisinde şekillendiğini anlatan Turus, bu sebeple dinlemeye, deneyim paylaşımına ve müşterek sorunları birlikte düşünmeye gereksinim duyduklarını söz etti.

Turus, bugün Müslüman diasporaların karşı karşıya bulunduğu sıkıntıların her geçen gün değiştiğini, çeşitlendiğini ve yeni boyutlar kazandığını kaydederek, “İslamofobi, ayrımcılık, yabancı düşmanlığı ve hak ihlalleri varlığını sürdürürken, yeni jenerasyonların kimlik ve aidiyetlerini muhafazası, eğitim imkanları, toplumsal ve siyasi temsil, sivil toplumun güçlendirilmesi, dijital dünyanın beraberinde getirdiği yeni sınamalar ve kamu hizmetlerine erişim üzere başlıklar da giderek daha fazla kıymet kazanıyor.” diye konuştu.

‘VİCDANIMIZ VE KARDEŞLİĞİMİZ ORTAK’

Turus, Gazze’de yaşananların bugün ortak vicdanın en ağır imtihanlarından biri olduğunu belirterek, “Sınırlarımız farklı olabilir ama vicdanımız, kardeşliğimiz ve mesuliyetimiz ortaktır. Bize düşen, bu ortak hassasiyeti sadece güç vakitlerde ortaya çıkan bir dayanışma olarak bırakmamak, kalıcı bir işbirliğine ve ortak hareket kapasitesine dönüştürebilmektir.” tabirlerini kullandı.

Dünyanın dört bir yanında bilim üreten, üniversitelerde kürsü sahibi olan, teşebbüsler kuran, sanat ve kültür hayatına yön veren, sivil toplumda ve kamu hayatında sorumluluk üstlenen büyük bir Müslüman insan kaynağı bulunduğunu lisana getiren Turus, sadece meseleler değil, çok büyük bir beşeri, entelektüel, ekonomik ve toplumsal imkan da bulunduğuna dikkati çekti.

SESRIC Genel Direktörü Selçuk da deneyimlerini etrafı ve toplumu için ortak bir bedele dönüştüren güçlü bir diasporaya gereksinim duyduklarını belirtti.

Selçuk, dünyanın farklı coğrafyalarında yaşayan milyonlarca Müslümanın, kimliklerini, kültürlerini ve köken ülkeleriyle bağlarını sürdürdüklerini, tıpkı vakitte yaşadıkları ülkelerin ekonomik hayatına farklı kesimlerde katkı sunduklarını tabir etti.

Bu çerçevede diaspora sıkıntısının yalnızca göç ve ahenk başlıkları altında değerlendirilmesinin mümkün olmadığına dikkati çeken Selçuk, Müslüman toplulukların Gazze’deki soykırım, Müslüman aykırılığı (İslamofobi), ayrımcılık, nefret söylemi ve önyargılar üzere karşı karşıya kaldığı sorunlar olduğunu anlattı.

MÜSLÜMAN DİASPORALARIN POTANSİYELİ

Selçuk, gelecek kuşakların, kökleriyle bağlarını koruyan ve yaşadıkları toplumların eşit bireyleri olarak desteklenmesinin herkesin ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayarak, “Müslüman diasporaların taşıdığı büyük potansiyeli bugün bütün boyutlarıyla pahalandırmak için buradayız. Bu birikim diaspora siyasetlerinin önündeki geniş imkan alanını da göstermekte ve bu süreçte diaspora toplumlarının siyaset yapan hale gelmesi büyük değer arz etmektedir. Diasporayı siyaset süreçlerinin aktif bir paydaşı olarak görmek zorundayız.” diye konuştu.

İİT Genel Sekreter Yardımısı Dawas ise İİT’nin milyonlarca insanı temsil eden bir kurum olarak toplumlar arasında köprü vazifesi gördüğünü belirterek, Müslüman toplulukların bulundukları bölgelerin kalkınmasına katkıda bulunduğunu, bu bölgelere lisanlarını, kültürlerini ve tecrübelerini taşıyarak farklı toplumlarla etkileşimin yolunu açtığını söyledi.

Dawas, bunun paydaşlık, işbirliği ve uyum açısından da kıymetli olduğuna işaret ederek, farklı ülkelerdeki vatandaşlar ile diaspora toplulukları arasındaki alakaların geliştirilmesinin ve işbirliğinin artırılmasının gerekliliğine dikkati çekti.

‘FİLİSTİN DAVASINA SAHİP ÇIKMAK HEPİMİZ İÇİN ÖNEMLİ’

Dawas, bu çerçevede forumun son derece kıymetli olduğunu kaydederek, farklı kurumlar arasındaki uyumun artırılması gerektiğini tabir etti.

İİT olarak Filistin konusunda adil bir tahlil ortaya konulması ve İsrail saldırganlığının durdurulması yönünde ortak bir irade sergilediklerini aktaran Dawas, “Hepimizin dayanağı, Filistin davasına sahip çıkması ve benimsemesi hepimiz için çok kıymetli.” dedi.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya da bu forumun, İİT üyesi ülkelerin ilgili kümeleri arasında diaspora alanındaki işbirliğini daha da pekiştirecek daimi bir ortak platformun kurulmasına taban hazırlamasını temenni ettiğini söyledi.

Diasporanın, yerleştiği ülkenin toplumsal dokusunun ayrılmaz bir modülü olarak kabul edilmesi gerektiğini lisana getiren Kulaklıkaya, 60 milyonun üzerinde bir nüfusa ulaştığı kestirim edilen İİT üyesi ülkelerin diasporasının başta Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere dünyada tesirli ağlar oluşturduğunu ve köprü görevi gördüğünü anlattı.

Kulaklıkaya, diasporaların hem geldikleri köken ülkeler hem de ikamet ettikleri mesken sahibi ülkeler için değerli bir toplumsal ve ekonomik fırsat olduğuna değindi.

İSLAMOFOBİ İLE MÜCADELE

Diaspora topluluklarının köken ülkeleri ile yaşadıkları ülkeler arasında kendi kimliklerini daima tekrar tanımlama ve muhafaza uğraşı verdiğine dikkati çeken Kulaklıkaya, şu değerlendirmede bulundu:

“İster mesken sahibi ülkeden, ister kaynak ülkeden olsun, diasporaları manipüle etmeye yahut yabancılaştırmaya yönelik her türlü teşebbüs, başta diaspora mensupları olmak üzere tüm taraflara ziyan verir. Daha somut ve acil bir telaş kaynağı ise din ve etnik kökene dayalı her türlü ayrımcılıktır. Yabancı düşmanlığıyla ve bizim durumumuzda özellikle İslamofobi ile çaba, memleketler arası pahalar, üniversal unsurlar ve insancıl hukuk açısından değerli bir gerekliliktir.”

Kulaklıkaya, temel gayelerinin, diasporanın haklarını korumak ve onların takviyesiyle güçlü köprüler inşa etmek olması gerektiğini lisana getirdi.

Diasporaların ve Müslüman toplulukların, işgal altındaki Filistin topraklarında yaşanan mezalim konusunda pek çok ülkede kamuoylarının bilinçlendirilmesinde öncü bir rol oynadığına dikkati çeken Kulaklıkaya, şunları kaydetti:

“İsrail, bu saldırgan ve yayılmacı siyasetlerini esasen kimi destekçi ülkelerin dayanağıyla yürütebilmiştir. Fakat bu dayanak giderek gerilemekte, Filistinlilerin yaşadığı derin acılara dair global bir farkındalık oluşturmaya başlamıştır. Diaspora teşkilatlarımız arasındaki işbirliğini artırarak Filistin diasporasına sarsılmaz takviyemizi göstermek de hepimizin en kıymetli misyonudur. Ortak gücümüz, kararlılığımız ve dayanışmamız Filistin davasını savunmada ve böylelikle milletlerarası hukuka saygıyı yine tesis etmede belirleyici olacaktır. Unutmamalıyız ki İsrail’e verilen kayıtsız kuralsız dayanak pek çok kurumda siyonist lobi ve örgütlerin aktif varlığının direkt bir sonucudur. Münasebetiyle haklı ve yasal bir davayı sahiplenmek ve desteklemek hem ülkelerimizin hem diasporalarımızın vicdani ve ahlaki bir sorumluluğudur.”

‘MÜSLÜMAN DİASPORALAR BİRLİKTE HAREKET ETMELİ’

Azerbaycan Diaspora Komitesi Başkanı Muradov da artık köprü haline gelen diasporaların, toplumsal, ekonomik, bilimsel ve kültürel yaşama katkı sağladığını söz etti. Çağdaş bir diaspora siyasetinin temelinde diaspora teşkilatlarının ve örgütlenmelerinin kalıcı halde alakalarla pekiştirilmesinin yattığını anlatan Muradov, ikinci ve üçüncü kuşakların kültürlerini ve geleneklerini koruma edebilmeleri, aidiyetlerinin güçlendirilmesi açısından gençlerle çalışmanın en kıymetli öncelikler arasında yer aldığını söyledi.

Muradov, Müslüman diasporanın ve toplumların ortak birtakım problemlerin tahlilinde birlikte hareket etmek durumunda olduğuna işaret ederek, ulusal ve dini kimliğin koruma edilmesinin kıymetinin yanı sıra genç kuşakların köklerini koruma etmelerinin ve kendi kültürlerini sürdürülebilir kılmalarının değerine dikkati çekti. Ankara’da başlatılan bu diyaloğun vakit içerisinde çok somut teşebbüsleri beraberinde getireceğini belirten Muradov, bu forumun ileride ortak projeler oluşturma imkanı sağlayacağını ve daha derin kurumsal işbirliklerini de beraberinde getireceğini tabir etti.

Pakistanlı Bakan Hussain de Müslüman topluluğunun hiçbir formda ayrıştırılmamasının ya da farklı görülmemesinin ülkesinin temel anlayışı olduğunu aktararak, Pakistan’ın inanç gücünü ithal etmek değil, ihraç etmek yönünde bir siyaset yürüttüğünü anlattı. Diasporanın manalı halde toplumlarla etkileşimleri sürdürebiliyor olması gerektiğini kaydeden Hussain, güçlü köklerin etkileşimi artıracağını ve toplumdaki ortak kıymetlerin işbirliğini pekiştireceğini lisana getirdi.

Hussain, dünyada hareketin giderek artmasıyla bağların güçlenme muhtaçlığının da arttığını belirterek, sistemsiz hareketlerin önlenmesine dair aksiyonların da birlikte alınmasının kıymetli olduğuna değindi. Ayrıyeten Hussain, Müslüman diasporasının Filistinliler için insani dayanaktan hak savunuculuğuna kadar her alanda etkin rol alması gerektiğinin altını çizdi.