Milyonlarca kamu çalışanını ilgilendiriyor. Memurlara yeni zarurî eğitim geliyor

Türkiye, kamu çalışanlarının yapay zeka teknolojilerini inançlı ve aktif kullanabilmeleri emeliyle temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimini mecburî hale getirecek.

Edinilen bilgiye nazaran kamu çalışanlarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde yürütülen 2026-2030 periyodu Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’ndaki gayelere uyumlu halde e-öğrenme usulüyle temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilecek.

Eğitim zarurî olacak.

Çalışanlara ayrıyeten vazife ve sorumluluklarına nazaran hazırlanan kısa uygulama modülleri sunulacak. Eğitimler, kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden mecburî tutulacak.

Personelin sırf eğitimleri tamamlayıp tamamlamadığı değil, eğitimlerdeki muvaffakiyet seviyesi de tertipli izlenecek.

Kamu işçisinin de maksat kümeleri arasında bulunduğu yapay zeka okuryazarlığı programlarında, yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının inançlı kullanımı, ferdî dataların korunması, yanlış bilgi ve derin düzmece içeriklere karşı farkındalık ile etik kullanım prensipleri öğretilecek.

Eğitimleri tamamlayanlara, ölçme ve kıymetlendirme sonucunda kazandıkları temel yetkinlikleri gösteren düzey bazlı mikro sertifikalar verilecek.

Kamu kurumlarındaki dönüşüm, kullanım alanlarının belirlenmesi, uygulamaların alanda denenmesi ve başarılı projelerin yaygınlaştırılmasını içeren “tara-pilotla-ölçekle” döngüsüyle bütüncül bir yönetişim ve inanç çerçevesinde yürütülecek.

Kamudaki bu dönüşümü yönetmek üzere kurumlarda bu alandan sorumlu ünite amiri yahut lidere bağlı üst seviye yönetici görevlendirilecek.

Söz konusu yönetici, kurumun yapay zeka proje ve uygulamalarından oluşan portföyünü yönetecek, çalışmaların ilerleme durumunu tertipli olarak raporlayacak.

Görevlendirmelerin tamamlanmasının akabinde tüm kurumlar, 12 hafta içinde üç yıllık “Yapay Zeka Yol Haritası” ile yıllık amaçlarını hazırlayacak.

Pilot ve birinci ölçekli konuşlandırmalar için küçük-orta hacimli alımlar önceliklendirilecek, yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak teşebbüslerin teknogirişim dokümanına sahip olması temel alınacak.

Her bakanlıkta yapay zekadan yararlanılabilecek alanlar sistematik olarak taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda süratli pilot uygulamalar başlatılacak, belirlenen muvaffakiyet eşiğini geçen projeler 6 ile 12 ay içinde ölçeklendirilecek.

Plan kapsamında birinci 12 ayda en az 2 pilot dalgasıyla 10 yahut daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilotunun başlatılması hedefleniyor.

En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot etabından ölçeklendirmeye uzanan uçtan uca “pilot-ölçek hattı” kurulacak.

e-Devlet, vatandaşların yapay zeka dayanaklı kamu hizmetlerini direkt deneyimleyeceği öncelikli dönüşüm alanı olacak. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, müracaatların ön denetimi ve akıllı doküman takviyesi üzere uygulamalar öncelikle pilot olarak hayata geçirilecek.

En az 5 yapay zeka dayanaklı vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilotlanarak ölçeklendirilmesi planlanıyor. Uygulamalarda ferdî bilgilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan nezareti prensipleri dikkate alınacak.

Kamu kurumlarında devreye alınan yüksek tesirli yapay zeka sistemlerinin de belgelendirme ve kıymetlendirme süreçlerinden geçirilmesi zarurî olacak.