Lise öğrencileri danışman öğretmenleriyle birlikte yapay zeka dayanaklı afet idare sistemi geliştirdi. Sistem, zelzeleleri yaklaşık 30 saniye öncesinde, yangını ise şimdi bir çakmak ateşi büyüklüğündeyken anında tespit edip ihtar veriyor. Afetleri erken tespit...
Proje fikri geçtiğimiz yıl İstanbul’da gerçekleşen 6,2 şiddetindeki sarsıntının akabinde ortaya çıktı. İstanbul’daki Beykent Okyanus Koleji öğrencisi Azra Nisa Yılmaz, sarsıntı sebebiyle duyduğu endişenin akabinde bu afeti evvelce tespit edip tıpkı vakitte olay anında insanları yönlendirebilecek ve yardım çağırabilecek bir sistem geliştirmek istedi. Okulun Türk lisanı ve edebiyatı öğretmeni Aziz Yılmazel ile bu fikrini paylaşan Yılmaz, akabinde arkadaşı Sevil Ardashiri ile birlikte çalışmaya başladı. Grup, evvel var olan yazılımları inceledi ve akabinde kendi yazılımlarını geliştirmeye odaklandı. 4 aylık çalışma sonrasında yazılım, geçtiğimiz yıl eylül ayında tamamlandı. Sistem, o periyot Balıkesir Sındırgı artçı zelzeleleri sırasında test edildi ve sarsıntısı ortalama 25 saniye evvelce haber verdiği belirlendi. Birden fazla afet tahlil programını kapsadığı için ‘Kapsamlı Afet Lojistik ve Koruma Ağı Notifikasyonu: K.A.L.K.A.N’ ismini alan projeyi öğretmen Aziz Yılmazel, şöyle anlattı:
ORMAN YANGINLARININ DA ÖNLENMESİ HEDEFLENİYOR
“Sevil Ardashiri tarafından kodlaması 3 ayda tamamlanan bu program, çakmak alevi boyutundaki alevleri ortalama 0,6 saniye içerisinde algılayarak yangın ikaz sistemlerini devreye sokabiliyor. Gün ışığında ve gece karanlığında çeşitli testler yaptık ve hepsinde erken ihtar sistemimiz muvaffakiyetle çalıştı. Ormanlara kurulacak kameralarla yangınlar büyümeden en ufak bir tutuşmayı bu sistem sayesinde anında ilgili bireylere ve ve 112’ye bildirmemiz mümkün. Bu sayede orman yangınlarının önüne büyük ölçüde geçebiliriz. Projedeki kamera sistemini deniz kenarlarına yerleştirerek de test ettik. Sistem, denizlerdeki çekilmeler ve tsunami risklerini tahlil edebildi. 160 farklı lisan seçeneğine sahip olan programımız bir kamera, bir bilgisayar ve bir hoparlör bulunan her yerde fiyatsız olarak çalışabilir. Öbür yandan bizimkine benzeyen başka programlar, sırf tek bir afet üzerine odaklanıp yalnızca siren aracılığıyla ihtar verirken . K.A.L.K.A.N yalnızca ikaz vermekle kalmıyor; konutta, okulda, iş yerinde bireylerin durumlarını anlık olarak tahlil edip bu şahısları sesli olarak yönlendiriyor.
BEKLENEN ŞİDDETİ DE TAHMİN EDİYOR
Sistemimiz şu an karşılaşabileceğimiz çeşitli afet senaryolarını tek bir çatı altında toplayan kapsamlı bir yazılım haline geldi. Zelzele, yangın, toprak kayması, tsunami, volkanik hareketler ve mevcut afet senaryolarına uygun tahliye protokollerini bir araya getiriyoruz. Sarsıntı yazılımımızda, Android işletim sistemlerinin erken ihtar yazılımının bir benzerini geliştirerek sarsıntıdan 15-30 saniye öncesinde bulunduğumuz bölgede bir sarsıntı beklendiğini tespit edebiliyoruz. 300 kilometre menzildeki zelzeleleri ve beklenen şiddetlerini evvelden tespit eden programımız, bina içi ses sistemleri aracılığı ile erken ihtar vererek “çök-kapan-tutun” prosedürünü devreye alıyor ve sarsıntı sona erinceye kadar bireylerin yerinden kalkmaması gerektiğini hatırlatıyor.