Küba’ya yarım asrı aşan yaptırımlarda yeni sayfa. Amaçta 4 kesim var

ABD idaresi, Küba’nın hayati kesimlerini kapsayacak yeni bir yaptırım kararı alarak ham petrol sevkiyatı yürüten ağları, kamu teşebbüslerini ve orduya materyal sağlayan Çin merkezli tedarikçileri amaç seçti.

ABD Hazine Bakanlığının yayımladığı yeni düzenleme, yabancı kişi ve şirketlerin Küba’nın elektronik, imalat, denizcilik ve teknoloji kesimlerindeki ticari faaliyetleri sebebiyle yaptırımla müsabakasının önünü açtı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, hükümet, ordu ve petrol dalıyla ilişkili 10 kişi ve kurumu kapsayan yaptırım paketini yazılı açıklamayla kamuoyuna duyurdu.

Washington idaresi, Havana’ya yönelik yürürlükteki akaryakıt ambargosu çerçevesinde ada ile petrol nakliyeciliği yapan şebekeye ilişkin 5 gemiyi de bloke edilen mal varlıkları listesine ekledi.

Yaptırım listesinde, adaya yönelik ham petrol sevkiyatını yöneten denizaşırı denizcilik şirketleri ağıyla çalıştığı saptanan Guillermo Faustino Rodriguez Lopez Calleja yer aldı.

Listeye dahil edilen bir başka isim ise orduya bağlı ticari holding Grupo de Administración Empresarial (GAESA) Başkanı Ania Guillerma Lastres Morera’nın kızı Any Rodriguez Lastres oldu.

Daha evvel ABD yaptırımlarına maruz kalan GAESA’nın yöneticisinin ailesi üzerinden kurulan mali ağlar, Washington idaresinin kontrol kıskacına alındı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Havana’daki idaresi ada kaynaklarını halk yerine askeri seçkinlere aktarmakla itham ederek sürecin izleyicisi olmayacaklarını bildirdi.

Küba halkının elektrik kesintileri, yokluklar ve duraklayan iktisatla çaba ettiğini belirten Rubio, yönetici takımın güç ve teknoloji imkanlarını şahsi zenginleşme gayesiyle kullandığını ileri sürdü.

Rubio hususa ait “Havana’daki Marksist rejim bu çarkı döndürebilmek için devlete ilişkin işletmelerden, ortak teşebbüslerden ve denizaşırı aracılardan kurulu bir ağa sırtını dayıyor” tabirlerini kullandı.

Küba ordusuna teçhizat sağlayan dış aktörlerin adadaki baskıyı sürdürdüğünü kaydeden Rubio açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:

“Dış destekçileri, rejimin askeri güçlerini ayakta tutan ve acımasız baskılarını mümkün kılan askeri teçhizatı sağlarken, birebir vakitte Amerikan ana karasını tehdit etme, sızma ve yıkıma uğratma yönündeki ısrarlı eforlarını besliyor.”

Rubio, adanın ABD çıkarlarına karşı faaliyet gösteren global aktörler için bir harekat alanı fonksiyonu görmesine müsaade vermeyeceklerini vurguladı.

Yaptırım hamlesi, Dışişleri Bakanı Rubio’nun ekim ayı sonunda Küba vatandaşlarına CIA ile bâtın bir paydaşlık kurma daveti yapmasının ve Başkan Donald Trump’ın adaya askeri harekat düzenleme planlarına ait verdiği sinyallerin beraberinde geldi.

Washington ile Havana arasındaki yaptırım tansiyonu, 1959 Küba Devrimi’nin çabucak akabinde Fidel Castro liderliğindeki idarenin Amerikan mülklerini kamulaştırmasıyla başladı.

ABD idaresi, 1960 yılında adadan şeker alımını durdurup silah dışındaki tüm eserlere ambargo uygulayarak ekonomik baskının temelini attı.

Başarısızlıkla sonuçlanan 1961 yılındaki Domuzlar Körfezi Çıkarması sonrasında diplomatik bağlar büsbütün koparılırken, 1962 Küba Füze Krizi deniz ablukasını beraberinde getirdi.

Füze krizinin tahlile kavuşmasıyla birlikte Şubat 1963’te kapsamlı ticari ambargo yürürlüğe girdi.

Kongre, 1992 yılında çıkardığı Torricelli Yasası ile ABD şirketlerinin yurt dışındaki şubelerinin Küba ile ticaret yapmasını yasaklarken, 1996 tarihli Helms-Burton Yasası ise adayla işbirliğine giren üçüncü ülke firmalarını yaptırım kapsamına dahil etti.

Öte yandan Barack Obama ile Raul Castro devirlerinde 2014-2016 yılları arasında diplomatik bağlantıların tekrar kurulması ve uçuş kısıtlamalarının esnetilmesiyle bir olağanlaşma sürecine girilmişti.

Donald Trump idaresi 2017 ve sonrasında olağanlaşma adımlarını iptal ederek Küba’yı tekrar “terörü destekleyen ülkeler” listesine aldı ve petrol kısıtlamalarını yürürlüğe koymuştu.