Kopan motor modülü uçağın camını kırdı. Yolcuyu başka yolcular kurtardı

ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), geçen ay Selanik’ten Almanya’ya giden Ryanair uçağında motor kesimlerinin kabin camını parçaladığını ve bir yolcunun kısmen uçağın dışına çekildiğini tespit etti.

NTSB’nin perşembe günü yayımladığı ön rapora nazaran Ryanair’in iştiraki Malta Air tarafından işletilen uçuşta, Selanik Uluslararası Havalimanı’ndan kalkışın akabinde tırmanış sırasında sağ motordaki bir fan kanadı koptu.

Kopan kanat sebebiyle motor modülleri gövdeye ve sağ yatay dengeleyiciye çarptı.

Raporda, gövdenin basınçlandırılmış kısmının iki noktadan delindiği belirtildi.

Bunlardan biri 11. sıradaki yolcu kabini camı, başkası ise sağ kanat ile gövde birleşim kaplamasının arkasındaki alt gövde kaplamasıydı.

NTSB müfettişleri, 11F koltuğunda oturan yolcunun “hasar gören kabin camına kısmen sıkışmış” halde olduğunu ve camın tamamının yerinde bulunmadığını tespit etti.

Diğer yolcular, yaralanan yolcuyu tekrar kabinin içine çekti.

11F koltuğunda oturan yolcunun 61 yaşındaki Sırp teşebbüsçü Ljubisa Karović olduğu belirtildi.

Karović’in başı ve sağ kolu kırılan camdan dışarı çekildi. Öteki yolcular Karović’i tutarak büsbütün dışarı çekilmesini önledi.

Karović, olaydan iki haftadan kısa müddet sonra Guardian’a yaptığı açıklamada hayatta olduğu için kendisini şanslı saydığını söyledi.

Eşi Svetlana Grkovic’in kendisine anlattığına nazaran Karović, kabine geri çekildikten sonra da dahil olmak üzere birkaç defa bayıldı.

Olayı fazla hatırlamadığını, fakat başında ve boynunda ağrı bulunduğunu söyleyen Karović, “Beni kurtaran emniyet kemeri olabilir. Ancak tahminen de yazgıdır. Tanrı’ya inanıyorum ve ona her gün şükrediyorum” dedi.

10 Temmuz’daki uçuşun Yunanistan’ın Selanik kentinden Münih yakınlarındaki Memmingen’e yapılması planlanıyordu.

NTSB, uçağın Selanik Uluslararası Havalimanı’ndan tırmanışı sırasında 2 numaralı, yani sağ motorda fan kanadı kopması yaşandığını bildirdi.

Olaydan birkaç gün sonra Yunan makamları soruşturmanın tamamını NTSB’ye devretti.

Kurulun raporunda uçuş grubunun olay sırasında yaşadıkları da detaylı biçimde aktarıldı.

Pilotlar tırmanış sırasında yüksek motor titreşimi uyarısı aldı. Bunun üzerine motor gücünü azalttılar ve bir dizi denetim gerçekleştirdiler. Motor titreşimi azalınca takım otomatik pilotla tırmanışı sürdürdü.

Ancak titreşimler daha sonra kıymetli ölçüde arttı ve pilotlar yüksek bir patlama sesi duydu.

Uçuş takımı oksijen maskelerini taktı, acil durum duyuru etti ve derhal alçalmaya başladı.

Kabin vazifelileri de daima ve şiddetli bir titreşim duyup hissettiklerini, oksijen maskeleri düşmeden evvel az ölçüde sis yahut duman gördüklerini bildirdi.

Kabin basıncının düşmesinin akabinde iki pilot Selanik’e dönme kararı aldı. Uçak Selanik Havalimanı’na meselesiz iniş yaptı. Olayda Karović yaralanırken uçaktaki öteki bireylere ait bir yaralanma bilgisi verilmedi.

Boeing 737-800 tipi uçakta 149 yolcu ile dört kabin vazifelisi vardı.

NTSB’nin incelemesinde motorun çeşitli kısımlarında tüyler dahil kuş kalıntılarına rastlandı.

Rapora nazaran olaydan evvelki 12 ay içinde uçağın sağ motoruna ait dört kuş çarpması kaydı bulunuyordu. Bu olayların ikisinde kuş kalıntılarının bulunduğu bildirilmişti.

Fan kanatları son aylarda ultrasonik incelemelerden geçirilmiş, bu denetimlerde rastgele bir bulguya rastlanmamıştı.

Eski NTSB ve ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) müfettişi Jeff Guzzetti, ön raporu inceledikten sonra Associated Press (AP) ajansına yaptığı açıklamada gerekli bakım çalışmalarının vaktinde gerçekleştirilmiş göründüğünü söyledi.

Bununla birlikte Guzzetti, müfettişlerin evvelki denetimlerin nasıl yapıldığını ve daha evvelki kuş çarpması kuşkularının evvelden var olan bir hasara katkıda bulunup bulunmadığını incelemesinin beklendiğini belirtti.

Guzzetti, “Ne olduğunu, hatta bir ölçüde sebep olduğunu biliyoruz, lakin NTSB’nin ele alacağı hâlâ yanıtlanmamış sorular var.” dedi.

FAA, motor kaplamasının modüllerini güçlendirmeleri için 2025’te hava yolu şirketlerine üç başka talimat yayımlamıştı.

Bu talimatlar, Boeing 737 uçaklarında daha evvel yaşanan ve motor kaplamasının kesimlerinin savrulmasına yol açan iki fan kanadı arızasının akabinde çıkarılmıştı.

Bu kazalardan birinde, 2018’de Southwest Airlines uçağındaki bir yolcu, savrulan kesimlerin bir kabin camını kırmasının akabinde hayatını kaybetmişti.

FAA, gerekli değişikliklerin tamamlanması için hava yolu şirketlerine Temmuz 2028’e kadar müddet verdi.

NTSB’nin ön raporuna nazaran Ryanair uçağında bu değişiklikler şimdi yapılmamıştı.

Guzzetti, son olayın FAA ve NTSB’yi kelam konusu son tarihin öne çekilip çekilmemesi gerektiğini incelemeye yöneltebileceğini söyledi.

Ryanair, ön rapor hakkında yahut Karović’in tazminat alıp almayacağı konusunda sonuncu rapor yayımlanana kadar yorum yapmayacağını bildirdi.

Hava yolu şirketinin finans yöneticisi de geçen ay, soruşturmanın sonucu beklenirken Ryanair’in ikili tazminat ödemek zorunda kalıp kalmayacağını tartışmak için “henüz çok erken” olduğunu söylemişti.

Boeing ile motor üreticisi CFM soruşturmaya yardımcı oluyor.