ABD’de geliştirilen yeni bir yapay zeka sistemi, tek bir yüz fotoğrafından kanser hastalarının sıhhat durumuna ait kıymetli varsayımlarda bulunabiliyor. Araştırmacılara nazaran bu metot, gelecekte tedavi kararlarına da yardımcı olabilir.
ABD’deki Mass General Brigham sağlık kuruluşunda misyon yapan araştırmacılar, kanser hastalarının hayatta kalma olasılıklarını tek bir yüz fotoğrafından değerlendirebilen yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi.
BBC’nin The Lancet Digital Health mecmuasından aktardığı yeni araştırma, yüz çizgilerinin sırf yaşlanmaya değil, kişinin genel sıhhat durumuna ait de kıymetli bilgiler taşıyabileceğini ortaya koydu.
Bilim beşerlerine nazaran bu teknoloji, bilhassa ağır tedaviler öncesinde hastaların fizikî durumunun kıymetlendirilmesine yardımcı olabilir.
40 MİLYONDAN FAZLA FOTOĞRAFLA EĞİTİLDİ
Araştırmacılar, FAHR-Face ismi verilen yapay zeka modelini farklı yaş kümelerinden ve etnik kökenlerden şahıslara ilişkin 40 milyondan fazla yüz fotoğrafıyla eğitti. Bu modelden hareketle iki farklı sistem oluşturuldu.
FAHR-FaceAge ismi verilen birinci araç, kişinin yüzündeki yaşlanma belirtilerini inceleyerek biyolojik yaşını varsayım ediyor. FAHR-FaceSurvival isimli ikinci araç ise kanser hastalarının hayatta kalma olasılıklarını direkt yüz fotoğrafından kıymetlendiriyor.
Mass General Brigham/Lancet Digital Health
Biyolojik yaş, kişinin doğum tarihine nazaran hesaplanan yaşından farklı olarak bedeninin yaşlanma durumunu söz ediyor. Araştırmacılar, bu iki sistemin birlikte kullanılmasının hastaların sıhhat durumuna ait daha kapsamlı değerlendirmeler yapılmasını sağlayabileceğini belirtiyor.
YAPAY ZEKA YÜZÜN HANGİ BÖLGELERİNİ İNCELİYOR?
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, geliştirilen iki sistemin yüzün farklı bölgelerine odaklanması oldu.
Biyolojik yaşı hesaplayan yapay zeka; alın, şakaklar ve burun kenarlarından ağız köşelerine uzanan çizgilerdeki değişimleri inceliyor.
Kanser hastalarının hayatta kalma olasılıklarını pahalandıran öteki sistem ise bilhassa göz altları ve burun köprüsü etrafındaki detayları tahlil ediyor. Bu farklılık, yüzün makul bölgelerinin yaşlanma ve hastalıkların beden üzerindeki tesirlerine ait farklı bilgiler taşıyabileceğini düşündürüyor.
YAŞINDAN BÜYÜK GÖRÜNENLERDE ÖLÜM RİSKİ DAHA YÜKSEK
Araştırmada, hastaların gerçek yaşları ile yapay zekanın hesapladığı biyolojik yaşları arasındaki fark da değerlendirildi.
Ortalama dört yıllık takip sürecinde, biyolojik yaşı gerçek yaşından en az beş yıl daha büyük hesaplanan kanser hastalarının mevt riskinin yüzde 21 daha yüksek olduğu belirlendi.
Buna karşılık biyolojik yaşı gerçek yaşından en az beş yıl daha küçük hesaplanan hastalarda ölüm riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu tespit edildi.
Bu sonuçlar, yüz görünümüne dayalı biyolojik yaş iddiaları ile kanser hastalarının hayatta kalma olasılıkları arasında bir bağlantı bulunduğunu gösterdi.
ZARARLI ALIŞKANLIKLAR YÜZÜN BİYOLOJİK YAŞINI ETKİLİYOR
Araştırmacılar, ömür biçimi alışkanlıklarının yüzün biyolojik yaşına ait varsayımlarla irtibatını da inceledi.
Sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve uyuşturucu kullanımının daha yüksek biyolojik yaş varsayımlarıyla bağlı olduğu görüldü.
Öte yandan sistemin farklı ışık şartları, makyaj, yüz tabirleri ve fotoğrafın çekim açılarındaki değişimlerden büyük ölçüde etkilenmediği belirlendi.
Araştırmacılar, bu özelliklerin modelin farklı şartlarda kullanılabilmesi açısından kıymetli olduğunu fakat güvenilirliğinin daha geniş hasta kümelerinde kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
KANSER TEDAVİSİNDE NASIL KULLANILABİLİR?
Kanser tedavisinde hastanın yaşı kadar genel sıhhat durumu ve uygulanacak tedaviye dayanıklılığı da değer taşıyor. Bilhassa radyoterapi, ameliyat ve ilaç tedavisi üzere yoğun uygulamalar öncesinde hastanın fizikî kapasitesinin hakikat kıymetlendirilmesi gerekiyor.
Araştırmacılara nazaran yüz fotoğrafından elde edilen datalar, tabiplerin hastanın fizikî dayanıklılığını değerlendirmesine ve tedaviyi kişinin sıhhat durumuna nazaran planlamasına yardımcı olabilir.
Mass General Brigham Kanser Enstitüsü’nden Radyasyon Onkoloğu Dr. Raymond Mak, amaçlarının doktorların kararlarının yerine geçen bir sistem geliştirmek olmadığını, tedavi planlamasında kullanılabilecek ek bilgiler sağlamak istediklerini belirtti.
HENÜZ HASTANELERDE KULLANIMA HAZIR DEĞİL
Araştırmanın sonuçları dikkat cazibeli olsa da geliştirilen yapay zeka sisteminin hastanelerde kullanılabilmesi için daha fazla bilimsel çalışmaya gereksinim bulunuyor. Uzmanlar, farklı hasta kümelerinde yapılacak yeni araştırmalarla sistemin doğruluğunun ve güvenilirliğinin kıymetlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Araştırmacıların amacı, yüz fotoğraflarından elde edilen bilgileri mevcut tıbbi değerlendirmelere ekleyerek kanser hastalarına yönelik daha şahsileştirilmiş tedavi planlarının hazırlanmasına katkı sağlamak.