Koltuk 90 dakika sahipsiz kaldı. Papa Leo yokken Katolik dünyasını kim yönetiyor?

Katolik dünyasının ruhani lideri Papa Leo’nun akciğerindeki kitle sebebiyle salı günü ameliyat masasına yatması ve operasyon sırasında en az 90 dakika genel anestezi altında kalması, bir papanın fiilen misyon yapamaz duruma gelmesi halinde kilisenin nasıl yönetileceği sorusunu gündeme getirdi.

Katolik Kilisesi mevzuatında papanın vefatı, istifası ya da geçmişte Papa 6. Pius’un Napolyon tarafından hapsedilmesi örneğinde olduğu üzere serbestçe yönetim yetkisini yitirmesi durumlarına dair kurallar yer alırken, ağır hastalık yahut koma üzere hallere yönelik açık bir tüzel düzenleme yok.

Ruhani önderin süreksiz olarak hastanede yattığı devirlerde Vatikan’ın geniş idari düzeneği kendi kendine işlemeyi sürdürüyor.

Geçmişte 2. Jean Paul ve Papa Franciscus’un tekraren hastaneye kaldırıldığı periyotlarda de şahit olunan bu işleyiş, sistemin kriz yaşamadan yoluna devam etmesini sağlıyor.

Kilise tarihçisi Alberto Melloni, New York Times gazetesine verdiği demeçte, kilise idaresinde bir “papa vekili” makamının olmadığını kaydederek, karar ya da atama gereken hallerde bu evrakların direkt hastanedeki papanın onayına götürülebileceğini söyledi.

Vatikan uzmanı ve resmi yayın organı L’Osservatore Romano’nun eski genel yayın yönetmeni Giovanni Maria Vian, günlük işleyişin olağan halde devam ettiğini, rastgele bir kuralın yetkililerin misyonunu sürdürmesine pürüz oluşturmadığını ve sistemin otomatik işleyen bir makine üzere çalıştığını tabir etti.

Kilise hukuku uzmanı ve yorumcu Rahip Filippo Di Giacomo ise kilise yapısının ve ruhban sınıfının yüzyıllar içinde biçimlendiğini belirterek, “Tüm bu yapı, kilise hükümeti yavaşlamak zorunda kalsa bile asla çökmeyecek formda inşa edilmiştir. Kilisenin türel bilgeliği, Vatikan’ı ayakta tutan ‘derin mekanizmada’ gizlidir. Papa hastalandı diye kriz çıkmaz” değerlendirmesinde bulundu.

Papa 2. Jean Paul’ün on yılı aşkın müddet Parkinson ve öbür sıhhat sıkıntılarıyla mücadele ettiği dönemi hatırlatan Giovanni Maria Vian, 2013’te vazifesinden feragat eden 16. Benedictus’un benzeri bir tablo yaşamak istemediği için istifa kararı aldığını aktardı.

Dünya genelindeki Katolik Kilisesi ve Vatikan’ın günlük işleyişi, Başbakan (Kardinal Devlet Sekreteri) Piero Parolin başkanlığındaki yetkililerden oluşan bir heyet aracılığıyla yürütülüyor.

Katolik Kilisesi’nin merkezi idare organı olan Kutsal Makam bünyesinde müjdecilik, ruhban sınıfı, eğitim ve iktisat üzere alanları yönetim eden onlarca başka ünite ve bakanlık yer alıyor.

Yalnızca Parolin’in yönettiği Devlet Sekreterliği, hem içişleri hem de dışişleri bakanlığı işlevini üstlenerek genel idareyi, öbür devletlerle alakaları ve yurt dışındaki elçilikleri yönetiyor.

Roma’daki Gemelli Hastanesi’nde onlarca yıldır papalar için hazır tutulan özel bir süit yer alıyor.

2. Jean Paul’ün sıklıkla tedavi gördüğü için “üçüncü Vatikan” olarak nitelediği bu süitin halihazırda tadilatta olması nedeniyle Papa Leo tedavisini yakındaki diğer bir odada geçiriyor.

Papa Leo, geçen pazar günkü duasında rutin denetimler sırasında akciğerinde kitle tespit edildiğini ve tabiplerin ameliyat kararı aldığını açıklamıştı.

Kitlenin birinci olarak ne vakit fark edildiği bildirilmezken, operasyon duyurudan iki gün sonra yapıldı.

Vatikan uzmanları, papanın operasyondan çabucak evvel mümkün bir liderlik geçiş devrinde kilit rol oynayacak iki ismi atamasına işaret ediyor.

Papa, geçen hafta 69 yaşındaki Kardinal Luis Antonio Tagle’yi Kardinaller Heyeti Dekanı olarak atadı.

Tagle, çarşamba günü San Pietro Meydanı’nda Papa’nın yokluğunda ayin yöneterek sıhhati için dua etti.

Papa ayrıyeten Başpiskopos Vittorio Viola’yı San Pietro Papalık Bazilikası Başrahibi ve Vatikan Şehir Devleti Genel Vekili misyonuna getirdi.

Bu iki makam, bir papanın vefatı yahut istifası durumunda birden fazla kardinal vazifesini kaybederken yerini koruyan mevkiler arasında sayılıyor.

Vatikan’dan dün yapılan açıklamada, hekimlerin ameliyat sonrası düzgünleşme sürecinin planlandığı üzere ilerlediğini bildirdiği aktarıldı.

Papa Leo’nun teneffüs antrenmanları yaptığı, yürümeye başladığı, sabah ve öğlen yemeklerini yediği kaydedildi.

Vatikan Sözcüsü Matteo Bruni, Papa’nın “moralinin iyi” olduğunu belirtirken tümörün patoloji sonuçlarının vakit alacağını tabir etti.

Bruni, Papa Leo’nun gelecek ay Güney Amerika’ya yapmayı planladığı seyahati hala gerçekleştirmek istediğini ve bir hafta içinde Vatikan’a dönmesinin öngörüldüğünü bildirdi.