1990'larda büyük çatışmalara sebep olan Orange Order Yürüyüşü'nün 28 yıl sonra Katolik mahallesinden geçişine tekrar müsaade verilmesi, bölgede Protestan-Katolik tansiyonunu tekrar artırdı.
Kuzey İrlanda’da İngiltere yanlıları ile Cumhuriyetçiler arasında 1990’larda büyük çatışmalara sebep olan Orange Order Yürüyüşü’nün 28 yıl sonra Katolik mahallesinden geçişine yine müsaade verilmesi, bölgede Protestan-Katolik tansiyonunu tekrar artırdı.
Kuzey İrlanda’da İngiltere yanlısı ve Protestan Orange Order üyelerinin her yıl yaptığı yürüyüşün Drumcree Mahallesi’nde Katoliklerin yaşadığı Garvaghy Road’dan geçen kısmının yapılmasına müsaade verilmesi için yapılan müracaat mahkeme tarafından kabul edildi.
Taraflar arasındaki yürüyüş ve protestoların barışçıl hale getirilmesi için kurulan Bağımsız Yürüyüş Komisyonu, en son 1997’de yapılan ve 1998’de yasaklanan yürüyüşün Drumcree ayağının bugün yapılabileceğine hükmetti.
Komisyon, sadece 35 kişinin yürüyebileceğini ve bandonun yürüyüşte yer alamayacağını belirtirken, karara hem Orange Order üyeleri, hem Katolikler hem de Cumhuriyetçi Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill reaksiyon gösterdi.
ESKİ GERİLİMİN YENİLENMESİ ENDİŞESİ
Orange Order üyeleri, tarihi güzergah olan Garvaghy Road’daki yasağın kalktığını ve yürüyüşün kısıtlanmadan yapılabileceğini açıklarken, Katolikler ise 1995, 1996 ve 1997’de büyük çatışmalara sebep olan yürüyüşün eski gerginlikleri yenileyeceği kaygısını lisana getirdi.
Garvaghy Road Sakinleri Koalisyonu sözcüsü Breandan Mac Coinnaith, yürüyüşün engellenmesini talep eden 4 bin imzalı dilekçeyi mahkemeye verdiklerini vurgulayarak, “Herkes komşularımızın yürüyüşe müsaade verilmemesi gerektiği görüşünü paylaştığını biliyor.” tabirlerini kullandı.
O’Neill ise toplumda gerginliği artıracağını belirttiği yürüyüşün yapılmaması için bir küme İrlanda milliyetçisi Sinn Fein üyesiyle birlikte güzergahı kapatma hareketine başladı.
Bölgedeki 28 yıllık huzurun tekrar bozulmaya çalışıldığını kaydeden O’Neill, yol kapatma hareketi sırasında basına açıklama yaptı. O’Neill, “Orange Order ve birlik yanlıları bizi geriye götürüyor.” dedi.
Birlik yanlısı aktivist ve yürüyüş iştirakçisi Jamie Bryson ise O’Neill’in yol kapatan aksiyoncular arasında yer almasına reaksiyon göstererek, “Sözde Bölgesel Başbakan yasa dışı formda yolu kapatarak aksiyonu engelliyor. Yasaya bağlılıklarıyla ilgili çok önemli soru işaretleri oluştu.” diye konuştu.
Kuzey İrlanda’nın İngiltere’ye bağlı kalmasını savunan Demokratik Birlik Partisi milletvekili Jonathan Buckley ise iktidardaki milliyetçi Sinn Fein’i eleştirerek, “Sinn Fein ve Garvaghy Road sakinleri 28 yıldır Orange Order’a Yürüyüş Komisyonu’nun bir karar verdiğini söylüyordu. Şimdi de herkes kurallara uymalı.” tabirlerini kullandı.
İNGİLTERE BAŞBAKANI BURNHAM’DAN TARAFLARA İTİDAL ÇAĞRISI
İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise yıllık İşçi Partisi Konferansı için Liverpool’da bulunan Kuzey İrlanda Bakanı Chris Bryant’ı bölgeye gönderdi.
BBC’ye açıklama yapan Burnham, şöyle konuştu:
“Yürüyüş kararı polis tavsiyesiyle alınmalıydı lakin polis bu türlü bir tavsiyede bulunmadı. Bağımsız Yürüyüş Komisyonu bu kararı aldı. Benim vazifem Kuzey İrlanda Bakanı’nın 2027’de 30’uncu yılına girecek Belfast Anlaşması’na uygun davranmasını sağlamaktır. Dün akşam telefonla görüştüğüm İrlanda Başbakanının da (Micheal Martin) bu türlü bir sorumluluğu var. Kendisiyle bu hususta yakın çalışıyoruz. Tüm tarafları itidalli olmaya çağırıyorum. Kuzey İrlanda’da 30 yılda çok kazanım elde ettik. Bunların geriye gittiğini görmek istemiyoruz.”
İrlanda hükümeti de olaylara ait yazılı açıklama yaparak, “Sabahın birinci saatlerinden beri yaşanan mahkeme sürecini takip ediyoruz. Gelişmeleri alanda gözlemliyoruz ve Garvaghy Road sakinleri de dahil olmak üzere tüm paydaşlarla temas halindeyiz. Hükümetimiz durumdan son derece endişelidir. Belfast Anlaşması kapsamında uzlaşının ilerletilmesi yolunda uzun yıllar boyunca kaydedilen değerli ilerlemeleri hatırlıyor ve geçmişin bölünmelerine geri dönüşün en büyük tasamız olduğunu belirtiyoruz.” tabirlerine yer verdi.
Orange Order’ın 1807’den beri yaptığı yürüyüş farklı yıllarda farklı güzergahlarda süreksiz olarak engellense de Garvaghy Road’dan geçişe 1998’den bugüne kadar müsaade verilmemişti.
Özellikle 1995’te bir Katolik eylemcinin öldürüldüğü olaylardan sonra İngiliz ordusu bölgede güvenlik tedbiri alsa da 1997’ye kadarki yürüyüşlerde karşılıklı çatışmalar yaşanmıştı.
Yürüyüşün Garvaghy Road geçişi 1998’deki kararla yasaklanmıştı.