Yapay zekanın tükettiği elektrik ve su ölçüsüne reaksiyon gösteren yüzlerce aktivist, Hollanda'da Microsoft'a ilişkin data merkezi inşaatını basarak çalışmaları durdurdu.
Hollanda’nın başşehri Amsterdam’da teknoloji devi Microsoft için inşa edilen yapay zeka data merkezi şantiyesi, Avrupa genelinde iki güne yayılan aksiyonlarda yüzlerce aktivist tarafından işgal edildi.
Sloterdijk bölgesindeki inşaat alanına polis gruplarının varlığına rağmen güvenlik bariyerlerini aşarak giren göstericiler, çalışmaları durdurdu.
Hollanda haber ajansı ANP, polisin şantiyeye giren 150 ila 200 göstericiyi gözaltına aldığını, öbür hareketçilerin ise alandan kendi istekleriyle ayrıldığını bildirdi.
İklim ve adalet odaklı faaliyet yürüten Geef Tegengas kolektifi ile etraf örgütü Fossielvrij mensuplarının yer aldığı şovda aktivistler, inşaat halindeki duvarlara Microsoft aksisi sloganlar yazdı ve siyasi sloganlar attı.
Alana giren hareketçilerin bir kısmı vinçlere tırmanırken, kimileri da balonlar asarak dans etti.
Geef Tegengas Sözcüsü 30 yaşındaki Nathan Timmer, Fransız haber ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, tesisin Amsterdam’daki tüm hanelerin toplamı kadar elektrik ve aşırı ölçüde su tüketeceğini belirtti.
Timmer, bilgi merkezinin yapay zeka dayanaklı savaşları kolaylaştırmak ve Gazze’deki soykırımda kullanılmak maksadıyla işletileceğini savundu.
Eylemcilerden Sam van der Beek ise “Bu bilgi merkezleri dünyamızı yok ediyor. Tükettikleri kaynaklar yüzünden dünya yaşanmaz hale geliyor. Bugün burada olmamızın nedeni budur” dedi.
ŞANTİYE SAHİBİ DİYALOG ÇAĞRISI YAPTI
Tesisin mülkiyetini elinde bulunduran, Brookfield bünyesindeki Oaktree tarafından desteklenen ve alana 1 milyar dolardan fazla yatırım yapmayı planlayan Pure Data Centres, lokal paydaşlarla irtibat içinde olduğunu bildirdi.
Şirket açıklamasında, “Alandakilerden inançlı halde dışarı çıkmalarını, proje ve tasaları hakkında bizimle diyalog kurmalarını hürmetle talep ediyoruz” sözüne yer verildi.
Microsoft ise insanların projeye yönelik güçlü hislerini anladıklarını ve bunu barışçıl formda lisana getirme haklarına hürmet duyduklarını ancak yasa dışı hareketleri onaylamadıklarını kaydetti.
Amsterdam’daki baskın, etraf ve dijital haklar örgütlerini bir araya getiren Stop Dirty Data Centres (Kirli Veri Merkezlerini Durdurun) koalisyonunun cuma ve cumartesi günleri için 16 ülkede örgütlediği protestoların başlangıcı oldu.
Koalisyon, mevcut merkezlerin kapatılmasını istemediklerini ve teknolojik ilerlemeye karşı olmadıklarını, hükümetler açık ve net kurallar koyana kadar büyük çaplı tesis inşaatlarının durdurulmasını talep ettiklerini duyurdu.
Protesto takviminde İrlanda’nın başşehri Dublin’de bir yürüyüş, Polonya’nın başşehri Varşova’da parlamento binası önünde hareket ve Danimarka’da bulunan öbür bir Microsoft data merkezine yönelik şov yer alıyor.
Hakkında planlama yapılan, inşaatı süren yahut halihazırda işletilen yaklaşık 200 data merkezinin bulunduğu Hollanda, dalın yoğunlaştığı ülkeler arasında geliyor.
Yapay zeka sistemleri için kurulan bilgi merkezlerinin muhtaçlık duyduğu yoğun süreç gücü, çoklukla fosil yakıtlara dayanan elektrik şebekeleri üzerindeki yükü artırırken, ısınan sunucuları soğutmak için yüksek ölçüde su kullanılıyor.
Tesislerin etrafa tesiri, yaydığı gürültü, kirlilik, yarattığı görsel tahribat ve fiilen ne kadar istihdam sağladığına ait global reaksiyonlar genişliyor.
Söz konusu merkezlerin konut alanları ve öteki işletmelerle kıt kaynaklar için rekabet ettiğini belirten aksiyoncular, özel teknoloji devlerinin güç toplamasının şahsî ve ulusal güvenliğe risk oluşturabileceğini savunuyor.
Teknoloji şirketleri ise bu tesislerin yapay zeka ve bulut bilişime yönelik global talebi karşılamak, işletmeler, hükümetler ve tüketiciler için temel altyapıyı sağlamak ismine vazgeçilmez olduğunu lisana getiriyor.
Tepkiler İspanya, Hindistan ve ABD çizgisinde yayılırken, ABD’de Demokratların Kongre kontrolünü kazanarak yapay zeka kesimine katı düzenlemeler getirebileceği telaşıyla teknoloji paylarında sert düşüş kaydedildi.
Avrupa Birliği (AB), üretkenliği artırmak için yapay zeka alanında ABD ve Asya ile rekabet etme gayesi ile kamu faydasını gözeten sıkı kontrol sistemleri arasında kalıyor.
Reuters’ın haberine nazaran AB Komisyonunun dijital teknolojilerden sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, Avrupa’nın yapay zeka gelişimini desteklemek için daha fazla data merkezine gereksinimi olduğunu lakin sürecin dikkatle yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgede çip üretim kapasitesine, yapay zeka teşebbüslerine ve dev fabrikalar kurma planlarına yatırım yapıldığına işaret eden Virkkunen, “Vatandaşların, data merkezleri yüzünden güç faturalarının tavan yapmayacağına, elektrik kesintileri yaşanmayacağına ve bu projelerle etrafın yok edilmeyeceğine güvenebilmeleri son derece önemli” dedi.
Veri merkezlerine yönelik yasal süreçler kıta genelinde de sertleşiyor; Finlandiya’da Google’a ilişkin bir proje arazi temizleme çalışmaları sebebiyle soruşturmayla karşı karşıya.
İtalya ve Portekiz data merkezlerine yönelik etraf mevzuatını sıkılaştırırken, Microsoft İngiltere’deki bir bilgi merkezi projesinden altyapı gecikmeleri nedeniyle çekildi.