İsrailli analistlere nazaran, ABD-İran muahedesi Tahran için siyasi bir zafer

İsrailli gazeteci Ben-Dror Yemini, Israel Hayom gazetesindeki yazısında rastgele bir mutabakatın, örtülü olarak ABD’nin “daha güçlü ve daha radikal bir İran rejimini” tanıması manasına geldiğini tabir etti.

“İran’ın balistik füzeleri ve bölgedeki vekilleri” üzere hususlar tahlile kavuşturulmadan yapılacak bir mutabakatın İran içinde “siyasi bir zafer” olarak görüleceğini ileri süren Yemini, “Olası mutabakat, daha güçlü ve daha radikal bir İran rejiminin ABD tarafından dolaylı olarak tanınması demek.” değerlendirmesini yaptı.

Yemini, “İran bölgesel bir tehdit oluşturmaya, İsrail de balistik füze tehdidiyle karşı karşıya kalmaya devam edecek. Hizbullah, Husiler, Irak’taki Şii milisler ve tabi ki Hamas, İran’ın finansmanıyla faaliyetlerine devam edecek.” savında bulundu.

İsrail ordusunun, girdiği savaşlardan zaferle çıkamadığını belirten Yemini, “(Gazze’deki) savaş 2 yıl sürdü fakat Hamas yenilmedi, 40 gün bombalanan İran da yenilmedi.” sözünü kullandı.

Yemini, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gibisi görülmemiş taktiksel bir uyum olduğunu lakin bunun stratejik seviyeye taşınamadığını belirtti.

İRANLILAR HAYATTA KALMAYI BAŞARARAK GÜÇLENDİ

İsrailli siyasi analist Ben Caspit, Maariv gazetesindeki yazısında, Hamas, Hizbullah ve İran karşısındaki askeri başarılara karşın Başbakan Netanyahu’nun İsrail’i tehlikeli siyasi bir mağlubiyete sürüklediğini savundu.

Caspit, bu mağlubiyetin “Trump’a bel bağlamak, fırsatları kaçırmak ve tehditleri bir kenara bırakmakta” kendini gösterdiğini lisana getirdi.

“Siyasi mağlubiyet askeri başarılardan daha büyük. Son yıllarda Hamas, Hizbullah ve İran’a karşı elde ettiğimiz askeri zaferlerin ötesine geçen tek olay, onlar karşısında aldığımız siyasi hezimettir.” sözünü kullanan Caspit, Netanyahu’nun Trump’ın elinde rehin olduğunu ve İsrail’i de peşinden sürüklediğini belirtti.

İran’la muhtemel muahedeye da değinen Caspit, şu değerlendirmelerde bulundu:

“İranlıların nükleer projeden yahut uranyumdan vazgeçme niyetleri yok ve İran rejiminin şu an oluşturduğu tehlike bir yıl öncesine nazaran çok daha büyük. Bu, güçlendikleri manasına gelmiyor, tersine kıymetli ölçüde zayıfladılar fakat hayatta kaldılar. İranlılar artık korkmuyor ve asıl korkutucu olan da bu.”

“BAŞARISIZLIK BÜYÜK VE ASIL KAZANAN İRAN”

Siyasi analist Avi Ashkenazi, İsrail hükümetinin muahedenin içeriğine müdahalede bulunamadığını ve başarısız olduğunu belirterek, “İsrail muahedenin tarafı değil; yalnızca ne yapıp ne yapmayacağının belirlendiği bir mutabakatın modülü.” tenkidinde bulundu.

Nükleer belgenin tahlile kavuşturulmadığını, zenginleştirilmiş uranyumun kısmen yahut büsbütün İran’ın elinde kalacağını ileri süren Ashkenazi, muahededen sonra İran’ın tekrar çok büyük ölçülerde petrol ihraç etmeye başlayacağını, İran fonlarının büyük kısmının özgür bırakılmasıyla Husiler, Hamas ve Hizbullah’ın bir nevi tekrar güç toplayacağını savundu.

İsrailli analist, “İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı askeri harekattan sonra ne kadar da ahmaktık. Başarısızlık çok büyük. Çöküş gerçek ve asıl kazanan İran. İranlılar, İsrail idaresinden, Netanyahu’dan ve (Savunma Bakanı) Yisrael Katz’dan birazcık daha akıllı. İran İhtilal Muhafızları birtakım kolay atılımlarla güçlü tarafın gücünü ona karşı kullanabileceğini gösterdi.” tabirlerini kullandı.

KÖTÜ BİR ANLAŞMADANSA MUTABAKATA VARMAMAK DAHA İYİ

Haaretz gazetesi analisti Zvi Bar’el de “İran hayatta kalmakla yetinmiyor muhteşem güç olmayı arzuluyor” başlıklı yazısında, “kötü bir mutabakat imzalamaktansa muahedeye varmamanın daha düzgün olduğu” değerlendirmesinde bulundu.

Mutabakat zaptının en son bir muahede değil müzakerelerin temelini oluşturacak unsur ve prosedürleri içeren bir doküman niteliğinde olduğunu vurgulayan Bar’el, balistik füze programı ile İran’ın vekilleri konusunun hiç bir etapta görüşülmesinin beklenmediğini öne sürdü.