“İsrail Lübnan’da beyaz fosfor bombası kullandı” tezi. ABD basını imajları paylaştı

NYT tarafından toplanan görsel delillerde, İsrail ordusunun, Lübnan topraklarında yürüttüğü savaşta, ülkenin ağır nüfuslu bölgelerine son derece ziyanlı ve yanıcı bir unsur olan beyaz fosfor bombası kullandığı ileri sürüldü.

Beyaz fosfor bombasının bariz duman izlerinin, en son 30 Mayıs’ta yaklaşık 40 bin nüfuslu Nebatiye kentinde, İsrail ordusunun bölgedeki kıymetli bir yapı olan Beaufort Kalesi’ni ele geçirdiği sırada çekilen ve NYT tarafından doğrulanan toplumsal medya manzaralarında tespit edildiği savunuldu.

Gazetenin haberinde, İsrail ile Hizbullah ortasında martta tekrar başlayan çatışmalar sonrasında “sahil kenti Sur’un yanı sıra El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor isimli 3 küçük kasaba yakınlarında beyaz fosfor kullanıldığı” ortaya konuldu.

Haberde, “Beyaz fosfor havaya maruz kaldığında resen tutuşur ve söndürülmesi son derece zordur. Çoklukla ordular tarafından savaş sırasında yangın çıkarmak ve duman perdesi oluşturmak için kullanılan beyaz fosfor, kendi başına yasa dışı değildir lakin sivillere karşı yahut sivillerin yaşadığı bir bölgede kasıtlı olarak kullanılması milletlerarası savaş hukukunu ihlal eder.” tabirleri kullanıldı.

Lübnan’ın 4 farklı bölgesinde beyaz fosfor kullanımıyla ilgili koordinatlarını belirterek, İsrail’e sorular yöneltildiği lakin karşılık alınamadığı aktarılan haberde, kelam konusu manzaraların, Lübnan’da havada patlayan top mermilerini gösterdiği ve aşağıya gerçek yanan beyaz fosfor akıntıları yaydığı, bunun da İsrail’in daha evvel Amerikan M825A1 mermilerini kullanmasıyla dengeli olduğu kaydedildi.

Öte yandan İnsan Hakları İzleme Örgütünün 2024 tarihli bir raporu, bu cins mühimmatın Lübnan’da yaygın olarak kullanıldığını belgeledi ve gerekliliğini sorgulayarak, İsrail ordusunun 2024’te kullandığı bildirilen M150 mühimmatı üzere daha inançlı alternatiflerin bulunduğuna dikkat çekmişti.

İsrail’in, 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 periyodundaki Lübnan çatışmalarında da beyaz fosfor kullandığı, İsrail ordusunun Ekim 2023 sonrasında Lübnan’a birebir bombayı 200’den fazla attığı bilgileri milletlerarası haber organlarında yer almıştı.

Lübnan hükümeti, Ekim 2023’ten bu yana İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ait tasalarını Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Kurulu’na 4 mektup iletmiş, Konsey’e iletilen 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, hükümet bilgilerine nazaran Lübnan’ın güneyinde beyaz fosfor kullanımı sonucu 600’den fazla yangın çıktığı belirtilmişti.

Dünya Sıhhat Örgütüne nazaran, beyaz fosfor etle temas ettiğinde önemli yanıklara neden oluyor ve solunması halinde teneffüs ve göz yaralanmalarına da yol açabiliyor.

BEYAZ FOSFOR NEDİR?

Askeri mühimmatta kullanılan beyaz fosfor, fosfat kayalarından elde ediliyor. Kristal, katı yapıya sahip beyaz fosforun rengi, ışığa maruz kaldığında yoğunlaşıyor.

İnsanlar için son derece zehirli olan beyaz fosfor dumanı, teneffüs edildiğinde ciğerlerde ani yaraların oluşmasına ve nefessiz kalarak boğulmaya yol açabiliyor.

Beyaz fosfor, ciltte de ikinci ve üçüncü derece süregelen yanıklara neden olabiliyor.

Oksijenle temas ettiği anda kolaylıkla alev alan bu zehirli unsur, ayrıyeten beyaz yahut sarı renkli duman salma özelliğinden ötürü sis hususu olarak da kullanılıyor.

Beyaz fosfor, bomba olarak kullanıldığında da patlayıcı tesirinin yanı sıra yangınlara yol açıyor.

Beyaz fosfor bombası nedeniyle çıkan yangınlar geniş alanlara yayılabiliyor ve alandaki fosfor tükenene kadar bu yangınlar devam ediyor.

BULAŞICILIĞI NEDENİYLE TEDAVİSİ ZOR

Beyaz fosfora maruz kalanların tedavisi de fosforun bulaşıcılığı nedeniyle epeyce güç.

Solunum yoluyla, cilt temasıyla ya da sindirim yoluyla bedene alınan husus, birçok yüzeye yapışabiliyor ve temasla bulaşıyor.

Bu bombanın neden olduğu yaralanmaları tedavi eden şahısların de bu yüzden kendilerini korumak için özel eğitim almaları gerekiyor.

Söz konusu hususa belirli aralıklarla maruz kalmanın, çene kemiğinin ileri seviyede deformasyonuna yol açarak kırılmasına neden olabildiği söz ediliyor.