Körfez ülkelerinin ABD Başkanı Donald Trump'a yönelik memnuniyetsizliği her geçen gün artıyor. Bölgedeki ülkelerin, Trump'ın İran ile barışçıl bir tahlil için gerekli diplomatik adımları atamamasından ötürü endişelendiği bildirildi. Suudi Arabistan, Birleşik A...
ABD Başkanı Donald Trump’ın politikaları, Körfez ülkelerinde hayal kırıklığına yol açtı. Batılı ve Arap yetkililere nazaran, ABD’nin bölgedeki müttefikleri, Trump’ın İran’la barış sağlanması için gereken diplomatik başarıyı elde edememesinden giderek daha fazla rahatsızlık duyuyor. ABD basınının Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı habere nazaran; Suudi Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in Washington idaresiyle münasebetlerde yaşanan zayıflamaya ait yeni adımlar atmayı pahalandırıyor.
Adı açıklanmayan Avrupalı bir yetkili, bu kapsamda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na dikkat çekti.
Körfez ülkeleriyle yakın temas halinde olduğu belirtilen yetkili, “Bu muahede, üç güçlü Müslüman ülkenin güvenlik ve savunma iştiraklerini çeşitlendirmeye çalıştığını gösteriyor. ABD’nin yetersiz olduğu düşünülüyor” dedi.
Washington Post gazetesinin ABD’li, Avrupalı ve Körfez bölgesinden yetkililer ile çeşitli uzmanlara dayandırdığı haberde, Körfez ülkelerinin geniş çaplı silah tedariki ve güvenlik iş birliği konusunda Washington’a güvenmeyi sürdürdüğü lakin mevcut memnuniyetsizliğin bölge ülkelerini alternatif seçenekleri değerlendirmeye ittiği tabir edildi. Kimi Körfez ülkelerinde, topraklarında ABD’ye ilişkin geniş çaplı askeri tesisleri barındırmaya devam edip etmeme konusunda da tartışmalar yürütüldüğü öne sürüldü.
“KÖRFEZ’DE ‘GEREKSİZ SAVAŞ’ GÖRÜŞÜ HAKİM”
Eurasia Group’un Orta Doğu ve Kuzey Afrika Birimi Direktörü Firas Maksad, Körfez ülkelerindeki rahatsızlığın savaşın başından bu yana mevcut olduğuna dikkat çekti.
Maksad, “Daha en başından beri bir hayal kırıklığı vardı. Körfez’deki ABD müttefikleri, şimdi Trump’ın çözmekte zorlandığı bir savaşa gereksiz yere sürüklendiklerini düşünüyor” sözlerini kullandı.
Körfez ülkelerinin üst seviye yöneticileriyle geniş temasları bulunduğu belirtilen Maksad, Trump’ın İran siyasetinin bölgede sıklıkla “istikrarsız” ve “öngörülemez” olarak nitelendirildiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasında savaşın başlamasından bu yana kapalı kaldı. Körfez ülkeleri, başta petrol ihracatı olmak üzere ticaretini stratejik kıymete sahip boğaz üzerinden yürütüyordu.
“ABD’NİN VARLIĞI KATLANILMASI GEREKEN BİR KÖTÜLÜK”
Bölgede vazife yapan bir Batılı diplomat, mevcut değişimlerin ABD’ye yönelik kamuoyu algısında kayda paha bir dönüşüm manasına gelmediğini belirtti.
Diplomat, İran’la savaş öncesinde de bölgedeki ABD güçlerinin “sevinçle” karşılanmadığını belirterek, ABD askeri varlığının “katlanılması gereken bir kötülük olarak görüldüğünü” söyledi. Yetkili, “Şimdi ise buna sahiden muhtaçlık olup olmadığı sorgulanıyor” sözlerini kullandı.
Körfez bölgesinden ismi açıklanmayan bir yetkili, ABD’ye yönelik reaksiyonların yoğunluğuna dikkat çekerek, “Bu savaşı Trump başlattı ve bedelini biz ödüyoruz. ABD’ye duyulan öfke, İsrail ile birlikte ortak hücumları başlattıkları şubat ayından bu yana en yüksek noktada” dedi.
ABD, savaş başlamadan kısa mühlet evvel Orta Doğu’ya 40 binden fazla asker konuşlandırmıştı. Savaş sırasında bu sayı 50 bin askere çıktı.
‘ANLAŞMA KISA SÜREDE ÖLDÜ’
Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü (AGSI) uzmanlarından Anna Jacobs, savaşın başlamasından bu yana ABD’ye yönelik itimadın azaldığını tabir etti. Jacobs, ABD’nin bölgedeki müttefiklerinin, Washington idaresinin siyasetlerinin kendilerini “daha inançta değil, daha güvensiz” hissettirdiğini düşündüğünü belirtti. AGSI uzmanı ve Kuveyt Üniversitesi’nde tarih alanında doçent yardımcısı olan Bader Al-Saif de Trump idaresinin tutarsız siyasetlerinin son aylarda Körfez ülkelerinde telaşa yol açtığını lisana getirdi.
Al-Saif, haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptına da değinerek, mutabakatın Körfez ülkelerinin en kıymetli tasalarını karşılamadığını savundu.
Anlaşmada İran’ın balistik füze cephaneliği ve Tahran’ın desteklediği vekil güçlere ait rastgele bir düzenleme bulunmadığını belirten Al-Saif, “Mutabakat zaptı tam bir latifeydi. Bu kaideler beğenilmedi ve bu yüzden muahede kısa müddet içinde öldü” değerlendirmesini yaptı.
ABD ve İran, şubat ayında başlayan savaşı durdurmak için 17 Haziran’da İsviçre’de 60 günlük geçici ateşkes anlaşması imzalamıştı. Mutabakat zaptı, temmuz ayında yaşanan çatışmalarla çökmüş, taraflar çatışmasızlık haline dönmeyi kabul etse de muahedede yer alan öbür hususlara ait maddeler uygulanmamıştı.
‘ÇÖLDEKİ DAVOS ERKEN SINAV OLACAK’
AGSI Başkanı Douglass Silliman da yakın vakitte bölgeye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Washington idaresinden duyulan memnuniyetsizliği fark ettiğini öne sürdü. Geçmişte ABD’nin Kuveyt Büyükelçisi ve Irak Büyükelçisi olarak vazife yapan Silliman, bunun yanı sıra bölgedeki güç altyapısına yönelik hücumlar gerçekleştiren İran idaresine yönelik öfkenin de arttığını kaydetti.
Silliman, Suudi Arabistan’ın ekim ayı sonunda düzenleyeceği ve “Çöldeki Davos” olarak anılan 10. Gelecek Yatırım Girişimi (FII) toplantısının, üst seviye yetkililer ile önde gelen şirketlerin yönetim kurulu liderlerinin bölgeyi ziyaret etmeye ne ölçüde istekli olduğunu gösterecek “erken bir sınav” niteliğinde olabileceğini bildirdi.
Silliman, toplantının temasının bölgede devam eden güvenlik tasalarını yansıtacak halde değiştirilebileceğinin altını çizerken, “Toplantıyı ertelemek yanlış bir bildiri verebilir” diye konuştu.