İsrail Batı Şeria’da ilhak peşinde! Tel Aviv rest çekti: ‘Hiçbir yere gitmiyoruz’

BM Orta Doğu barış süreci özel koordinatör yardımcısı Ramiz Alakbarov, salı günü Güvenlik Konseyi’ne yaptığı açıklamada, Batı Şeria’daki krizin tahlilsiz geçen on yılların akabinde bir dönüm noktasına ulaştığını söyledi. Alakbarov, Gazze’deki kırılgan ateşkes ve bölgesel tansiyonların milletlerarası toplumun dikkatini dağıttığını tabir ederek, Batı Şeria’nın kırılma noktasında olduğunu vurguladı. BM yetkilisi, Filistinli toplulukların nasıl zorla yerlerinden edildiğini ve yerleşimcilerin boşaltılan topraklara yerleştiğini anlattı.

Alakbarov, bu gelişmelerin birbirinden bağımsız olmadığını, bilakis Batı Şeria’yı yine şekillendiren, Filistin idaresini zayıflatan ve fiili ilhakı ilerleten birbirine bağlı adımlar olduğunu belirtti. BM yetkilisi, ABD öncülüğündeki Gazze savaşını sona erdirme planını onaylayan Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararının ve BM Genel Kurulu’nun Filistin Sorununun Barışçıl Çözümü ve İki Devletli Çözümün Uygulanmasına İlişkin New York Deklarasyonu’nun tam olarak uygulanması daveti yaptı.

UNICEF Genel Müdür Yardımcısı Hannan Sulieman ise kurula yaptığı açıklamada, Batı Şeria’daki berbatlaşan şartların en büyük yükünü çocukların çektiğini vurgulayarak, “Her istatistiğin ardında bir çocuk var; okula yürümekten korkan bir çocuk… silahla yaralanmış bir çocuk… gözaltında tutulan bir çocuk…” sözlerini kullandı.

YERLEŞİMCİ ŞİDDETİ TIRMANIYOR

Alakbarov, BM’nin bu yıl yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen ve yaklaşık 260 Filistin yerleşiminde can kaybına yahut mal hasarına yol açan 1430’dan fazla saldırıyı belgelediğini söyledi. Bu hücumların birçoğu İsrail güçlerinin varlığında gerçekleşti. Yetkili, bilhassa 24 Temmuz’da Nablus Valiliği’ndeki Tell köyü saldırısını örnek gösterdi. Bölgede çıkan çatışmalarda 4 Filistinli ve 2 İsrail güvenlik vazifelisi hayatını kaybetti. Bunu Urif ve Sarra köylerine yönelik taarruzlar izledi.

Batı Şeria’nın büsbütün İsrail askeri ve sivil denetimi altındaki C bölgesinde yoğunlaşan yerleşimci şiddetinin, artık büsbütün Filistin sivil denetimi ve kısmen Filistin güvenlik denetimi altındaki A ve B bölgelerinde de giderek daha fazla rapor edildiğini belirten Alakbarov, bu durumun kaygı verici bir genişleme olduğunu tabir etti. Bu yıl Batı Şeria’da İsrail güçleri yahut yerleşimciler tarafından 18’i çocuk olmak üzere 76 Filistinli öldürüldü. Ocak 2023’ten bu yana yaklaşık 127 Filistin topluluğu büsbütün yahut kısmen yerinden edildi, bunlardan 47’si büsbütün yok oldu. Bölgedeki şiddet dalgası 6 bin 390’dan fazla insanı etkiledi.

BM TESİSLERİNE MÜDAHALE

Alakbarov, İsrail güçlerinin 27 Temmuz’da dersler devam ederken BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) Kalandia Eğitim Merkezi’ne müsaadesiz girdiğini ve bunun BM binalarının dokunulmazlığının ihlali olduğunu söyledi. 5-7 Ağustos tarihleri arasında İsrail güçleri, Kalandiya mülteci kampına geniş çaplı bir baskın düzenledi; bu baskın sırasında düzinelerce kişi yaralandı. İsrail güçleri 60’tan fazla kişiyi tutukladı ya da gözaltına aldı.

BM yetkilisi, yalnızca 2026 yılında yerleşimcilerin şiddeti, yıkımlar yahut tahliyeler sebebiyle yaklaşık 3 bin 800 Filistinlinin yerinden edildiğini, bunların neredeyse yarısının çocuk olduğunu belirtti. 5-7 Ağustos tarihleri arasında İsrail güçleri, Kalandiya mülteci kampına geniş çaplı bir baskın düzenledi. Baskın sırasında düzinelerce kişi yaralandı ve 60’tan fazla kişi tutuklandı.

FİİLİ İLHAK HIZ KAZANDI

Alakbarov, İsrail planlama yetkililerinin bu yıl Batı Şeria’da yaklaşık 12 bin 360 konut ünitesinin onaylandığını yahut ilerletildiğini söyledi. İsrail’in bu yıl onaylanan 34 yeni yerleşim yeri inşa etmek için yaklaşık 431 milyon dolar ayırdığını belirten yetkili, bu fonların İsrail’in Batı Şeria üzerindeki hakimiyetini güçlendirmek ve Filistin devletinin kurulmasını engellemek için kullanıldığını kaydetti.

BM toplantısında Alakbarov’un gibisi görülmemiş bir atak olarak nitelediği bir durum da gündeme geldi. İsrail ordusu, Cenin’in güneyindeki Kabatiya yakınlarındaki A Bölgesi’nde bulunan özel mülkiyete ilişkin yere, yeni onaylanan iki yerleşim yerini birbirine bağlayacak bir yol inşa etmek için el koyma buyruğu verdi. Karar, A Bölgesi’nde yerleşim altyapısı için açıkça el konulan birinci arazi olay olarak kayıtlara geçti.

İSRAİL’DEN İŞGAL SİNYALİ

İsrail’in BM Büyükelçisi Danny Danon, Çarşamba günü Güvenlik Konseyi’nde İsrail’in Batı Şeria’daki varlığını savunarak, “Güvenlik Konseyi kolay bir gerçeği kabul etmeli: Biz hiçbir yere gitmiyoruz. Yahudi yerleşimleri Yahudiye ve Samarya’da kalacak ve gelişmeye devam edecek” dedi.

İsrail yerleşimlerinin barışa pürüz olduğu yönündeki nitelendirmeyi reddeden Danon, bunların “geçici karakollar değil, meskenler, aileler ve güçlü, güzel topluluklar” olduğunu öne sürdü.

Güvenlik Konseyi’ni İsrailliler ve Filistinliler arasındaki şiddet olaylarına ait ikili standart uygulamakla suçlayan Danon, “Konsey, İsrailliler kelam konusu olduğunda bütün bir nüfusu karalıyor. Filistinliler atak düzenlediğinde ise yalnızca teröristlerden bahsediyor. Bu adalet değil” dedi.

YÜZLERCE FİLİSTİNLİ ÇOCUK ‘GÖZALTINDA’

UNICEF Genel Müdür Yardımcısı Hannan Sulieman, kurula yaptığı açıklamada, Batı Şeria’daki berbatlaşan şartların en büyük yükünü çocukların çektiğini belirtti. Sulieman, Ocak 2024 ile bu yılın temmuz ayı sonu arasında Batı Şeria’da 174 Filistinli çocuğun öldürüldüğünü, bunun da haftada ortalama birden fazla çocuğa denk geldiğini doğruladı. 1500’den fazla çocuk yaralandı. Yaralanan çocukların yaklaşık yarısı gerçek mermiyle vuruldu.

Sulieman, Batı Şeria’dan en az 355 Filistinli çocuğun İsrail askeri gözaltında olduğunu, bunun son 8 yılın en yüksek sayısı olduğunu ve bunlardan 164’ünün suçlama yahut yargılama olmaksızın idari gözaltında tutulduğunu söyledi. Gözaltındaki çocukların şiddete, başka berbat muamelelere ve aşırı kilo kaybına ve uyuz enfeksiyonlarına yol açan şartlara maruz kaldıklarını bildirdiklerini de kelamlarına ekledi.

Okulların kapanması, güvensizlik ve hasarlı altyapı sebebiyle 800 binden fazla çocuğun inançlı eğitime erişiminde pürüzlerle karşılaştığını belirten UNICEF yetkilisi, son iki buçuk yılda Batı Şeria genelinde 900’den fazla ek hareket pürüzünün ortaya çıktığını ve bunun da sıhhat hizmetlerine ve pak suya erişimi kısıtladığını kelamlarına ekledi. Sulieman, BM üye devletlerine çocukları muhafaza, mecburî yer değiştirmeleri durdurma, temel hizmetlere erişimi teminat altına alma ve insani yardım operasyonlarının muhtaçlık sahiplerine ulaşmasını sağlama davetinde bulundu.

FİLİSTİN YÖNETİMİ’NİN MALİ KRİZİ

Alakbarov, Filistin Yönetimi’nin karşı karşıya olduğu mali krizin istikrarsızlığı daha da artırdığı konusunda uyardı. İsrailli yetkililer, Filistinliler ismine topladıkları yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi gelirini ve öteki harçları alıkoydu. Bu da Filistin Yönetimi’nin kamu kesimi çalışanlarının tam maaşlarını ödeyememesine ve temel hizmetleri sunamaması durumuna yol açtı.

BM yetkilisi ayrıyeten İsrail bankalarının şekel süreçlerinin işlenmesi için muhabir bankacılık hizmeti düzenlemelerini sona erdirme niyetinde olduklarını açıklamasının akabinde, 1 Eylül’den itibaren Filistin’in mali istikrarı için yaklaşan öbür bir tehdit konusunda da ikazda bulundu. Bu hizmetler hayati değer taşıyor zira Filistin iktisadı İsrail şekeline bağımlı fakat merkezi bir döviz takas kurumuna direkt erişimi bulunmuyor.