SDG’nin Suriye kurumlarına entegre olarak kendini feshetmesi, Şam’ın “tek ordu, tek egemenlik” gayesini tescilledi. Yıllarca ABD takviyesiyle bölgede kritik bir aktör haline gelen yapının tasfiyesi, Suriye ve Türkiye’nin güvenlik tasalarını büyük ölçüde gideri...
Suriye’de Beşar Esad rejiminin devrilmesinin akabinde ülkenin geleceğine ait en kritik başlıklardan biri olan SDG’nin (Suriye Demokratik Güçleri) statüsü konusunda tarihi eşik aşıldı. SDG lideri Mazlum Abdi, önceki gün örgütün feshedildiğini ve Suriye devletine entegrasyon sürecinin tamamlandığını duyurdu.
TEK EGEMENLİK TEK ORDU
SDG’nin feshi, Suriye’nin kuzeydoğusunda yaklaşık on yıldır devam eden fiili özerk idare periyodunun de kapanması manasına geliyor. Suriye iç savaşının akabinde Kürtlerin öncülüğündeki yapı, ABD’nin takviyesiyle ülkenin kuzeydoğusunda geniş bir alan üzerinde denetim kurmuştu. Süreçte Şam’ın askeri baskısı da belirleyici oldu. Yılın başındaki operasyonların akabinde SDG denetimindeki bölgelerin kıymetli kısmı Şam’ın eline geçmiş ve güç istikrarı değişmişti. 29 Ocak’ta imzalanan mutabakat, SDG’nin askeri ve sivil kurumlarının Suriye devletine entegre edilmesini öngörüyordu. Ortaya çıkan formül, SDG’nin başka bir ordu olarak korunması yerine ögelerinin Suriye Savunma Bakanlığı’na bağlı birlikler içine entegre edilmesi oldu.
BÖLGESEL SONUÇLARI OLACAK
SDG, Suriye’de sırf bir silahlı yapı değil, Türkiye, ABD ve İsrail’in bölgesel hesaplarını direkt etkileyen stratejik bir aktör haline gelmişti. Yıllarca ABD’nin iştirakini yapan SDG, Washington’ın Suriye’deki varlığının da desteklerinden biriydi. Türkiye ise sonunun çabucak ötesinde PKK temaslı bu yapının güçlenmesini ulusal güvenlik tehdidi olarak kıymetlendirdi. SDG konusunda yaşanan görüş ayrılığı, Ankara-Washington ilgilerini de önemli biçimde gerdi. Esad’ın devrilmesinin akabinde ise İsrail’in dertleri ve Türkiye’nin Suriye’de artan tesiri, SDG’yi bölgesel rekabetin daha da değerli bir ögesi haline getirdi. Bu sebeple SDG’nin feshi, sırf Suriye’deki bir silahlı yapının ortadan kalkması değil; Türkiye, ABD ve İsrail’in Suriye’deki stratejik hesaplarının da değişmesi manasına geliyor.
HANGİ KONULARDA ANLAŞILDI
“Al Majalla” dergisi, tarafların üzerinde uzlaşılan temel prensipleri aktardı. Muahedeye nazaran Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Mazlum Abdi’yi Cumhurbaşkanlığı danışmanlığına, İlham Ahmet’i ise Suriye parlamentosu Halk Meclisi’ne milletvekili olarak atayacak. Yaklaşık bini aşkın bayan savaşçıdan oluşan YPJ’nin İçişleri Bakanlığı bünyesindeki İç Güvenlik Güçleri’ne katılması konusunda da mutabakata varıldığı söz edilirken daha evvel Kürtçeyi “ulusal dil” kategorisine alan Suriye idaresi, bu kere resmi lisan kararı çıkaracak, okullarda tarih ve coğrafya üzere teorik dersler de dahil olmak üzere birtakım dersler Kürtçe okutulacak.
KİM NE KAZANDI NE KAYBETTİ
SETA Dış Politika Araştırmacısı Kutluhan Görücü, bu tarihi eşiğin ülkeler bazındaki yansımalarını Hürriyet’e kıymetlendirdi.
SURİYE
SDG’nin tasfiye edilmesi Suriye’nin toprak bütünlüğünün ve SDG’nin denetim ettiği bölgeden elde edilecek gelirlerin Şam’a aktarılacağı için çok kritik bir adım. İsrail’in ihtilal sonrası Suriye’de merkezi zayıflatmaya yönelik adımları vardı, SDG de bu manada kullanılmak istenen bir ögedir. Bu da İsrail’in elinden alınmış oldu. İhtilal sonrası Şam’ın İsrail ve İran olmak üzere iki dış tehdidi vardı. İran, kıyı kesitinde Şam tersi kimi teşebbüslerde bulunsa da Şam çarçabuk bunların üstesinden geldi. İsrail de istihbarat servisi üzerinden SDG’ye dayanak veriyordu. Bunun da ortadan kalkmasıyla Suriye’nin dışarıdan kaynaklı iç güvenlik tehditleri bertaraf edilmiş oldu. Öte yandan entegrasyon sürecinde büyük zorluklar yaşanacağını düşünmesem de doğabilecek sorunlar artık siyasi tabanda tartışılacaktır. Bunun da yeri parlamentodur. Ayrıyeten Türkiye’nin Suriye ve Irak’taki Kürtlerle birlikte yeni bir paradigma içine girdiğini görüyoruz.
TÜRKİYE
Suriye’de iç savaş kaynaklı SDG ve DEAŞ üzere terör ögelerinin Türkiye’nin ulusal güvenliğini tehdit ettiği 2015’ten bugüne bakıldığında SDG’nin feshi, Ankara için çok büyük bir rahatlama manasına geliyor. Türkiye bunun için Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekatlarıyla çok gayret sarfetti. Dış siyasette başta ABD olmak üzere birçok aktörle aykırı düştü. İhtilalin gerçekleşmesi ve SDG’nin tasfiyesi, “Ankara için muvaffakiyet hikayesi” denebilir. Öte yandan bölgede kurulmak istenen ‘Rojava’ anlatısı, Türkiye’yi zorlayan bir toplumsal sıkıntıya dönüşmüştü lakin söylenenlerin hayalden öteye geçememesi ve Suriye’nin kuzeyindeki demografik gerçeklerin ortaya çıkması Türkiye’nin kendi sürecindeki işini de kolaylaştırdı.
ABD
ABD’nin Suriye’de SDG’yi desteklemesinin ve muhaliflerden yüz çevirmesinin asıl nedeni İsrail’in Washington’daki etkisiydi. İsrail’e nazaran Suriye’de ihtilal olması halinde Ankara’nın nüfuz alanı genişleyecek ve Şam’da İsrail aykırısı bir idare olacaktı. ABD, SDG’ye olan takviyesini de DEAŞ ile gayret üzerinden dünyaya anlattı, Türkiye ile iştirak kurmak yerine SDG’yi seçti, bu da aslında bir İsrail tercihiydi. Fakat bugün gelinen noktada ABD, SDG’den çarçabuk vazgeçti zira Suriye alanındaki tüm denklem ihtilalin akabinde Türkiye’nin istediği üzere şekillendi. Bu bağlamda SDG artık ABD için sürdürülebilir bir proje olmaktan çıkmıştı. Bunda İsrail’in Ortadoğu’da ABD için yük haline gelmesinin de hissesi var.
İSRAİL
İsrail, iç savaşın başından itibaren zayıflamış bir rejimin Şam’da durmasını, SDG üzere yapılarla Suriye’nin bölünmüş, zayıf bir ülke olarak kalmasını hedefliyordu. İhtilalden sonra da SDG’yi açıktan destekledi. Bugün SDG’nin ortadan kalkmasıyla Türkiye, Suriye üzerinde daha tesirli bir aktör olurken ve askeri olarak da derinliğini artırıyor. İsrail’in Ebu Zuhur başta olmak üzere düzenlediği akınlar da bunu gösteriyor. İsrail, 2013-2024 yılları arasında Suriye iç savaşı boyunca bölgeye 380 hava saldırısı düzenlerken ihtilalden sonra yalnızca bir yıl içinde binin üzerinde hava saldırısı gerçekleştirdi. Bu sayılar, Tel Aviv’in Suriye’deki tehdit algısının nasıl değiştiğini de apaçık ortaya koyuyor. Şam’da Ahmet Şara üzere, Sünni tabana dayanan bir önderin olması ve SDG’nin ortadan kaldırılması; İsrail’in hissettiği ontolojik tehditlerin daha güçlendiği bir dönemi beraberinde getiriyor.
Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri
Türkiye ve dünyadaki en yeni gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
Bülten Seçimleri
Gün Başlıyor
Gün Sonu
ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.
Abone Ol
Keşfetmeye Devam et
Titanik’te açık artırma durduruldu
100 milyar dolarlık yeni uzay üssü
Suriye’de tarihi eşik… SDG’nin sonu neyin başlangıcı
CIA şefi sebep Rusya’ya gitti! Moskova’da kritik 8.5 saat
Trump’ın ivedisi yok… ‘Savaş çok yakında sona erecek’
KKTC’de Barça kampı krize sebep oldu
Nepal’de facia… En az 157 meyyit yüzlerce kayıp var
