İran savaşında muahede arayışı: Trump’tan ”38 köprüyü vururuz” açıklaması

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik taarruzlarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesi için diplomatik gayretler sürerken, Washington ile Tahran arasında müzakere bildirileri ve karşılıklı askeri tehditler birebir anda gündeme geldi.

ABD Başkanı Donald Trump, CNN’e verdiği telefon röportajında, savaşı sona erdirmek emeliyle yürütülen görüşmelerin ilerlemesi halinde İran’a yeni taarruzlar düzenlenmesinin son derece düşük bir ihtimal olduğunu belirtti.

Trump, yeni bir askeri operasyon ihtimaline ait değerlendirmesinde, “Bu, çok güçlü bir mutabakat imzalayıp imzalamayacaklarına bağlı. Tekrar atak düzenlememizin gerekli olması son derece düşük bir ihtimal.” tabirlerini kullandı.

Bununla birlikte Trump, ABD’nin İran’da mümkün akınlar için altyapı maksatlarını belirlediğini de söyledi.

Bu maksatlar arasında 38 köprünün bulunduğunu öne süren Trump, kelam konusu köprülerin “kelimenin tam manasıyla bir saat içinde” yıkılabileceğini sav etti.

CNN, Trump’ın bu açıklamaları hangi soruya karşılık olarak yaptığını belirtmedi.

İRAN’DAN ABD’YE: YA ANLAŞMA YA SAVAŞ

Trump’ın açıklamalarının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Washington idaresine seslenerek Tahran’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik teklifinin hala masada olduğunu duyurdu.

X hesabından yaptığı paylaşımda ABD’deki 3 Kasım ara seçimlerinin sonuçlarına işaret eden Arakçi, “Amerikalı seçmenler tercihlerini yaptı. Şimdi seçim yapma sırası Beyaz Saray’da.” tabirlerini kullandı.

İran’ın iki gün içinde uygulanabilecek mutabakat teklifinin geçerliliğini koruduğunu belirten Arakçi, “Tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi de dahil olmak üzere taleplerimizi kabul edin ve sonuçlarını görün.” dedi.

İran Dışişleri Bakanı, ABD’nin yeniden askeri akın başlatması halinde ise sert karşılık verecekleri ikazında bulundu.

Arakçi, “Ya da savaşı seçin ve teyakkuzda olan, savaş alanında tecrübeli savaşçılarımızın üzerinize nasıl ateşten bir cehennem yağdıracağına şahit olun.” kelamlarıyla Washington’a seslendi.

Tahran idaresinin eylül ayında sunduğu yedi kademeli teklifin, iki gün içinde uygulanabilecek halde tekrar düzenlendiği belirtiliyor. Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerde, savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yine düzenlenmesi öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

ABD, SAVAŞIN SONA ERDİRİLMESİ İÇİN ÇİN’DEN YARDIM İSTEDİ İDDİASI

Taraflar arasında diplomatik temaslar sürerken, ABD idaresinin İran üzerindeki nüfuzunu kullanması için Çin’e başvurduğu öne sürüldü.

The Washington Post gazetesi müellifi David Ignatius’un ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı bilgilere göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump’ın takviyesiyle Pekin idaresinden İran’la savaşın sona erdirilmesine yardımcı olmasını istedi.

Haberde, Çin idaresinin Washington’dan gelen iletisi Tahran’a ilettiği belirtildi.

ABD’de savaşa yönelik kamuoyu reaksiyonunun artması ve Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde uğradığı kayıpların akabinde İran’da diplomatik tahlil bulunmasının Trump idaresinin öncelikli sıkıntılarından biri haline geldiği tabir edildi.

Öte yandan Trump’ın 18 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirmesi beklenen görüşmede İran sorununun gündeme geleceği öne sürüldü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de görüşmeye katılmasının beklendiği sav edildi.

ÇİN’DEN BÖLGE ÜLKELERİNE DİPLOMASİ HAMLESİ

Pekin idaresi de Ortadoğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik teşebbüslerini yoğunlaştırdı.

Çin’in Ortadoğu Özel Temsilcisi Zhai Jun’un, bölgedeki tansiyonun azaltılması hedefiyle İran, Umman ve Suudi Arabistan’ı ziyaret etmesi bekleniyor.

Çin idaresi, taraflara müzakerelere dönme davetinde bulunurken, bölgedeki çatışmaların global güç tedariki ve deniz ticareti üzerindeki tesirleri de Pekin’in diplomatik teşebbüslerinde değerli yer tutuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA PETROL TANKERİ ALEV ALDI

Diplomatik teşebbüslerin sürdüğü sırada, global güç ticaretinin en değerli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nda yeni bir tanker olayı yaşandığı bildirildi.

İran Deniz Kuvvetlerinden yapılan açıklamada, boğazın doğusunda seyir ve tanımlama sistemlerini kapatarak müsaade verilmeyen bir rotada ilerlediği belirtilen petrol tankerinin deniz mayınına çarptığı tabir edildi.

Çarpmanın akabinde tankerde yangın çıktığı kaydedildi. Geminin kimliği, taşıdığı yük ve mürettebatın durumuna ait detaylı bilgi paylaşılmadı. Olayın şartları bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

İran, ABD’nin 8 Temmuz’da ataklarına tekrar başlamasının akabinde 12 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nı tekrar kapattığını duyurmuştu.

Tahran idaresi, belirlediği güzergâhlar dışında müsaadesiz geçiş yapan gemileri amaç alabileceği ikazında bulunmuştu.

Küresel petrol nakliyeciliği açısından stratejik kıymete sahip boğazdaki güvenlik meseleleri, savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin en değerli başlıkları arasında yer alıyor.