İran çıkmazında Putin devrede

ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattıkları müdahale ikinci ayın sonunda askeri ve diplomatik teşebbüsler bakımından çıkmaza girerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dün Tahran’ın müttefiki Rusya lideri Vladimir Putin’in kapısını çaldı. Görüşme Rusya’nın ikinci büyük kenti St. Petersburg’da, Rusya Başkanlık Kütüphanesi binasında gerçekleşti. Putin’in Arakçi ile 2 saat devam eden görüşmesi ardından Moskova’dan ABD Başkanı Trump’a arabuluculuk sinyali verildi. Böylece Rusya lideri, bir yandan köşeye sıkışan Trump’a İran savaşıyla Körfez krizinden onurlu çıkış yolu bulmasına yardımcı olurken, öbür taraftan Trump’tan Rusya’nın Ukrayna savaşından onurlu ve kârlı çıkmasını sağlayacak ödünler talep edebilecek.

Arakçi görüşme sonrası ABD’ye rastgele bir taviz verme niyetinde olmadıklarını belirterek, “Trump savaşı daha birinci günden kazandıklarını söylüyor. İstediği zaferi elde ettiyse neden bizimle daima müzakereler yürütmek istiyor” sözünü kullandı.

PESKOV ‘KRİTİK TEMAS’ DEDİ

Arakçi’nin tıpkı Pakistan ve Umman ziyaretlerinde olduğu üzere Rusya’ya da gövdesinde “Minab 168” yazısı okunan uçakla geldi. St. Petersburg kentinin Pulkova havalimanına sabah saatlerinde gelen Arakçi, yabancı ülke lideri gibi karşılandı. Putin’in Arakçi ile görüşmesini yorumlayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “İran savaşıyla Ortadoğu’da günümüzde gelinen nokta dikkate alındığında Rusya ile İran ortasında yapılan şimdiki temasın ehemmiyeti anlatılmakla bitirilemez” dedi.

NÜKLEER GARANTÖRLÜK TEKLİFİ

Rusya’da gerçekleşen kritik temasla ilgili Rus diplomatik çevrelerden alınan ipuçlarına nazaran Putin, İran ile ABD ortasında tıkanan müzakere sürecini tekrar çalıştırmak için uzun mühletten beri önerdiği zenginleştirilmiş uranyum konusunda garantör olmayı kabul edecek. Putin’in teklifine nazaran İran’ın elindeki silah imalinde kullanılabilecek yaklaşık 460 kg zenginleştirilmiş uranyum, Washington ve Tahran ortasında barış mutabakatı yapılana kadar Rusya’ya nakledilecek. Putin, İran’a uranyum şıkkını kabul ettirmesinden sonra Trump’ı arayarak, “İran’ın nükleer silah yapmayacağının garantisini veriyoruz. İran uranyumu bende” deme fırsatını elde etmiş olacak.

ÖNCE HÜRMÜZ SONRA NÜKLEER

TIKANAN müzakereleri tekrar canlandırmak için İran’ın da ABD’ye yeni bir teklif götürdüğü tez edildi. Beyaz Saray’a yakınlığıyla bilinen Axios haber portalına nazaran Tahran idaresi, Washington’a müzakere masasını sadece Hürmüz’deki karşılıklı ablukanın kaldırılması için yine kurmayı ve İran’ın nükleer programıyla ilgili ayrıntıları farklı bir takvimde ilerleyecek görüşmelerle çözmeyi teklif etti. Habere nazaran Trump, dün gece ulusal güvenlik ve dış siyaset grubuyla mevzuya ait bir toplantı yaptı.