İngiltere’de sarsıntı Starmer istifa etti

İNGİLTERE’de 7 Mayıs’taki lokal seçimlerde ağır mağlubiyet yaşayan Başbakan Keir Starmer, İşçi Partisi içinden gelen baskılara dayanamayarak dün istifa ettiğini açıkladı. Aşırı sağcı Islahat UK’in yükselişi önünde İşçi Partisi etraflarında “kurtarıcı” olarak görülen Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın Makerfield ara seçimlerini kazanarak Avam Kamarası’na dönmesi, Starmer üzerindeki baskıyı arttırmıştı. Başbakanlık resmi konutu Downing Street Numara 10 önünde yaptığı duygusal konuşmada Starmer, partisine geçiş süreci için bir vakit çizelgesi hazırlaması talimatını vereceğini söyledi.

HAFTALARCA DİRENMİŞTİ

Adını Personel Partisi’nin kurucusu Keir Hardie’den alan ve Temmuz 2024’te büyük bir seçim zaferiyle iktidara gelen Starmer’ın kamuoyundaki ve parti içindeki takviyesi, son aylarda ismi Epstein belgelerine karışan Peter Mandelson’ın bilerek Washington büyükelçiliğine atanması başta olmak üzere peş peşe yaşanan krizler ve seçim kayıplarıyla zayıfladı. İstifa davetlerine uzun müddet direnen Başbakan, dün kameraların karşısına geçerek istifasını duyurdu.

GÖZYAŞLARINI TUTAMADI

“Partimin şu anda sorduğu soru, bizi bir sonraki genel seçime taşımak için en gerçek kişi olup olmadığım. Partimin bu soruya verdiği karşılığı duydum ve karşılığı nezaketle kabul ediyorum” diyen Starmer, Kral 3’üncü Charles ile de telefonla görüşerek istifa kararını bildirdiğini kaydetti. Yeni İşçi Partisi önderini seçme sürecinin temmuz ayında başlatılacağını ve halefi eylül ayında vazifeye gelene kadar başbakanlık koltuğunda kalmaya devam edeceğini belirten Starmer, eşi ve ailesine teşekkür ederken ise gözyaşlarını tutamadı.

10 YILDA ALTI BAŞBAKAN DEĞİŞTİ

Starmer’ın istifası, Brexit referandumundan bu yana siyasi istikrar arayışının sürdüğü İngiltere’de son 10 yıldaki altıncı başbakan değişimi oldu. Haziran 2016’da ülkenin AB’den ayrılma oylamasının akabinde David Cameron misyonundan ayrılırken, Brexit sürecini yönetmekte zorlanan Theresa May de üç yıl sonra istifa etti. May’in yerine gelen Boris Johnson, pandemi periyodundaki skandallar sebebiyle koltuğunu kaybederken, halefi Liz Truss ise sadece 49 gün vazifede kalabildi. Truss’ın akabinde vazifeye gelen Rishi Sunak ise Temmuz 2024 seçimlerini Stamer’e karşı ağır bir hezimetle koltuğu bıraktı. Starmer’ın da vaatlerini gerçekleştiremeyerek istifa etmesiyle ülke yedinci başbakanına hazırlanmaya başladı.

YARIŞ BAŞLAMADAN BİTTİ Mİ

İngiliz basınında ise Emekçi Partisi’ndeki liderlik yarışının “başlamadan sonuçlanmış olabileceği” yorumları yapılıyor. Burnham dün Starmer’ın istifasının akabinde yaptığı açıklamada aday olacağını belirterek “Keir, ülkemize büyük hizmetlerde bulundu ve böylesine şiddetli bir devirde gösterdiği liderlik ve özveri için kendisine teşekkür ediyorum” tabirini kullandı. Burnham’ın en güçlü rakibi olarak görülen eski Sağlık Bakanı Wes Streeting de dün yaptığı açıklamada  “Burnham’ın desteklenmesi gerektiğini” belirtti. Öte yandan parti kulislerinde de, öbür muhtemel adayların gerekli milletvekili dayanağını bulmakta zorlanabileceği konuşuluyor. İngiltere merkezli Politico’ya nazaran ‘tek aday’ olması halinde yeni başbakanın 17 yahut 18 Temmuz’da misyonuna başlaması bekleniyor. Yeni başkanın belirlenmesi için adaylık süreci ise 9 Temmuz’da başlayacak.

İstifa duyurusunun akabinde duygusal anlar yaşayan Starmer’a eşi Victoria dayanak oldu.

KİMDİR BU ANDY BURNHAM

KUZEY İngiltere’deki tesirinin yanı sıra, zar güç gizlediği öne sürülen hırsı sebebiyle “Kuzey’in Kralı” olarak anılan ve halihazırda başbakanlığa yürüyen Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın kim olduğu merak konusu. Burnham, 1970 yılında Liverpool’da dünyaya geldi. Makerfield’e çok uzak olmayan Cheshire’daki Culcheth köyünde büyüdü. İrlanda kökenli olan Burnham, Katolik devlet okullarında eğitim gördü. Cambridge Üniversitesi’nde İngiliz Lisanı ve Edebiyatı okuyan Burnham, Personel Partisi’ne genç yaşta katıldı. 2010 ve 2015 yıllarında parti liderliği için aday olan fakat hüsrana uğrayan Burnham, 2017 yılında parlamentodan ayrıldı ve Büyük Manchester Belediye Başkanı seçildi.

HER KANATTAN DESTEk

Üç çocuk babası olan Burnham, kendisini “takım elbise ve kravat yerine tişört giymeyi tercih eden ve boş vakitlerinde futbol oynayan sevecen bir kuzeyli” olarak tanıtıyor.  ABD merkezli New York Times’a göre İşçi Partisi içinde vakit zaman “siyasi bukalemun” olarak anılan Burnham, eski başbakanlar Tony Blair ve Gordon Brown devirlerinde misyon yaparken, partinin sola yöneldiği Jeremy Corbyn liderliğinde de tesirini muhafazayı başardı. Uzmanlara nazaran bu özelliği sayesinde, partinin farklı kanatlarından dayanak görebilir.

BİLGİ NOTU: Aday olmak isteyen isimlerin, partinin Avam Kamarası’ndaki milletvekillerinin yüzde 20’sinin dayanağını alması gerekiyor. Personel Partisi’nin parlamentoda 403 sandalyesi bulunduğu için bu durum, adayın kendisi dahil 81 milletvekilinin dayanağı manasına geliyor.