İngiltere’de başbakanlığın en büyük adayı: ‘Kuzeyin kralı’ Andy Burnham

İngiltere’de Emekçi Partisi’nin öne çıkan isimlerinden eski Manchester Belediye Başkanı ve Birleşik Krallık Avam Kamarası Üyesi Andy Burnham, siyasi mesleği ve liderlik savıyla tekrar tartışmaların merkezine yerleşti. Daha evvel iki kez İşçi Partisi liderliği için yarışan Burnham, son devirde elde ettiği siyasi muvaffakiyetlerin akabinde yine başbakan adayları arasında gösterilmeye başlandı.

Kuzey İngiltere’yi temsil eden söylemi, cana yakın üslubu ve irtibat maharetleriyle tanınan Burnham, 9 yıldır Büyük Manchester Belediye Başkanlığı misyonunu sürdürüyor. Destekçileri, Burnham’ın Personel Partisi’nin seçmenlerle münasebetini onarabilecek bir isim olduğunu söz ederken, eleştirmenleri ise onu değişen siyasi şartlara kolay ahenk sağlayan bir siyasetçi olarak nitelendiriyor.

SİYASETE UZANAN YOL

Andy Burnham, 1970 yılında Liverpool’da telefon mühendisi bir baba ile doktor resepsiyonisti bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Tecrübeli siyasetçi, çocukluk yıllarını Makerfield’e yakın Cheshire’daki Culcheth köyünde geçirdi. İrlanda kökenli olan Burnham, Roma Katolik devlet okullarında eğitim aldı ve vakit zaman siyasi telaffuzunu inancıyla birleştirdi.

Burnham, Cambridge Üniversitesi’nde İngiliz Lisanı ve Edebiyatı eğitimi gördü. Mezuniyetinin akabinde evvel Güney Londra milletvekili Tessa Jowell’in yanında araştırmacı olarak çalıştı, daha sonra dönemin Kültür Bakanı Chris Smith’in danışmanlığı misyonunu üstlendi.

AİLE HAYATI VE SİYASİ MÜCADELESİ

Cambridge yıllarında Hollanda doğumlu Marie-France Van Heel ile evlenen Burnham, bu evliliğinden 3 çocuk sahibi oldu. Burnham, aile ömrü ile siyasi mesleğini birlikte yürütmenin zorluklarına dair açıklamalarıyla kamuoyunun dikkatini çekti.

Burnham, 2009 yılında The Guardian’a verdiği demeçte, “Eşim gebe kaldığında aslında o devirde çocuk sahibi olmayı planlamamıştık zira iş hayatında istikrarın değerli olduğunu düşünüyordum. Jimmy 8 aylıkken, ekim 2000’de evlendik ve ben de milletvekilliği adaylığını kazanmak için güçlü bir çaba veriyordum” tabirlerini kullandı.

BAKANLIKTAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

Andy Burnham, 2001 yılında yaşadığı yere yakın olan Leigh bölgesini temsilen Parlamento’ya girdi. İngiliz siyasetçi, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair periyodunda genç bir bakan olarak kabinede görev aldı. Burnham, Hazine Baş sekreterliği, Kültür, Medya ve Spor bakanlığı ile Sağlık bakanlığı misyonlarını yürüttü.

İşçi Partisi’nin 2010 genel seçimlerini kaybetmesinin ardından Burnham parti liderliği yarışına katıldı. Adaylığı periyodunda dikkat çeken telaffuzlarıyla isminden kelam ettiren Burnham, yarışı dördüncü sırada kaldı.

Seçimdeki performansıyla Emekçi Partisi’nin önde gelen siyasetçileri arasına giren Burnham, 2015 yılında liderlik için tekrar aday oldu lakin bu kere de Jeremy Corbyn’e karşı yarışı kaybetti.

“KUZEYİN KRALI” LAKABINI NASIL ALDI

2009 yılında Hillsborough faciasının 20’nci yılındaki anma merasimi Burnham’ın siyasi mesleğindeki dönüm noktalarından biri oldu. 97 Liverpool taraftarının stadyumda yaşanan izdiham sonucu hayatını kaybettiği facianın akabinde, ailelerin adalet talebini destekleyen Burnham’ın teşebbüsleri ikinci bir soruşturmanın başlatılmasına katkı sağladı.

Burnham, 2017 yılında Westminster’dan ayrılarak Büyük Manchester Belediye Başkanı seçildi. Covid-19 salgını sırasında hükümetin karantina tedbirlerinin kuzey bölgelerini olumsuz etkilediğini savundu ve Manchester’da yaptığı konuşmalarla ulusal çapta geniş dayanak topladı. Destekçileri, bu süreçten sonra Burnham’a “kuzeyin kralı” lakabını verdi.

LONDRA MERKEZLİ SİYASET ELEŞTİRİSİ

Andy Burnham’ın mesleği boyunca öne çıkan telaffuzlarından biri, İngiltere’nin aşırı derecede Londra merkezli yönetildiği yönündeki görüşü oldu. Siyasetçi, bölgesel eşitsizliklerin ülkeye ziyan verdiğini birinci Parlamento konuşmasından itibaren lisana getirdi.

Yakın periyotta verdiği bir röportajda Burnham, Britanya’nın “40 yıldır yanlış yolda” olduğunu söyledi. Geçen yıl ise Emekçi Partisi’nin “tahvil piyasalarına olan bağımlılığından kurtulması” gerektiğini tabir etti ve daha sonra bu kelamlarının yanlış yorumlandığını belirtti.

STARMER İLE FARKLI BİR SİYASİ PROFİL

New York Times’ın (NYT) haberine nazaran, eski Başbakan Tony Blair devrinde danışmanlık yapan ve Burnham’ı uzun yıllardır tanıyan John McTernan, Burnham’a ait, “O yalnızca optimist ve memnun bir siyasetçi olmaktan keyif alıyor üzere görünüyor. Önderler ya size ilham verir ya da sizi biraz moral olarak çökertir” tabirlerini kullandı.

İngiliz siyasetinde karizmatik, kuzeyli ve optimist bir figür olarak tanınan Andy Burnham, bugün hâlâ Emekçi Partisi’nin gelecekteki önder adayları arasında gösteriliyor. Manchester’daki mahallî idare tecrübesinin onu Downing Street’e taşıyıp taşımayacağı ise İngiltere siyasetinin önümüzdeki periyotta karşılık arayacağı başlıklar arasında yer alıyor.