İran'ın Hürmüz Boğazı'nı denetim altında tutmak için kullandığı taktik ABD'yi çaresiz bıraktı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, stratejik bölgenin denetimini ele geçirebilmek için yeni bir akın planını değerlendirdiği öne sürüldü.
ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki mayın tehdidini ortadan kaldırmak için hava atakları planlıyor. İran, boğaza mayın döşeyerek gemi trafiğini felç etmeye çalışırken, ABD ise seyrüsefer güvenliğini sağlamak için yoğun çalışmalar yürütüyor.
ABD Başkanı Trump, pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’ın misillemelerine “sert” bir karşılık verileceğini açıklamıştı. ABD’nin, İran’a karşı yeni bir taarruz planı geliştirdiği bildirildi.
ABD’li yetkililere nazaran, Başkan Trump ve üst seviye yardımcıları İran’ın radar ve füze yeteneklerini tekrar kurmasını engellemek maksadıyla Hürmüz Boğazı’nda hudutlu hava atakları düzenlemeyi kıymetlendiriyor. CENTCOM tarafından geliştirilen ve Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından desteklenen plan, şimdi Trump tarafından onaylanmadı.
İran, hava taarruzlarına karşılık olarak pazartesi günü ABD’nin Ürdün’de kullandığı askeri üsleri gaye aldı.
ŞİDDETLİ ÇATIŞMA OLASILIĞI
İran’ın Ürdün’deki ABD üslerine düzenlediği balistik füze ataklarına cevap vermek isteyen Trump’ın planı onaylaması halinde, iki ülke yeni bir savaş tipine başlayabilir.
ABD ordusu, son iki ayda boğazın büyük bir kısmının denetimini kademeli olarak ele geçirdi. Mayın temizleme operasyonları ve gemilerin geçişine rehberlik eden ABD kuvvetleri, İran’ın petrol tankerlerine saldırma yeteneğini sınırlarken boğazdan daha fazla trafik akışına imkan sağladı. Fakat İran’ın boğazdaki radar, hava savunma ve gemisavar füze yeteneklerini tekrar inşa etme eforları, ABD’li yetkilileri endişelendirdi.
İRAN’IN MAYIN TAKTİĞİ
Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine nazaran, gayretin özünde temel bir dengesizlik yatıyor. İran’ın gemi batırmasına gerek yok; yalnızca gemi sahiplerini, kaptanları ve sigortacıları boğazdan geçerken mayına rastlama riskinin seyahati yapmaya değmeyecek kadar yüksek olduğuna ikna etmesi kâfi. Boğazın coğrafik yapısı, silahın tesirini artırıyor. Ticari gemiler dar şeritlerde yoğunlaşmış durumda, bu durum mayınlardan kaçınma yeteneklerini kısıtlıyor.
İran, tertipli donanması büyük ölçüde yok edilmiş olsa da, Devrim Muhafızları’nın kıyı boyunca gizlenmiş çok sayıda küçük ve süratli botu bulunuyor. İran ayrıyeten kıyıdan denize mayın atma formülü geliştirdi. Devrim Muhafızları, 2025’teki bir deniz tatbikatı sırasında Fajr-5 roketi kullanarak uzaktan mayın yerleştirme sistemini gösterdi. Prosedür, İran’ın mayın döşeme gemisini ABD güçlerine maruz bırakmadan sulara süratle mayın yerleştirmesine imkan sağladı.
CENTCOM HÜRMÜZ’DE HAREKETE GEÇTİ
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) geçen hafta, Deniz Kuvvetleri dalgıçları, Deniz Komandoları ve hava gücünü kullanarak memleketler arası kabul görmüş denizcilik yollarından İran mayınlarını temizlediğini açıkladı. Özel donanımlı deniz araçları, mayınları deniz tabanına sabitleyen kabloları kesmek için suyun içinden teller geçiriyor yahut özel donanımlı gemiler, geçen bir geminin oluşturduğu manyetik alanları, basıncı yahut gürültüyü taklit ederek mayınları patlatıyor.
Ancak hiçbir mayın temizleme operasyonu her mayının ortadan kaldırıldığını garanti edemiyor. Rand şirketinde kıdemli mühendis Scott Savitz, “En değerli nokta, mayın savaşının bilinmezliklerle dolu bir oyun olmasıdır. Tüm mayınların büsbütün ortadan kaldırıldığını kesin olarak söylemek asla mümkün değildir, yalnızca riskin kabul edilebilir düzeylere indirildiğini söyleyebiliriz” dedi.
TRUMP HAVA SALDIRILARINI DEĞERLENDİRİYOR
Fox News’e demeç veren Trump, ABD’nin İran ataklarına karşılık vereceğini ve “onlara sert bir formda vuracağını” söyledi. ABD’li yetkililere nazaran, tekrar şiddetli bir savaşın ortasında kalmak istemeyen Trump, İran’ın pazar günü Ürdün’deki ABD üslerine düzenlediği balistik füze taarruzları sebebiyle fikrini değiştirebilir. Misillemeler, ABD’nin boğaza mayınlı roketler fırlatmaya hazırlanan İran birliklerine yönelik saldırısının akabinde gelmişti.
Axios’a konuşan King’s College London’da savaş ve strateji uzmanı Prof. Dr. Alessio Patalano, “İranlılar büyük ölçüde mayına sahip olduğu sürece, gemi sahipleri burayı çok riskli bulacaktır” dedi.
Bir geçiş yolu açıldıktan sonra bile, ABD ve müttefik kuvvetlerinin İran güçlerinin aradan sızıp yeni mayınlar döşemesini engellemesi gerektiğine dikkat çeken Patalano, “Her yerin mayınlardan temizlendiğini söylediğinizde, bu fakat birilerinin aldığınız tedbirleri aşmayı başararak tekrar mayın döşediği ana kadar geçerlidir” tabirlerini kullandı.
İran ile ABD arasındaki mutabakat zaptının çökmesiyle Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği durma noktasına geldi.
STRATEJİK DENGESİZLİK
İran, mayın döşemek ve gemi trafiğini tehdit altında tutmak için coğrafik pozisyonunu kullanırken, ABD tehditleri bastırmak için hava ve deniz devriyeleri ile ateş gücü kullanıyor. ABD’nin bir ay sonra birinci kere İran’a saldırma kararı, Washington’un çatışmayı tekrar tırmandırma riskine karşın boğaz üzerindeki denetim için verdiği çabayı kazanma kararlılığını gösteriyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Eliot Cohen, İran’ın boğazı tekrar mayınlama teşebbüsünün, ABD ablukasının boğazdaki dengeyi bozmasından duyduğu hayal kırıklığını gösterdiğini argüman etti.
İran’ın roketlerle boğazı mayınlama teşebbüsü, ABD’nin hayati ehemmiyet taşıyan su yolunu patlayıcılardan temizleme ve nakliye yollarını açık tutma gayretlerinin karmaşıklığını ortaya koyuyor. Trump, temmuz ortasında İran petrolünün ve öbür malların limanlarına giriş ve çıkışını engelleyen bir deniz ablukasını yine uygulamaya koymuştu.
ABD Donanması, tankerleri boğazdan geçirmeye devam ederek İran’ın boğaz üzerindeki denetimini giderek azaltmaya çalışıyor. Öte yandan, İran’ın kıyı boyunca konuşlandırdığı küçük tekneler ve mayınlar, tehdidin büsbütün ortadan kaldırılmasını engelliyor. Mayın savaşının tabiatı gereği, boğazda inançlı geçişin sağlanması daima bir efor gerektiriyor.
İran’ın ABD’yi çaresiz bırakan taktiği: Yeni hücum planı Trump’ın masasında! ABD gayesini seçti
Tupac Shakur’u kim öldürdü? 30 yıldır çözülemeyen davada tarihi karar
İsrail ile ABD arasında ‘gizli’ görüşme trafiği
Meksika’da polis karakoluna bombalı akın
25 metrelik umut duvarı. Binlerce kişi selde kayboldu, fotoğrafları duvarları kapladı
Ayı hücumları rekor kırdı, belediye farklı bir tahlil buldu
Hürmüz’de tanker vuruldu: Gemilere ihtar
