Hürmüz için kritik karar: İran ve Umman anlaştı

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ait değerlendirmelerde bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde denetime sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD idaresinin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz’da hiçbir askeri geminin bulunmadığını tabir ederek, “Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı’ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran’ın müsaadesi ve idaresi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Umman’a yakın olan su yolunun da büsbütün İran’ın denetiminde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:

“Hürmüz Boğazı, İran’a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay evvel Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği birtakım mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz’daki hissesi ile İran ve Umman’ın gelirlerden hisseleri konusunda mutabakatlar sağlandı.”

ABD’nin Umman ile İran arasındaki muahede sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, “Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Şayet ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran’da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nı açabiliriz. Hasebiyle bizim şartlarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Şayet ABD şartlarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir halde açılmayacaktır.” diye konuştu.

İRAN-ABD ÇATIŞMALARI VE TAHRAN İLE MASKAT’IN HÜRMÜZ BOĞAZI GÖRÜŞMELERİ

İran ve ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın birinci evresinde ABD’nin İran’a ilişkin dondurulmuş varlıkları özgür bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca fiyat almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının akabinde İran’ın dondurulmuş varlıklarını özgür bırakmamış ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.

ABD’nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz’dan geçişleri kısıtlayarak “izinsiz geçiş yapmaya çalışan” birtakım gemileri vurmuştu. Mutabakata karşın iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı etrafında şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz’da gemiler için inançlı geçiş yolları belirlenmesi emeliyle yine görüşmelere başlamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda ortak koridorun aktifleştirilmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve başka ülkelerin, “Hürmüz Boğazı’nın sırf İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini” söylemişti.