Hindistan’da ‘Hamamböceği Partisi’nin popülaritesi artıyor

Hindistan’da gençlik hareketi olarak ortaya çıkan Hamamböceği Halk Partisi (CJP) liderleri, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifası talebiyle Yeni Delhi’de başlattıkları oturma aksiyonunda ikinci haftaya yaklaştı. Göstericilere, açlık grevine başlayan tanınmış aktivist Sonam Wangchuk da dayanak veriyor.

Başkent Delhi’deki protestolar, hükümetin kıymetli kabine değişikliklerini değerlendirdiği periyoda denk geldi. Mevzuya vakıf kaynaklar ve Hindistan medyasında yer alan haberler, Eğitim Bakanı Pradhan’ın görevinden alınabileceğine işaret ediyor.

Geçtiğimiz ay kurulan ve kısa müddette Instagram’da 22 milyon takipçiye ulaşan CJP, ulusal tıp fakültesi giriş imtihanı (NEET) sorularının sızdırılması sebebiyle Pradhan’ın vazifeden ayrılmasını istiyor.

Delhi’nin merkezindeki hareket alanında her gün yaklaşık 100 parti destekçisi bir araya geliyor.

Üzerinde Pradhan’ın misyondan alınması daveti yazan pankartın altında, aktivist Sonam Wangchuk ile süreksiz platformda oturan 30 yaşındaki parti kurucusu Abhijeet Dipke, Reuters’a yaptığı açıklamada “Geçen her günle birlikte, Hindistan’ın farklı bölgelerinden daha fazla insan buraya geliyor” dedi ve şöyle devam etti:

“Kabine değişikliği haberleri sebebiyle hükümetin ne karar vereceğini bekliyoruz. Bu açıklama yapıldığında sonraki adımımızı belirleyeceğiz.”

Hükümete yönelik muhalif tutumuyla bilinen Wangchuk, geçtiğimiz yıl memleketi olan Himalayalar’daki Ladakh federal bölgesine eyalet statüsü verilmesi talebiyle düzenlenen şovların akabinde tutuklanmıştı.

Yatağın üzerinde uzanarak açıklama yapan Wangchuk, talepleri karşılanmadığı takdirde ömrünü yitirene kadar sürebilecek altı haftalık açlık grevine başladığını duyurdu.

Wangchuk “Ancak umarım işler o noktaya varmaz” sözlerini kullandı ve şöyle devam etti:

“Demokrasilerde hassas bir hükümet halkın acılarına kulak verir; onların da harekete geçeceğini umuyorum.”

Kendisini “tembellerin, işsizlerin ve her vakit haklı olanların” temsilcisi olarak tanımlayan CJP’nin toplumsal medyadaki süratli yükselişi, 1,42 milyarlık ülke nüfusunun yarısından fazlasını oluşturan gençlerin duyduğu hoşnutsuzluğu yansıtıyor.

Resmi datalara nazaran Hindistan’da 15 yaş ve üzeri nüfusta işsizlik oranı 2025 yılında yüzde 3,1 olarak kaydedilirken, bu oran 15-29 yaş kümesindeki gençlerde yüzde 10’a ulaştı.

Kentlerdeki genç işsizliği ise yüzde 13,6’yı buldu.

Gençlerin öfkesini artıran başka öge ise 2,3 milyon adayın girdiği tıp fakültesi imtihanının iptal edilmesine yol açan soru sızıntısı oldu.

Sızıntının Telegram üzerinden yayıldığının açıklanmasının akabinde hükümet, bu ay yenilenen imtihan sorularını taşımak için askeri uçakları görevlendirmiş ve iletileşme platformuna erişimi süreksiz olarak engellemişti.

CJP’nin faaliyetleri, Başbakan Narendra Modi’nin liderliğindeki Hindistan Halk Partisi’nin (BJP) reaksiyonunu çekiyor. BJP Genel Başkanı Nitin Nabin yaptığı konuşmada, bu çeşit yapıları “virüs ve hamamböceği partileri” olarak nitelendirerek ülkeyi içeriden çökertebileceklerini söyledi.

Nabin, “Bu beşerler Hindistan aykırısı bir şebekenin modülüdür ve onlara sadece BJP çalışanları haddini bildirebilir” dedi

Haziran ayının başında başşehrin ünlü protesto alanı Jantar Mantar’da bir araya gelen yüzlerce genç, yüzlerinde hamamböceği maskeleri ve ellerinde sayfaları kıvrılmış imtihan hazırlık kitaplarıyla internetteki mizah dalgasını gerçek dünyada güce dönüştürmeye çalışmıştı.

Kendilerini Hamamböceği Halk Partisi olarak adlandıran grup, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı’nın hükümet muhalifleri ile işsiz gençleri “hamamböceklerine” ve “parazitlere” benzettiği yönündeki argümanların akabinde kuruldu.

Başlangıçta parodi hesabı ve internet memi üretim merkezi olarak faaliyete geçen yapı, vakitle imtihanlara, istihdama ve zayıflayan ekonomik ümitlere duyulan öfkenin kanalına dönüştü.

Sınav iptalleri ve genç işsizliği sebebiyle duyulan öfkenin sözcülüğünü üstlenen partinin kurucusu Abhijeet Dipke, Boston Üniversitesi’nden mezun bir siyasi stratejist. Şovları yönetmek için ABD’den gelen Dipke “Hamamböcekleri asla korkmaz” dedi

Tıp fakültesi imtihanındaki usulsüzlükler ve bununla temaslı öğrenci intiharları, gençlerin mevcut sisteme olan inancını sarsan en büyük etkenler arasında yer alıyor.

Çevrimiçi ortamda birçok klâsik partiden daha fazla takipçiye ulaşan CJP’nin sokak hareketleri, toplumsal medyadaki mizahi lisanın kalıcı bir siyasi harekete dönüşüp dönüşemeyeceğini test ediyor.