Gıyabında karar verildi… Esad ve grubuna idam cezası

SURİYE’de 14 yıllık iç savaşın akabinde iktidarını kaybederek Moskova’ya kaçan Beşar Esad hakkında Şam’da tarihi bir karar çıktı. Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi, Esad’ı savaş kabahatleri ve insanlığa karşı hatalardan gıyabında idama mahkûm etti. Esad’ın kardeşi Mahir Esad ve kuzeni Atıf Necib’in yanı sıra eski rejimin üst seviye altı ismi de birebir cezaya çarptırıldı.

CANLI YAYINLANDI

26 Nisan’dan bu yana devam eden davada karar dün gerçekleştirilen dokuzuncu duruşmada açıklandı. Suriye devlet televizyonundan canlı yayımlanan duruşmayı mağdur yakınlarının yanı sıra memleketler arası hukuk ve insani yardım kuruluşlarının temsilcileri de izledi. Mahkeme, Esad’ı “2011’de başlayan iç savaş boyunca taammüden öldürme, azap ve insanlığa karşı cürümler işlemekten” hatalı buldu. Hakim Fahreddin el-Aryan ise Esad’ın sözkonusu devirde ülkenin “en üst karar vericisi” olduğuna işaret ederek, “Beşar Esad, savaş hataları ve insanlığa karşı hatalar işlemek için devlet kurumlarını kullandı” dedi.

KARDEŞİ DE HÜKÜM GİYDİ

Mahkeme, Esad’ın kardeşi ve Suriye ordusunun eski 4’üncü Zırhlı Tümen Komutanı Mahir Esad’ın yanı sıra eski Savunma Bakanı Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi’yi “kasten ve taammüden öldürme” ve “ölümle sonuçlanan işkence” hatalarından hatalı bularak idamlarına hükmetti. Esad kardeşlerin de aralarında bulunduğu isimler gıyabında yargılanırken, mahkeme salonundaki tek sanık Esad’ın anne tarafından kuzeni Atıf Necib’di.

KARAR YÜZÜNE OKUNDU

Esad periyodunda Dera vilayetindeki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başında bulunan Necib, yoğun güvenlik tedbirleri altında getirildiği mahkeme salonunda demir korkuluklar ardındaki özel bir kısımda tutuldu. 2011’de Dera’da başlayan protestoların şiddet kullanılarak bastırılmasında oynadığı rol ile tanınan Necib’in idam kararı yüzüne karşı okundu. Mahkeme, Necib’in “15 yaş altı çocukların taammüden öldürülmesi” ve “ölümle sonuçlanan işkence” üzere ağır hatalardan sorumlu olduğuna hükmetti.

UYGULAMA BELİRSİZ

Kararın, iç savaş boyunca ağır bedeller ödeyen Suriyeliler için büyük bir rahatlama manasına geldiği belirtilirken, idam kararının nasıl uygulanacağı ise belirsizliğini koruyor. Beşar ve Mahir Esad, Aralık 2024’ten bu yana Moskova’da yaşıyor. Rus yetkililer Esad’ın iadesinin gündemde olmadığını açıklamıştı.

İdam kararı, 2011’deki Dera protestolarının kanlı bastırılmasında tesirli olduğu bilinen Esad’ın kuzeni Atıf Necib’in mahkemede yüzüne okundu.