Zincirleme Reaksiyon’un son kısmında 90’lar rüzgarı esti. Müzikçi Demet Sağıroğlu, klip kültürünün doğuşuyla alakalı konuştu.
Her Cuma NTV ekranlarında Seda Öğretir’in sunduğu Zincirleme Reaksiyon’da 90’lar rüzgarı esti. Programın konukları 90’ların unutulmaz sesi müzisyen Demet Sağıroğlu, sosyolog Nurdoğan Arkış ve tarihçi Doç. Dr. Esra Süer oldu. Konuklar klip kültürünün doğuşunu, 90’ların birebir anda hem coşkulu hem karanlık yüzünü ve bugün müzikte yaşanan sürat tutkusunu konuştu.
Demet Sağıroğlu , Kral TV’nin yayına başlamasıyla müzik dünyasının renklendiğini söyledi. İzleyicilerin “Arnavut Kaldırımı” ve “Kınalı Bebek” üzere klipleri kare kare izlediğini, nasıl başlayıp nasıl bittiklerini hepsinin bildiğini anlattı.
O periyot “Kınalı Bebek” klibi Kral TV’de 24 saat içinde 72 defa, yani saatte üç sefer yayınlandı. Klipteki kına motiflerinin kıssasını de anlatan Sağıroğlu, bu motifleri annesinin çay kaşığının arkasıyla çiçek motifleri formunda yaptığını söyledi.
Bunun sonradan yeni bir iş kolunun kapısını araladığını belirten müzikçi, fuarlarda tıpkı motiflerle tişörtler basıldığını ve kınalar yapıldığını aktardı.
90’larda Avrupa’da şimdi MTV Europe yoktu. “Arnavut Kaldırımı” ise Fransız müzik kanalı MCM’de üç ay boyunca aralıksız yayınlandı. Klip, Akdeniz, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Avrupa’da yapılan oylamada üçüncü seçildi.
90’ların çelişkili atmosferini pahalandıran Sosyolog Nurdoğan Arkış, bir toplumun birebir anda hem çok keyifli hem de çok şiddetli olabildiğini söyledi. 90’ları Güney Anadolu’da yaşamanın Ankara’dakinden daha güç olduğunu da ekledi.
Arkış’a nazaran periyodun en besbelli tesiri, özel kanalların devreye girmesiyle konutlara çok farklı bir ileti dizisinin ulaşmasıydı. Kral TV’nin izlenmeye başlaması ve TRT’ye çıkamayanların ekrana çıkması, işin coşkulu tarafını hızlandırdı.
“MÜZİK ÇOK ÇABUK ÜRETİLİP, TIK DİYE UNUTULUYOR”
Kartonetlere bakılan, müziğe ulaşmanın daha güç olduğu ve bir albüm ya da kasetin hazırlanmasının uzun vakit aldığı günleri hatırlatan Sağıroğlu, bugün dijitalleşmeyle birlikte müziğin çok çabuk üretilip tüketildiğini söyledi.
Bu durumun niteliği düşürdüğünü belirtti: “Çok çabuk bu türlü, tık diye unutuluyor artık.” Aralarında ihtimam gösteren özel isimlerin bulunduğunu da vurguladı. Albüm üretiminin neredeyse rafa kalktığını, tek tek modüller üretildiğini, hem dinleyicinin hem sanatkarın bu sürate uyduğunu söz etti.
Arkış ise kaset dinlerken 60 ya da 90 dakikanın tamamına kulak verildiğini, tek bir sanatkara konsantre olunduğunu hatırlattı. Bugün çalma listelerinin bu teması değiştirdiğini söyledi.
Tüketim halinin sanatkarın ideolojisinin oluşmasına da müsaade vermediğini belirten Arkış, “Bu periyodun çok kirleten şeylerinden biri bu sürat tutkusu. Her şey çabucak olsun istiyoruz diyerek “ 80’lerde ve 90’larda çok daha fazla kitap okunduğunu da kelamlarına ekledi.