Fransa’da tarihi dönüm noktası. Le Pen Senato zaferiyle köşke koşuyor

Fransa’da yayımlanan son kamuoyu araştırması, merkez siyasetin gerilediği ve uç kutupların güç kazandığı bir siyasi tabloda, aşırı sağcı Marine Le Pen ile sol kanadın temsilcisi Jean-Luc Mélenchon’un cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci tipe kalacağını gösteriyor.

Hayat pahalılığı, sakin iktisat ve jeopolitik istikrarsızlığın damga vurduğu ülkede seçmenler, sandıkta aşırı sağ ve sol arasında direkt bir hesaplaşmayla karşı karşıya kalabilir.

Fransız televizyon kanalı M6 ile Lüksemburg merkezli medya grubu RTL için Toluna Harris Interactive tarafından 22-24 Eylül tarihleri arasında yapılan ankete nazaran, test edilen beş farklı senaryonun tamamında Le Pen ile Mélenchon ikinci çeşide kalıyor.

Reuters haber ajansının aktardığına nazaran aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin lideri Le Pen ilk çeşitte yüzde 35 ile 36 bandında oy oranına ulaşıyor.

Le Pen, 14 Eylül’de yayımlanan evvelki ankette yüzde 33 düzeyindeydi.

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon ilk cinste yüzde 17 ile 18 arasında oy alarak Le Pen’in ikinci cinsteki rakibi haline geliyor.

Merkezin en güçlü adayı olarak öne çıkan eski Başbakan Édouard Philippe ise yüzde 13 ile 16 aralığında kalarak ikinci tıbbın dışında kalıyor.

Anket dataları, Le Pen’in ikinci cinste mümkün iki rakibine karşı da yarışı önde tamamladığına işaret ediyor.

Araştırmaya nazaran Le Pen, ikinci cinste Mélenchon karşısında yüzde 69, Philippe karşısında ise yüzde 57 oranında oy dayanağına ulaşıyor.

Cumhurbaşkanlığı yarışına dair anketlerin çabucak öncesinde düzenlenen kısmi Senato seçimleri de aşırı sağın lokal seviyedeki sıçramasını tescilledi.

Ulusal Birlik, Senato’da sandalye sayısını artırarak parlamentonun üst kanadında resmi bir parlamento grubu kurma hakkı kazandı.

Senato’da küme oluşturabilmek için gereken 11 sandalye eşiğini aşan aşırı sağcı parti, üst meclisteki temsil gücünü direkt artırdı.

Seçim sonuçlarına ilişkin olarak parti içinde yapılan açıklamalarda farklı sayılar lisana getirildi.

AFP ajansının haberine göre parti idaresi 15 sandalyeye ulaştıklarını açıklarken, Ulusal Birlik Başkanı Jordan Bardella, Éric Ciotti liderliğindeki Cumhuriyet İçin Sağ Birlik (UDR) partisinden seçilen iki üyenin iştirakiyle toplam 14 sandalyeden oluşan ortak bir küme kuracaklarını duyurdu.

Aşırı sağın 2014 yılında sadece iki sandalyeyle adım attığı, 2023 yılında ise üç sandalyede kaldığı Senato’da ulaştığı bu düzey, parti idaresi tarafından “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirildi.

Le Pen, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede elde edilen sonucun beklentileri aştığını belirterek Senato kümesinin cumhurbaşkanlığı kampanyasında temel bir platform fonksiyonu göreceğini bildirdi.

Siyasi yelpazenin başka ucundaki Jean-Luc Mélenchon liderliğindeki Boyun Eğmeyen Fransa hareketi de Senato’daki birinci sandalyesini elde etti.

Aşırı sağ ve sol temsilcilerin üst meclise birinci kere bu tartıda girmesine rağmen, Senato’daki çoğunluk merkez sağın elinde kalmayı sürdürdü.

Cumhuriyetçiler (Les Républicains) ile merkez ittifakı, sandalye kaybı yaşamasına karşın üst meclisteki denetimi korudu.

Le Monde gazetesinin paylaştığı birinci datalara nazaran, Cumhuriyetçilerin sandalye sayısı 134’ten 128’e gerilerken müttefikleri 74 sandalyeye çıktı.

Sol blok ise 78 olan sandalye sayısını 74’e düşürdü. Merkez kanat 2023’teki 24 sandalyesini muhafaza etti.

Senato seçimleri, parlamentonun alt kanadı olan ve direkt halkoyuyla seçilen Ulusal Meclis’in bilakis, mahallî seçilmişlerin oluşturduğu seçiciler kurulunca yürütülüyor.

Üç yılda bir yarısı yenilenen 348 sandalyeli üst meclis için pazar günü 64 vilayette ve yurt dışındaki temsilciliklerde 178 sandalye ismine sandık kuruldu.

Senatörleri belirleyen yaklaşık 172 bin 600 kişilik seçici heyetin tamamı mahallî yöneticilerden oluştuğu için, Fransız uzmanlar bu tablonun genel halk eğilimini sırf sonlu ölçüde yansıttığına işaret ediyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un misyon müddetinin dolmasıyla birlikte merkez siyasetteki boşluğu doldurma arayışları sürerken, eski Cumhurbaşkanı François Hollande yine aday olabileceğini duyurdu.

İtalyan La Repubblica gazetesine konuşan sosyalist başkan Hollande, fakat net bir kazanma talihi görmesi durumunda yarışa gireceğini söyledi.

Uzmanlar, Hollande’ın geçmiş iktidar devrindeki ekonomik meseleler sebebiyle zedelenen imajı yüzünden Sosyalist Parti çatısı dışında bağımsız aday olmasının zorluklar barındırdığını vurguluyor.

Bu kademede Le Pen ve Mélenchon kutuplaşmasına karşı merkez siyasetin en güçlü potansiyel aktörü olarak eski Başbakan Édouard Philippe’in ismi öne çıkıyor.