Fransa sokakları alev alev. Lüks mağazalar yağmalandı, Paris’ten can kaybı haberi geldi

Fransa’da fakir banliyölerdeki liselerde öğretmen açığı ve bakımsız okullara reaksiyon olarak başlayan ve yaklaşık 1 aydır süren öğrenci aksiyonlarına, her yıl hayat pahalılığına karşı sokağa inen “sarı yelekliler”, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistleri de dayanak verince sokaklar karıştı.

Eylemler, hayat pahalılığı ve kamu harcamalarını amaç alan ülke çapında kitlesel bir hükümet tersi harekete dönüşürken, dün sokaklara dökülen binlerce bireyle polis arasında birçok kentte son yılların en şiddetli çatışmaları yaşandı. Güvenlik güçleri kalabalıklara göz yaşartıcı gazla müdahale ederken, olaylar gece boyunca sürdü.

Gösterilerde 2 binden fazla kişinin kişinin gözaltına alındığı; 600’den fazla polis, jandarma eri ve itfaiyecinin yaralandığı belirtildi.

Fransa bugüne yanmış yıkılmış binalar ve gece boyunca süren hareketlerden kalan enkaz imgeleriyle uyandı.

Çatışmalar sırasında başta Paris olmak üzere pek çok kentte, kundaklama ve yağma olayları da görüldü.

Yakılan ve yağmalanan yerler arasında kamu binalarının yanı sıra lüks butikler, süpermarketler ve polis otomobilleri var.

Hollandalı bir turist bu sabah Paris’te gördüğü görüntüyü “savaş bölgesi”ne benzetti. Yalnızca Paris’te sokakların paklığı için bin vazifeli seferber edildi. Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire tüm Parislileri sokakların paklığına yardımcı olmaya çağırdı.

Paris polisinden yapılan açıklamada, başkentte 855 kişinin gözaltına alındığını ve bu sayının bir rekor olduğunu açıklarken, Paris Belediye Başkan Yardımcısı Lamia El Aaraje de, kentin şu ana kadar hiç görmedikleri yoğunlukta bir şiddetle sarsıldığını söyledi.

Polis kaynakları, Paris’teki şov sırasında kötüleşen bir kişinin birinci yardım merkezine götürüldüğünü açıkladı. Kelam konusu gösterici, merkezin önüne getirildiği sırada can verdi.

Paris Emniyet Müdürlüğünün açıklamasına nazaran bu kişi, kalp ve teneffüs durması sonucu hayatını kaybetti.

YÜZ MİLYONLARCA EUROLUK MADDİ HASAR

Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse ve Strasbourg’da süpermarketler, eczaneler, lüks mağazaları, kozmetik dükkanları ve elektronik mağazaları yağmalandı.

Eylem bölgelerinde yağalanan işyeri sayısının bin 500’ü bulduğu, yüz milyonlarca euroluk da maddi hasar olduğu kaydediliyor.

Limoges kentindeki 143 yıllık belediye binası da kundaklandı. Kentte 1883’ten bu yana ayakta olan tarihi belediye binasında, maskeli kümelerin kundaklaması sonucu çıkan yangında çatı ve saat kulesi çöktü.

“BU ÜLKE KÖTÜ DURUMDA”

Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guerin bugün yaptığı açıklamada, mahallî polis gücünün birkaç yüz bireyden oluşan bir kalabalık karşısında kısa müddette yetersiz kaldığını belirtti. Guerin, kümenin camları kırdığını ve ana kapıyı yıkmak için koçbaşı kullandığını söyledi. Limoges Belediye Başkanı, “Dün belediye binasına yönelik hücumun arkasındaki lojistik, tertip ve evvelce planlanmış olması benim için katlanılmaz.” tabirlerini kullandı.

Binayı korumak için kâfi sayıda polis bulunmadığını savunan Guillaume Guerin, “Belediye binasını korumak için tek bir ulusal polis memurum bile yoktu. Bu ülke berbat durumda, hem de çok berbat durumda ve bunu size söyleyen küçük bir taşra belediye lideri.” formunda konuştu.

Bordeaux’daki göstericiler, Ticaret ve Sanayi Odası binasına girerken, güvenlik güçleriyle protestocular arasında gerginlik yaşandı. Rennes’de ise göstericilerin ataşe verdiği barikatlar sebebiyle kimi yollarda ulaşım aksadı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X hesabından yaptığı açıklamada, “Cumhuriyette şiddete yer yoktur.” tabirini kullandı.

Macron, hareketler kapsamında ortalığı kırıp dökenler, valilik binalarına ve dükkanlara saldıranlar hakkında dava açılacağını ve cezalandırılacaklarını duyurarak, kolluk kuvvetlerinin şov hakkını garanti altına aldığını savundu.

Kolluk kuvvetlerini desteklediğini belirten Macron, Fransız kurumlarını yok etmeye ve taleplerini barışçıl bir formda lisana getirmek isteyenleri engellemeye çalışan “kaos yayıcılarının” karşısında duracaklarını söz etti.

Dün Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen ve geçmişte askeri karakol ile polis noktası olarak kullanılan tarihi yapıda çıkan yangına zahmetle müdahale edilirken, Marsilya kentinde ise çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi.

“Devrim başladı, Bastille’i ele geçiriyoruz” sloganları atan küme, giriş salonundaki eşyalara ziyan verdi. Fransa Cumhuriyeti’nin simgesi Marianne’ın büstü de devrilirken, duvarlara çeşitli yazılar yazıldı.

Resmi kaynaklara nazaran 550 bin kişinin katıldığı belirtilen hareketlerde yer alan CGT sendikası ise bu sayının 800 bin olduğunu savundu.

Paris Emniyet Müdürlüğü başkentte Elysee Sarayı, Başbakanlık binası ve Champs-Elysees üzere değerli noktalarda aksiyon yapılmasını yasaklamıştı. Yasağa karşın ünlü Champs-Elysees Caddesi’nde dükkan sahipleri mağazaların vitrinlerini panolarla kapattı ve cadde boyunca güvenlik güçleri konuşlandırıldı.

Başkentte göstericiler kaldırım taşlarını sökerek yolları kapatırken araçlar ve çöp konteynerleri ataşe verildi, döviz ofisleri ve mağazalar yağmalandı. 855 kişinin gözaltına alındığı, 1 göstericinin de hayatını kaybettiği Paris’te savcılıktan yapılan açıklamada, bu bireylerin yüklü olarak şiddet yahut mala ziyan verme emeli taşıyan bir kümeye katılma, silah ve patlayıcı madde bulundurma, yüzünü gizleme ve şiddet hareketlerinde bulunma suçlamalarıyla gözaltına alındığı belirtildi.

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, yaşanan bu yoğun şiddet olaylarını kınarken, solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisinin kimin yanında olduğunu seçme vaktinin geldiğine işaret ederek, “Ya cumhuriyetin ve münasebetiyle kamu tertibini sağlayan, insanları ve malları koruyan, kanunları uygulayan emniyet güçlerinin yanındasınız ya da kırıp dökenlerin yanındasınız.” tabirlerini kullandı.

Lecornu, ülkede geri dönüşü olmayan bir noktaya gelindiğini de ifade etti.

İÇİŞLERİ BAKANI NUNEZ SON BİLANÇOYU AÇIKLADI

İçişleri Bakanı Laurent Nunez ise X hesabından yaptığı açıklamada, şovlarda gözaltına alınanların sayısının 2 bini geçtiğini duyururken; şu ana kadar şovlar sırasında yaşanan şiddet olaylarında 600’den fazla polis, jandarma eri ve itfaiyecinin yaralandığını belirterek, bu sayının kesin sayı olmadığına dikkati çekti.

Nunez, “Protesto düzenlemek, temel bir hak, şiddetli ve örgütlü formda düzensizlik saçmak değil.” sözünü kullandı.

Hiçbir şeyin emniyet güçlerine, kamu kurumlarına saldırmayı, kamu binalarına hasar vermeyi, valilik ve belediye binalarına müsaadesiz girmeyi ve dükkanları yağmalamayı haklı çıkaramayacağını belirten Nunez, dünkü şovlarda bazen geç saatlere kadar şiddetli şartlarda vazife yapan polis, jandarma erleri ve itfaiyecilere dayanağını söz etti.

Nunez, dün öğlen saatlerinden itibaren kamu binalarını gaye almaya ve emniyet güçleriyle karşı karşıya gelmeye kararlı aşırı sola mensup binlerce kişinin şiddet olaylarına karıştığını, akabinde Paris, Marsilya, Lyon, Bordeaux, Rennes, Strazburg, Grenoble, Nice ve Limoges üzere pek çok kentte dükkanları yağmalayan hatalıların da bu bireylere katıldığını savundu.

Şu ana kadar dünkü hareketler kapsamında 2 binden fazla kişinin gözaltına alındığını açıklayan Nunez, kelam konusu olayların faillerinin tespit edilip adalet karşısında hesap vermesi için soruşturmaların yürütüldüğünü kaydetti.

Çok sayıda dükkanda önemli hasar oluştuğunu vurgulayan Nunez, “Cumhuriyet, düzensizliği ve şiddeti dayatmaya çalışanlara karşı hiçbir taviz vermeyecek.” tabirini kullandı.

Başbakan Lecornu ise X hesabından yaptığı açıklamada, emniyet güçlerinin aksiyonlar kapsamında vatandaşları korumak için önemli bir şiddetle karşı karşıya kaldığını belirtti.

Emniyet güçlerine net talimatlar verildiğini lisana getiren Lecornu, onlardan suistimalleri önlemelerinin, insanları ve malları muhafazalarının, suça karışanları gözaltına alıp adalet karşısına çıkarmalarının istendiğini kaydetti.

Lecornu, ortalığı kırıp dökenlerin verdikleri hasarları ödemesini öngören yasa tasarısıyla ilgili parlamento görüşmelerini sonuna kadar götürmeye kararlı olduğunu lisana getirerek, kamuya ilişkin paranın, ortalığı kırıp dökenlerin yol açtığı hasarı değil, kamu hizmetlerini finanse etmesi gerektiğini vurguladı.