Yaban hayatı biyoloğu Forrest Galante, ABD kıyılarında yaşayan en sıra dışı deniz canlılarını görüntülemek için Pasifik’ten Atlas Okyanusu’na uzanan bir seyahate çıktı. Kendisini balon üzere şişiren köpekbalığından testereyi andıran burnuyla avlanan dev balığa...
ABD kıyıları, uzunlukları birkaç santimetreyi bulan küçük fener köpekbalıklarından otobüs büyüklüğüne yaklaşan dev tiplere kadar 100’ü aşkın köpekbalığına mesken sahipliği yapıyor.
Yaban hayatı biyoloğu Forrest Galante de Discovery’nin Shark Week programı için Kaliforniya’dan Louisiana’ya, Florida’dan New England kıyılarına kadar uzanan bir seyahate çıkarak bölgenin en az ve sıra dışı tiplerini aradı.
Galante’nin listesindeki canlılar arasında karanlıkta floresan ışık yayan şişen köpekbalığı, erkek olmadan üreyebilen kürek başlı köpekbalığı, jenerasyonu kritik tehlike altındaki küçük dişli testere balığı ve yaklaşık 9 metre uzunluğa ulaşabilen dev köpekbalığı yer aldı.
BALON GİBİ ŞİŞİYOR
Galante’nin birinci durağı, şişen köpekbalığının yaşadığı Güney Kaliforniya kıyıları oldu. İngilizcede “swell shark” olarak isimlendirilen bu tıp, tehlike hissettiğinde su yutarak bedenini olağan boyutunun yaklaşık iki katına kadar büyütebiliyor.
Köpekbalığı daha sonra kıvrılarak kayalıkların arasına sıkışıyor. Böylelikle avcıların kendisini bulunduğu oyuktan çekip çıkarmasını zorlaştırıyor.
Diğer birçok köpekbalığının tersine daima yüzmek zorunda olmayan bu çeşit, yanak ve boğaz kaslarını kullanarak ağzına su çekiyor ve solungaçlarının üzerinden geçiriyor. Bu özellik, deniz tabanındaki mağaralarda saatlerce hareketsiz kalabilmesini sağlıyor.
Galante, Kaliforniya açıklarındaki Channel Adaları’nda yaptığı dalış sırasında evvel avuç büyüklüğünde bir yumurta kesesi buldu. İçinde gelişmekte olan bir yavru bulunan bu keselerin, çatlamadan evvel yaklaşık dokuz ila 12 ay boyunca deniz tabanında kalabildiği belirtiliyor.
Kısa mühlet sonra kayalıkların arasında yetişkin bir şişen köpekbalığı da görüntülendi.
KARANLIKTA PARLIYOR
Şişen köpekbalığının en dikkat cazip özelliği ise karanlıkta parlarmış üzere görünmesi.
Bu canlılar ışığı kendileri üretmiyor. Derilerindeki özel moleküller, mavi ışığı emerek yeşil renkte geri yansıtıyor. “Biyofloresans” ismi verilen bu olay, köpekbalıklarının düşük ışıklı ortamlarda birbirleriyle irtibat kurmasına yardımcı olabilir.
Galante ve takımı dalış ışıklarını uygun biçimde ayarladığında köpekbalığının Pasifik’in karanlık sularında yeşil bir parıltıyla belirdiği görüldü.
Araştırmacı, karşılaştığı canlıyı “başka bir gezegenden gelmiş gibi” kelamlarıyla tanımladı.
ERKEKSİZ ÜREYEBİLİYOR
Ekibin bir sonraki durağı Louisiana kıyıları oldu. Burada, çekiç başlı köpekbalıkları ailesinin en küçük üyelerinden biri olan kürek başlı köpekbalığı arandı.
Yaklaşık 90 santimetre uzunluğa ulaşan tıbbın başı, öteki çekiç başlı köpekbalıklarından farklı olarak kürek biçiminde.
Kabuklularla beslenen hayvanın deniz çayırlarını da sindirebildiği ve hem hayvansal hem bitkisel besinlerden yararlanabildiği biliniyor.
Kürek başlı köpekbalıklarında “partenogenez” ismi verilen sıra dışı bir üreme biçimi de görülebiliyor. Bu usulde dişi, bir erkekten sperm almadan döllenmemiş yumurtadan yavru geliştirebiliyor.
Bu durum sıklıkla “kendini klonlama” olarak tanımlansa da ortaya çıkan yavru her vakit annesinin birebir genetik kopyası olmuyor. Yeniden de cins, erkek bulunmadığı şartlarda üreyebilen az sayıdaki köpekbalığından biri olarak biliniyor.
TESTERE GİBİ BURUN
Galante daha sonra Florida Keys bölgesinde küçük dişli testere balığının izini sürdü.
Adında “balık” geçmesine karşın bu canlı, köpekbalıklarıyla yakın akraba olan bir vatoz çeşidi. Burnunun önünde, iki yanında diş gibisi çıkıntılar bulunan uzun ve düz bir uzantı taşıyor.
Yaklaşık 90 santimetreyi bulabilen bu kısım, çalışan bir testereyi andırıyor. Hayvan burnunu sağa ve sola savurarak küçük balıkları sersemletebiliyor, birebir vakitte çamurlu sularda avlarının yerini belirleyebiliyor.
Burun üzerindeki özel duyu organları, öteki canlıların oluşturduğu son derece zayıf elektrik alanlarını algılıyor.
Kıyı yapılaşması, ömür alanlarının kaybı ve balıkçı ağlarına takılmaları sebebiyle küçük dişli testere balıklarının sayısı büyük ölçüde azaldı. Florida’da araştırma takımının yakaladığı yaklaşık 4 metre uzunluğundaki bireyin daha evvel işaretlenmiş olduğu belirlendi.
Bilim insanları, birebir hayvanın tekrar yakalanmasının büyüme suratı, hareketleri ve sıhhat durumundaki değişiklikler hakkında değerli bilgiler verdiğini belirtti.
DRON OTOMOBİL SANDI
Yolculuğun son kısmında grup, Massachusetts açıklarındaki Cape Cod Körfezi’nde dev köpekbalığını aradı.
Yaklaşık 9 metre uzunluğa ulaşabilen bu cins, büyük beyaz köpekbalığının neredeyse iki katı büyüklüğünde olabiliyor. Korkutucu görünümüne karşın insanları avlamıyor; dev ağzını açarak sudaki planktonları süzüyor.
Galante ve grubu, mahallî bir pilot ile havadan kullanılan dron yardımıyla Cape Cod yakınlarında bir dev köpekbalığı tespit etti. Hayvan o kadar büyüktü ki dronun algılama sistemi onu hareket halindeki bir araç olarak sınıflandırdı.
Vücudundaki yara izlerinden köpekbalığının uzun yıllar boyunca ABD’nin doğu kıyısında göç etmiş olabileceği anlaşıldı. Galante, 30 yaşından büyük olabileceğini düşündüğü canlıyı, denizde ağır ağır ilerleyen bir uzay gemisine benzetti.
Araştırmacıya nazaran bu sıra dışı tipler, köpekbalıklarının sırf büyük ve saldırgan avcılardan ibaret olmadığını; karanlıkta parlamaktan bitkisel besinleri sindirmeye kadar son derece farklı özellikler geliştirebildiğini gösteriyor.
Karanlıkta parlıyor, erkeksiz üreyebiliyor: ABD kıyılarındaki “uzaylı” canlıların peşine düştü
Washington Kiev çizgisinde ‘gizli’ silah transferi
Batı Şeria’da fiili ilhak adımı: ‘Yerleşimlere polis baksın’
‘Mağusa’ya döneceğiz’ müzikleri eşliğinde Rum önder Maraş’ı istedi
Endonezya 7.7 ile sarsıldı: En az 47 meyyit
ABD – İran çizgisinde ‘İlk kim pes edecek’ oyunu
Fransa alevlerle Macron dalgalarla boğuşuyor: Jet skili tatili ülkede tartışma yarattı
