Eser duyurularıyla casusluk. İsrailli firmadan internette reklam oyunu

İnternette dolaşırken karşılaşılan sıradan eser tanıtımlarının, dünya çapında geniş kapsamlı bir dijital casusluk operasyonuna taban hazırladığı tespit edildi.

Siber güvenlik ve reklam teknolojisi uzmanlarının hazırladığı iki başka rapor, İsrailli dijital reklam ajansı Discover-Tech’in reklam ağlarını amaçları izlemek ve aygıtlara sızmak maksadıyla kullandığını ortaya çıkardı.

Kanada merkezli siber müşahede kuruluşu Citizen Lab ile New York merkezli reklam güvenliği şirketi Confiant tarafından yayımlanan araştırmalara nazaran 2020 yılında kurulan Discover-Tech, internet kullanıcılarının aygıtlarını takip etmek ve buralara casus yazılım yerleştirmek için ziyanlı reklamlar dağıttı.

Reuters ajansının haberine nazaran araştırmacılar, bu sistemin ABD hükümetinin kara listesinde yer alan İsrailli casus yazılım şirketi Candiru ile öbür İsrailli gözetleme firmalarına Google, Comcast ve Rusya merkezli Yandex üzere büyük platformların reklam alanlarına direkt erişim imkanı sağladığını aktardı.

Citizen Lab, ekseriyetle telefon yahut kulaklık üzere günlük eserlerin tanıtımını içeren bu reklamların, kurulan işbirlikleri sayesinde 120 binden fazla internet sitesine ve 75 binden fazla taşınabilir uygulamaya ulaştığını bildirdi.

Güvenlik uzmanları, casusluk faaliyetinin gerçekleşmesi için kullanıcının reklama tıklamasının gerekmediğini, reklamın internet sitesinde yüklenmesinin aygıtın tespiti ve takibi için kâfi olduğunu kaydetti.

Şirketin kimi durumlarda akıllı telefon kullanıcılarının telefon numaralarını ele geçirmeye çalıştığı, kimi reklamlardan ise Candiru’ya ilişkin casus yazılımları aygıtlara sızdırmak üzere yararlanıldığı açıklandı.

Confiant kurucu ortağı Jerome Dangu, Reuters’a verdiği demeçte, Discover-Tech’in dünya genelinde günde en az 10 milyon reklam yayınladığını ve “çerez eşleştirme” ismi verilen bilgi paylaşım teknikleri sayesinde reklamların erişim sonunun da ötesinde kişi takibi yapabildiğini tabir etti.

Dangu, Discover-Tech’in faaliyetlerinin yüz milyonlarca beşere temas etmiş olmasının çok yüksek bir ihtimal olduğunu belirtti.

Candiru ile ilişkili reklamların şirketin toplam reklam hacminin küçük bir kısmını teşkil ettiği lakin gayeye yönelik operasyonlarda kilit rol oynadığı aktarıldı.

Araştırma bulguları, ziyanlı reklamların hassas kurumların dahili ağlarındaki kullanıcılara kadar ulaştığını belgeledi.

Dangu, reklamların Pentagon, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi üzere kurumlara ilişkin yüzlerce hassas ağda gösterildiğini kaydetti.

Reklamların kimi bölgelerde yoğunlaştığını vurgulayan Dangu, Filistin topraklarındaki duruma işaret ederek, “Filistin’de neredeyse hangi siteye girerseniz girin bir Discover-Tech reklamıyla karşılaşıyorsunuz. Bu da onlara tüm bir ülkenin dijital faaliyetleri üzerinde eksiksiz bir görünürlük sağlıyor” dedi.

Citizen Lab da misal reklam gösterimlerinin Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Komisyonu ve 10’dan fazla ülkenin hükümet ağlarında da tespit edildiğini duyurdu.

Reklamların ayrıyeten Nvidia, Sandisk, Broadcom ve Micron üzere çip üreticisi şirketler ile Meksika, İsrail ve Avrupa’da faaliyet gösteren bazı medya kuruluşlarının ağlarında çıktığı saptandı.

Öte yandan raporda, Candiru casus yazılımının Discover-Tech reklamları aracılığıyla Katar merkezli yayın organı Al Jazeera’nın sistemlerine sızmakta kullanıldığı bilgisi yer aldı.

Medya kuruluşunun paylaştığı ağ kayıtlarını inceleyen Citizen Lab, 2024 ve 2025 yılları arasında Al Jazeera bünyesindeki 45 Windows tabanlı aygıtın gaye alındığını doğruladı.

Araştırmacılar ayrıyeten firmanın kimlik doğrulama kayıtlarını internete açık bırakması sayesinde Discover-Tech sistemlerine İsrail, Avrupa ve Körfez bölgesindeki IP adreslerinden giriş yapıldığını belirledi.

Bunun yanı sıra Citizen Lab araştırmacısı Wolfie Cristl, “Çevrim içi reklamcılığın bugünkü işleyiş biçimi; devletler, özel dal, sivil toplum ve geri kalan herkes için sistemik bir güvenlik tehdidi arz ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Raporların akabinde teknoloji ve reklam şirketleri Discover-Tech ile olan bağlarını koparmaya başladı.

Google, araştırmanın yürütülmesinde Citizen Lab ve Confiant ile işbirliği yaptığını, şirket siyasetlerini sistematik biçimde ihlal ettiği gerekçesiyle Discover-Tech’i reklam platformlarından çıkardığını bildirdi.

Avrupa merkezli dijital pazarlama birliği IAB Europe, yapılan kontrolde siyaset ihlallerinin belirlenmesinin akabinde Discover-Tech’in global onaylı satıcılar listesindeki statüsünün geçen hafta askıya alındığını duyurdu.

Comcast bünyesindeki reklam teknolojisi kuruluşu Beeswax da son gelişmelerin ardından şirketi platformundan çıkardığını teyit etti.

ABD Ticaret Bakanlığı, hükümet yetkililerini, gazetecileri, aktivistleri ve akademisyenleri berbat niyetle maksat almak emeliyle casus yazılım sağladığı gerekçesiyle Candiru’yu 2021 yılında kara listeye almıştı.

Yılın evvelki aylarında Pentagon, çatışma bölgelerindeki ABD askerlerinin reklam teknolojisi şirketleri ve bilgi simsarlarınca toplanan pozisyon bilgileri üzerinden maksat alındığına dair bildirimler aldığını açıklamış ve askeri üniteler kimi aygıtlarda reklam takibini devre dışı bırakmıştı.

Discover-Tech ve şirketin CEO’su Dekel Boni, kendilerine iletilen iletilere cevap vermezken Candiru sahiplerine, Yandex ve Al Jazeera yetkililerine ulaşma teşebbüsleri de sonuçsuz kaldı.