Emtia piyasasında arz korkuları fiyatları yükseltti

Emtia piyasasında tamamlanan haftada arz ve üretime ait korkular, jeopolitik tansiyonlar, hava olayları ve iklim şartları fiyatlarda güçlü yükselişlere yol açarken, değerli metaller diğer emtia kümelerinden negatif ayrıştı.

Tarım eserleri ve baz metallerdeki yükselişler öne çıktı. Brent petrolün varil fiyatı da Ortadoğu’da tekrar tırmanan tansiyonların tesiriyle yüzde 5’in üzerinde kıymet kazandı.

Değerli metallerde geçen hafta ons bazında altın yüzde 1,3, gümüş yüzde 3,9 ve platin yüzde 0,6 kıymet kaybetti. Paladyum ise yüzde 0,5 yükseldi.

Ortadoğu’da tansiyonun tırmanması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin “şahin” siyasetler gerektirebilecek risklere dikkati çekmesi, doların güçlenmesine ve tahvil faizlerinin yükselmesine yol açtı.

Getiri sağlamayan altını elde tutmanın alternatif maliyetindeki artış, ons fiyatının haftayı düşüşle tamamlamasında tesirli oldu.

Petrol fiyatlarındaki sıçramanın Fed’in faiz artırım takvimini öne çekebileceğine ait değerlendirmeler de değerli metaller üzerinde baskı yarattı.

Fosil yakıtlı arabalara talebin azalacağı, elektrikli araçlara yönelik ilginin ise artacağı yönündeki öngörüler, bu yıl paladyum fiyatlarında yoğun satış baskısına sebep oldu.

Analistler, yatırımcıların aşırı paha kaybının akabinde paladyumda alım fırsatı gördüğünü belirtti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında bakır yüzde 1,2, nikel yüzde 2,3, çinko yüzde 1,9, alüminyum yüzde 2,1 ve kurşun yüzde 1,1 paha kazandı.

Ortadoğu’daki çatışmaların alüminyum tedarikindeki aksaklıkları uzatabileceğine ait telaşlar, metalin fiyatını yukarı taşıdı. Çin’deki bakır ve alüminyum stoklarının gerilemesi de iki metalin fiyatlarını destekledi.

Güney Kore’de madencilik şirketi Young Poong Corporation’ın işlettiği büyük çinko eritme tesisinde yangın çıktığına ait haberlerin akabinde arz dertleri yoğunlaştı ve çinko fiyatları yükseldi.

Endonezya’nın nikel üretim kotasını sınırlaması da nikel fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.

Enerji kümesinde Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yüzde 5,5 yükseldi.

New York Ticaret Borsası’nda süreç gören doğalgazın milyon İngiliz ısı ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı ise yüzde 2,8 geriledi.

Ortadoğu’da tansiyonun tekrar yükselmesi ve ABD’nin İran’a hücumlar başlatmasıyla Brent petrol fiyatlarındaki dört haftalık düşüş eğilimi sona erdi.

İran güçlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere saldırması, ABD ile İran arasında karşılıklı askeri hareketlere yol açtı. Bu gelişmelerin akabinde petrol fiyatları yükselse de ham petrolün varil fiyatı 80 doların altında kaldı.

Bu seyir, yatırımcıların ABD ile İran arasındaki süreksiz barış muahedesinin bütünüyle sona erdiği görüşünü paylaşmadığına işaret etti.

Ortadoğu’daki son tansiyon kısa müddette yatışsa bile Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin kesintili ilerlemesi, aylar süren çatışmaların akabinde olağana dönmeye çalışan Körfez ülkeleri açısından önemli belirsizlik yaratıyor.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine ait tasalarla yükselen petrol fiyatlarının, enflasyon görünümü ve merkez bankalarının para siyasetlerine yönelik beklentiler üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

ABD’de doğalgaz stoklarının artması ise doğalgaz fiyatlarının gerilemesine yol açtı.

Rusya, 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı askeri müdahalesinin akabinde uygulanan kapsamlı Batı yaptırımlarına karşın dünyanın en büyük güç üreticileri arasındaki yerini korudu.

Bununla birlikte, Ukrayna’nın Rus güç altyapısına düzenlediği insansız hava aracı taarruzları ülkede yakıtın karneyle dağıtılmasına, maliyetlerin yükselmesine ve kamuoyundaki hoşnutsuzluğun artmasına yol açtı.

Rusya, iç piyasadaki açığı gidermek emeliyle Hindistan ve Kazakistan’dan yakıt ithal etmeye başladı. Moskova idaresi, iç yakıt piyasasını destekleme uğraşları kapsamında 8 Temmuz Çarşamba günü dizel ihracatını yasakladığını açıkladı.

Rusya’nın global dizel piyasasındaki kıymetli pozisyonu sebebiyle kararın güç piyasaları üzerinde geniş kapsamlı tesirler yaratabileceği bedellendiriliyor.

Tarım kümesinde geçen hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 4,2, soya fasulyesinde yüzde 3,6, buğdayda yüzde 6,6 ve mısırda yüzde 4,3 arttı.

ABD merkezli emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında kahve yüzde 12,1, şeker yüzde 0,1 ve pamuk yüzde 5,7 bedel kazandı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 18,6 yükselişle tamamladı.

Rusya ile Ukrayna arasındaki tansiyonun tırmanması, buğday, mısır ve pirinç fiyatlarındaki artışta tesirli oldu.

Rusya’nın Don-Azov Kanalı üzerinden buğday sevkiyatını sınırladığına ait haberler ve ABD Tarım Bakanlığının üretim kestirimlerini aşağı yönlü revize etmesi, buğday fiyatlarının güçlü biçimde yükselmesine yol açtı.

Küresel pirinç ve mısır stoklarının azalacağı yönündeki öngörüler de iki tarım eserinin fiyatlarını destekledi.

Soya fasulyesi fiyatları, ABD’deki kuraklık telaşları ve Çin’den gelen güçlü taleple yükseldi.

Kahvenin libre fiyatı, Brezilya ve Vietnam’daki hava olaylarının yol açtığı arz telaşları ile global stokların azalacağı beklentilerinin tesiriyle 3,57 dolara çıkarak yaklaşık altı ayın en yüksek seviyesini gördü.

Kahve, hem Güney Amerika’nın hem de Güneydoğu Asya’nın esas tarım eserleri arasında yer alıyor. Brezilya, “arabica” tipi kahvede; Vietnam ise “robusta” tipinde dünyanın en büyük üreticisi ve ihracatçısı pozisyonunu koruyor.

Kahve ağaçlarındaki çiçeklenmenin azalması, rekoltenin gerileyebileceğine işaret ediyor. Üretimin düşeceğine ait beklentiler kahve fiyatlarını yukarı taşıyor.

El Nino tesirinin 2027’nin birinci çeyreğine kadar sürmesi bekleniyor. İklim şartlarının gelecek dönem üretimini de olumsuz etkileyebileceği öngörüsü, kahve fiyatlarına ait beklentileri yükseltiyor.

Batı Afrika’daki şiddetli yağışların eserlere ziyan vermesi ve El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyeceğine ait kestirimler, kakao arzına yönelik korkuları artırdı. Bu gelişmeler kakao fiyatlarında güçlü yükselişe yol açtı.

Öte yandan, ABD’deki kuraklık korkuları pamuk fiyatlarını da etkiliyor. Hindistan’da muson yağışlarının ortalamanın altında kalacağı yönündeki iddialar de pamuk fiyatlarını destekliyor.

Kısa vadeli ABD tahvil getirileri, petrol fiyatlarının gerilediği son aylarda yüksek seyrini korudu.

Bu görünüm, güç fiyatları ABD-İran savaşı öncesindeki seviyelere kalıcı biçimde dönse bile piyasaların ABD’deki enflasyonun dirençli kalabileceğini değerlendirdiğine işaret ediyor.

Gıda ve güç fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek şahsî tüketim harcamaları fiyat endeksi, mayıs ayında yıllık bazda yüzde 3,4 arttı ve Fed’in yüzde 2’lik gayesinin bariz ölçüde üzerinde seyretti.

Fed’in haziran toplantısına ait ve 8 Temmuz Çarşamba günü yayımlanan tutanaklar, enflasyon dertlerinin yakıt fiyatlarıyla sonlu kalmadığını gösterdi. Yetkililer, yapay zeka yatırımlarındaki süratli büyümenin ABD iktisadı üzerindeki tesirlerini de enflasyon açısından kıymetlendirdi.

2026’nın en güçlü performans gösteren hisse piyasalarından Güney Kore’nin gösterge endeksi KOSPI, hafta boyunca yoğun dalgalanma yaşadı.

Endeks, çarşamba günü yüzde 5’in üzerinde geriledi ve 22 Haziran’daki rekor kapanışına kıyasla yaklaşık yüzde 20 paha kaybederek kısa müddetliğine teknik ayı piyasası hududuna girdi. KOSPI, perşembe ve cuma günlerinde yine yükseldi.

Endeks yıl başından bu yana yüzde 70’in üzerinde bedel kazandı. KOSPI’nin esas bileşenlerinden Samsung Electronics, salı günü ikinci çeyrek karının 19 kat arttığını açıkladı.

Bazı yatırımcıların yapay zeka çiplerindeki büyümenin kalıcılığına ait daha temkinli davranabileceği değerlendirilirken, dalgalanmanın kar satışlarından ve kesimler arasındaki yatırım değişiminden de kaynaklanabileceği tabir ediliyor.

Hızla değişen teknoloji, jeopolitik sarsıntılar ve ivme odaklı süreçlerin yaygınlaştığı piyasa ortamında büyük ölçekli kısa vadeli hareketlerin daha sık görülebileceği, bu dalgalanmaların her zaman temel eğilimlerde esaslı değişiklik anlamına gelmeyebileceği değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın imzaladığı ve 4 Temmuz’da yürürlüğe giren düzenleme, rüzgar ve güneş gücü projelerine sağlanan federal vergi teşviklerinin daha süratli sona ermesini öngörüyor.

Düzenleme, Enflasyonu Düşürme Yasası kapsamında oluşturulan teşvik siyasetlerinden bariz yön değişikliğine işaret ediyor.

Federal vergi teşviklerinin süratle kaldırılmasının yeni güç üretimini azaltabileceği ve ortalama elektrik fiyatlarını daha da yükseltebileceği bedellendiriliyor.

ABD’de esas tüketici kümeleri arasında en yüksek elektrik fiyatlarını ödeyen hanelerin maliyetleri, 2020’den bu yana yaklaşık yüzde 40 arttı.

Ticari ve sanayi kullanıcılarının ödediği elektrik fiyatları da birebir periyotta üçte teğin üzerinde yükseldi.