Elektronik sigaralar ve lityum piller yangın krizine yol açtı

İngiltere’de atık idaresi şirketlerini temsil eden Çevre Hizmetleri Birliği’nin (ESA) Guardian ile paylaştığı datalara nazaran, Mart 2026’ya kadar olan bir yıllık devirde üyelerinin tesislerinde toplam 1518 yangın kaydedildi.

Bunların en az 541’inin direkt lityum iyon pillerden kaynaklandığı belirlendi. Çöp kamyonlarında ise ayrıyeten 216 pil kaynaklı yangın meydana geldi.

ESA, gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor. Birlik, geri dönüşüm tesislerindeki yangınların yaklaşık yüzde 40’ının pillerden kaynaklandığının kesin olarak bilindiğini, gerçek oranın ise yüzde 70’e kadar çıkabileceğini iddia ediyor.

Pil kaynaklı yangınların yıllık maliyetinin 2021’de yaklaşık 150 milyon sterlin olduğu, bugün ise 1 milyar sterline ulaştığı hesaplanıyor.

Son aylarda Londra’nın Ilford ve Deptford bölgeleri ile Glasgow, Cheshire ve Norfolk’taki birçok geri dönüşüm tesisi ve çöp kamyonunda yangınlar meydana geldi. Bu olayların değerli kısmında bilhassa elektronik sigaralarda bulunan pillerden şüphelenildi.

Londra İtfaiyesi de atık tesislerinde lityum pillerden kaynaklandığı düşünülen yangınların giderek arttığı ihtarında bulundu.

King’s College London’dan yangın uzmanı Dr. Francesco Restuccia, akıllı telefonlardan çocuk oyuncaklarına, elektrikli diş fırçalarından elektronik sigaralara kadar pek çok eserde lityum pil kullanıldığını hatırlattı.

Restuccia, bu pillerin geri dönüşüm tesislerindeki makinelerde ezilmesi ya da delinmesi halinde iç kısa devre oluşabileceğini, bunun da pilin sıcaklığını süratle artırarak yangına yol açabileceğini söyledi.

ESA’nın yaptırdığı bir deneyde, delinmiş bir elektronik sigara pilinin kağıt ve kartonun yanında adeta maytap üzere tutuştuğu görüldü.

Deney sırasında pilin sıcaklığı 750 santigrat derecenin üzerine çıktı ve yaklaşık iki dakika boyunca kağıdı tutuşturabilecek sıcaklıkta kaldı.

Atık yönetimi şirketi Biffa, sırf bu yaz tesislerinde yaklaşık 500 bin elektronik sigara topladığını açıkladı.

ESA ise elektronik sigaraların olağan çöpe atılmasını önlemek emeliyle her aygıt için 5 sterlinlik mecburî depozito sistemi getirilmesini istiyor.

Birliğe nazaran kullanıcılar, boş elektronik sigaraları satın aldıkları noktaya geri getirerek depozitolarını almalı ve aygıtların inançlı biçimde geri dönüştürülmesi sağlanmalı.

ESA Geri Dönüşüm Politikaları Başkanı Patrick Brighty, pil yangınlarının İngiltere’nin atık ve geri dönüşüm kesiminde “salgın boyutuna” ulaştığını belirterek, tek bir pilin bile büyük bir tesisi kullanılamaz hale getirebileceğini söyledi.