Dünyanın konuştuğu skandalın merkezinde duruyor. Casuslukla suçlanan Alice Huang kimdir?

ABD ile Çin arasındaki global yapay zeka rekabetinin merkezinde yer alan ve ABD istihbaratının Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı adına çalışan bir istihbarat ögesi olduğu sonucuna vardığı Çinli iş insanı Alice Huang, Şanghay finans dünyasından yükselerek teknoloji devleriyle kurduğu bağlantılarla biliniyor.

The New York Times (NYT) gazetesinin 15 yıllık şirket evrakları ile mevzuya ve iş ağına aşina 6’dan fazla kişi ve hükümet yetkilisiyle yaptığı görüşmelere dayandırdığı tahlil, Çince ismi Huang Le olan ve Nvidia CEO’su Jensen Huang ile hiçbir akrabalık bağı taşımayan Alice Huang’ın geçmişini ve ticari ağını ortaya koydu.

NELER OLMUŞTU?

Son günlerde Jensen Huang’ın, Çin istihbaratı ismine casusluk yaptığından şüphelenilen Alice Huang ile evlilik dışı alaka yaşadığının ortaya çıkmıştı.

New York Times ve ABD istihbarat yetkililerine dayandırılan haberlere nazaran, Çin Devlet Güvenlik Bakanlığının Alice Huang’ı bilgi toplamak emeliyle devşirmiş olabileceği bedellendiriliyor.

İkilinin 2023 sonunda Singapur’da tanıştığı ve son üç yılda Şanghay, Tayvan ve Silikon Vadisi üzere noktalarda görüştüğü tespit edildi.

Alice Huang’ın yöneticilik yaptığı Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed, son yıllarda Nvidia’dan 4 milyar doların üzerinde çip satın alarak Güneydoğu Asya’nın en büyük alıcılarından biri haline geldi.

ABD hükümeti, Megaspeed’in bu gelişmiş yarı iletkenleri ABD yaptırımlarını delerek Çin’e kaçırdığı kuşkusuyla soruşturma yürütüyor.

İddiaların basına yansıması üzerine Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği yazılı iletide eşine ihanet ettiğini kabul ederek ailesinden ve çalışma arkadaşlarından özür diledi.

Huang, şirketi ve ABD ulusal güvenliğini korumak için başlatılan soruşturmalarla tam işbirliği yapacağını açıkladı.

BBC’nin haberine göre Nvidia Yönetim Kurulu olayla ilgili bağımsız bir iç soruşturma başlattı.

Şirket şu ana kadar ticari sırların sızdırıldığına dair bir ispat olmadığını belirtse de, yatırımcılar alakayı gizleyerek hissedarları yanılttıkları gerekçesiyle dava açtı.

TELEVİZYON MUHABİRLİĞİNDEN ŞANGHAY FİNANS DÜNYASINA UZANAN KARİYER

İnternetteki özgeçmişine nazaran mesleğine 4 yıl televizyon muhabirliği yaparak başlayan Alice Huang, daha sonra HSBC’nin özel bankacılık kısmında ve Çin devlet destekli yatırım bankası CITIC Securities’de çalıştı.

Adının geçtiği en eski şirket kayıtları 2010 yılına uzanan Çinli yönetici, Pekin’de yetkililerin uğrak yeri olan, temalı saunalar, buhar odaları ve kaz ciğeri, kıllı yengeç ile Häagen-Dazs içeren açık büfesiyle bilinen Beihu No. 9 adlı özel golf kulübünün içindeki küçük bir “spor ve cümbüş kulübü” şirketinde yer aldı.

İlerleyen birkaç yılda offshore bir şirket aracılığıyla paylarını Hong Kong’da halka arz edecek olan Çinli bir tıbbi ekipman üreticisine yatırım yapan Alice Huang, uzun yıllar Şanghay’ın finans dünyasında faaliyet gösterdi ve tanışanların aktardığına nazaran hem Çinli hem de ABD’li teknoloji yöneticileriyle kolay kolay kaynaştı.

Alice Huang, Çin’de 2000’li yıllarda borsa stratejisti olarak genç yaşta ün kazanan, Çin finans medyasının “harika çocuk” üzere gördüğü, 2010’larda ise online oyun şirketleri dahil özel sermaye yatırımlarına yönelen 51 yaşındaki fon yöneticisi Kang Wei ile yakın çalıştı.

Çinli yatırımcılara ve çalışanlara Alice Huang’ın eşi olarak tanıtılan Kang Wei, halka açık şirketlerdeki paylarını bildirmediği gerekçesiyle Çin menkul değerler düzenleme kurumundan en az iki sefer para cezası aldı ve düzenleyici kurum kayıtlarına nazaran şirket denetimi için öteki yatırımcılarla gayret etti.

Ağustos 2023’te doğudaki Nanjing kentinde devlet dayanaklı bir otomotiv teknolojisi şirketini birlikte ziyaret eden ikili, 2020 yılına gelindiğinde Şanghay yatırım etraflarında şirket devralmaları yapan birbiriyle irtibatlı bir şirketler ağı yönetiyordu.

Aynı yılın baharında internet devi Tencent için Şanghay’da bir yapay zeka bilgi süreç merkezinin inşasına ve işletilmesine yardımcı olma projesini alan bu ağda Kang Wei, kaynaklardan birinin aktardığına nazaran ortak işlerine para toplamak emeliyle Alice Huang’ın Nvidia CEO’su ile olan ilişkileriyle övündü.

ABD YAPTIRIMLARINI AŞAN PARAVAN ŞİRKET

ABD hükümetinin 2022’nin sonlarında Pekin’e ekonomik ve askeri üstünlük sağlayacağı kaygısıyla Çin’e gelişmiş yapay zeka çiplerinin satışına kısıtlamalar getirmesi üzerine, bu bileşenleri alabilmek için şirketlerin Çin dışında yerleşik olması ve ülkeyle bariz bir mülkiyet bağının bulunmaması gerekiyordu.

Alice Huang, 2023 yılında Şanghay’daki ağıyla temaslı 7Road isimli online oyun firmasının Singapur’daki yan kuruluşunu satın almak için Britanya Virjin Adaları’ndaki bir şirketi kullandı ve ismini Megaspeed olarak değiştirdiği bu firmayı tıpkı yılın ilerleyen aylarında Singapurlu bir paravan şirkete devretti.

Devir sonrasında günlük operasyonların denetimini elinde tutan Alice Huang, arkasında Çin’deki mahallî bilgi merkezleri, hükümet ve savunma endüstrisi ile temaslı güçlü teknoloji yatırımcılarının yer aldığı Megaspeed’i tekrar yapılandırdı.

Aralık 2023’te Singapur’daki bir İtalyan restoranında Jensen Huang ile bir araya gelerek gülümseyerek poz veren Alice Huang’ın şirketi Megaspeed, mülkiyet değişikliğinden yalnızca 4 gün sonra Nvidia bulut ortağı seçilerek aranan bileşenlere erişim kazandı.

Sosyal medya fotoğraflarına nazaran son üç yıl içinde Jensen Huang ile Şanghay’da Pujiang Huaiyan restoranında, Nvidia’nın Silikon Vadisi merkezinde, Kaliforniya’daki San Jose’nin güneyinde yer alan bir golf tesisi ile WeChat’te paylaşılan bir golf alanında ve Tayvan’da görüşen Alice Huang, Haziran 2024’te Taipei’deki bir teknoloji etkinliğinde bu yakınlığını sergiledi.

Etkinliğe katılan data yazılımı sağlayıcısı NetThunder’ın CEO’su Parker Schmitt, gece yarısından çabucak sonra Alice Huang’ın teknoloji yöneticileriyle sohbet ederken Nvidia önderini çağırmayı teklif ettiğini belirterek, “Bize ‘Jensen’ı buraya getirebileceğime bahse girerim’ dedi ve akabinde Jensen çabucak çıkageldi” dedi.

Beraberindeki iki Nvidia yöneticisiyle partiye katılmayı zati planlamış olan Jensen Huang kısa müddet sonra yere gelerek kümeyle bir kadeh viski içti.

Alice Huang’ın yetenekli bir satış yöneticisi olarak görülmek istediğini ve toplumsal medyasının şarap içilen restoran ile golf alanı fotoğraflarıyla dolu olduğunu anlatan Schmitt, teknoloji dalında “Jensen ile çekilen fotoğraflar bir gurur kaynağıdır” diye konuştu.

ALİBABA İLE DE ORTAKLIĞI VARDI

Aynı ay içinde Nvidia’nın en gelişmiş yapay zeka çiplerinden oluşan büyük sevkiyatları almaya başlayan ve 2024 ile 2026 yılları arasında 4 milyar dolardan fazla donanım temin eden Megaspeed, Singapurlu paravan şirkete satışından aylar sonra Malezya’da bir yan kuruluş kurdu.

Malezya’daki bu kuruluşun sunucularını ve fikri mülkiyetini Çinli e-ticaret devi Alibaba’nın Apex isimli yan kuruluşuna rehin vermesiyle Alibaba, Megaspeed’in hakim müşterisi haline geldi.

Büyük çip siparişlerinin dikkat çekmesi üzerine ABD Ticaret Bakanlığı 2024’ün sonlarında Megaspeed’in data merkezini denetlemek üzere bir yetkili gönderdi; teslim edilen birtakım Nvidia ekipmanlarının yere kurulmak yerine hala kutularda paketlenmiş halde durması, çiplerin diğer yerlere sevk edildiği tasasını doğurdu.

Aynı yıl ABD hükümetinin telkiniyle Tayvanlı yetkililer, adaya Hong Kong pasaportuyla giren Alice Huang’ın Mayıs 2025’te Taipei’deki bir restoranda Jensen Huang’ı yanağından öperken CTI televizyonunca görüntülenen akşam yemeği üzere halka açık buluşmalarının ötesindeki seyahatlerini de izlemeye aldı.

Mart 2025’te ABD’ye giderek Nvidia ofislerinde başka yöneticilerle birlikte Jensen Huang’ı ziyaret eden Alice Huang, tıpkı yıl Singapur hükümetinin yürüttüğü düzmece ithalat beyanı soruşturması kapsamında sorguya çekildi ve ülkeden çıkışı yasaklandı.

Sahte beyanlarda hata paydaşlığı yaptığına dair kâfi delil çıkmaması üzerine hakkındaki soruşturma kapatılan Alice Huang daha sonra Şanghay’a geçti; Singapurlu yetkililerin Megaspeed soruşturması sürerken şirkette yeni bir işveren çalışanlara buyruk vermeye başladı.

Alice Huang, Kang Wei, Nvidia ve Megaspeed yorum taleplerini cevapsız bırakırken, yapay zeka çiplerinin temin edildiği Malezya’nın Johor bölgesindeki Megaspeed data merkezinin birinci evresi tamamlanma noktasına ulaştı.

Alice Huang’ın yokluğunda ağa bağlı diğer bir yönetici müsaadeleri almak ve çalışmaların sürmesini sağlamak için Malezya ofisini ziyaret ederken, ağdaki bir öbür şirket olan Shanghai Shuoyao projede çalışmak üzere Çin’den büyük mühendis grupları gönderdi.

Şanghay’daki yerel yetkililerin örnek model olarak gösterdiği Shanghai Shuoyao hakkında Songjiang bölge hükümetinin temmuz ayında yayımladığı raporda, şirketin yeni yapay zeka sunucu fabrikasında 100’den fazla teknisyenin sunucuları çip düzeyine kadar onarabildiği ve tekrar yapılandırabildiği kaydedildi.