1989 yılında Norveç açıklarında batan Sovyet nükleer denizaltısı Komsomolets'in hala radyasyon sızdırdığı ortaya çıktı. Uzmanlar, "saatli bomba" benzetmesi yaptı.
1989 yılında Norveç açıklarında batan Sovyet nükleer denizaltısı Komsomolets, aradan geçen 36 yıla karşın etraf için tehdit oluşturmaya devam ediyor.
Norveç Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Kurumu’nun yayınladığı rapora nazaran denizaltının nükleer reaktöründen vakit zaman radyoaktif madde sızıntısı yaşanıyor.
Uzmanlar, mevcut radyasyon düzeylerinin deniz ekosistemi üzerinde kıymetli bir tesir oluşturmadığını belirtirken vakit içinde riskin büyüyebileceğine dikkat çekiyor.
DÜNYANIN EN GELİŞMİŞ DENİZALTILARINDAN BİRİYDİ
İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin haberine göre Komsomolets, Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen en ileri teknolojiye sahip nükleer akın denizaltılarından biri olarak tasarlanmıştı.
Yaklaşık bin metre derinlikte seyredip nükleer füze fırlatabilecek formda geliştirilen denizaltının yeni bir taarruz denizaltısı sınıfının birincisi olması bekleniyordu. Lakin bu sınıfta öbür bir denizaltı inşa edilmedi.
YANGIN SONRASI BATTI
Komsomolets, 7 Nisan 1989’da çıkan yangının akabinde mürettebat tarafından su yüzüne çıkarıldı.
Yaklaşık beş saat boyunca su üstünde kalan denizaltı daha sonra battı. Kazada 69 kişilik mürettebattan 42’si hayatını yitirdi.
Batış sırasında meydana gelen patlamanın titanyum gövdeyi parçaladığı ve deniz suyunun nükleer torpidolarla temas etmesine yol açtığı belirtildi.
“SAATLİ BOMBA” OLARAK TANIMLANDI
Denizaltının batmasının akabinde uzmanlar mümkün çevresel tesirler konusunda ikiye bölündü.
Çevre örgütleri, torpidolardaki plütonyumun vakitle denize karışması halinde balıkçılık alanlarının önemli halde kirlenebileceği ihtarında bulundu.
1993 yılında BBC’ye konuşan Greenpeace aktivisti Dimitri Litvinov, Komsomolets’i “Norveç Denizi’nin tabanında tik tak eden saatli bomba” olarak nitelendirmişti.
Buna rağmen birebir periyotta hazırlanan milletlerarası bir bilimsel raporda, denizaltının balıkçılık faaliyetleri açısından büyük bir kirlenmeye yol açmasının beklenmediği tabir edilmişti.
SIZINTIYI DURDURMAK İÇİN MÜHÜRLENDİ
1995-1996 yıllarında gerçekleştirilen derin deniz operasyonlarında denizaltının gövdesindeki çatlaklar ve torpido bölmeleri özel materyallerle kapatıldı. Fakat bu yalıtımın yaklaşık 30 yıl dayanacak halde tasarlandığı belirtiliyordu.
Son incelemeler ise mühürleme sürecinin akabinde da denizaltının muhakkak aralıklarla radyasyon sızdırmaya devam ettiğini ortaya koydu.
“24 BİN YIL BOYUNCA TEHLİKE OLUŞTURABİLİR”
Uzmanlar, denizaltının bulunduğu yaklaşık bin 700 metrelik derinlik sebebiyle yeni müdahale çalışmalarının teknik açıdan son derece güç olduğuna dikkat çekiyor. Şimdilik yeni bir kurtarma ya da tamir operasyonu planlanmıyor.
Bazı bilim insanları en azından denizaltının mevcut durumunu belirlemek hedefiyle yeni bir araştırma seferi düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.
Nükleer savaş başlıklarında bulunan plütonyumun yarı ömrü yaklaşık 24 bin yıl. Bu sebeple araştırmacılara nazaran insanlık açısından potansiyel tehlike çok uzun müddet devam edecek.