Dünyada Türkiye rüzgarı: Ankara, NATO Tepesi’nde belirleyici güç pozisyonunda

NATO üyesi 32 ülkenin önderleri, başşehir Ankara’da düzenlenecek kritik dorukta bir araya gelecek. ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye iştirakini direkt Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mesken sahipliğine bağlaması, iki önder arasındaki özel bağın diplomatik istikrarlar üzerindeki tesirini gözler önüne serdi. Avrupalı müttefikler ise Trump idaresiyle yaşanan tansiyonların gölgesinde, Türkiye’nin silah endüstrisindeki yetkinliğine ve bölgesel istikrar açısından üstlendiği role giderek daha fazla bel bağlıyor.

Türkiye, Orta Doğu ve Ukrayna’da yaşanan savaşlar ile milletlerarası uyuşmazlıklar ortasında ittifak içindeki kritik pozisyonunu sağlamlaştırdı. Ankara’nın hem Washington hem de Moskova ile yürüttüğü istikrarlı dış siyaset, Avrupa ülkelerinin güvenlik ve diplomaside Türkiye’yi vazgeçilmez bir ortak olarak görmesini sağladı.

Dünya basını, Ankara’daki NATO doruğunda Türkiye’nin ittifak içinde tekrar şekillenen dengelerin merkezine oturduğu yorumunu yaptı. Uluslararası medya kuruluşları, savunma endüstrisindeki atılımları ve ABD ile kurduğu stratejik yakınlık sayesinde Ankara’nın NATO’nın vazgeçilmez ortaklarından biri haline geldiğini vurguladı. Haberlerde, Türkiye’nin mesken sahibi ülke olmasının ötesinde, ittifak içindeki bölünmeleri giderebilecek kilit bir aktör olarak görüldüğü söz edildi.

WASHINGTON POST: TRUMP VE SAVUNMA SANAYİSİ TÜRKİYE’NİN ELİNİ GÜÇLENDİRDİ

ABD merkezli Washington Post, Türkiye’nin silah fabrikaları ve Trump ile Erdoğan arasındaki dostluğun öbür NATO ülkelerinin Ankara’ya yaklaşımını kökten değiştirdiğini yazdı. Dünyadaki mevcut savaş ve kriz şartlarının Türkiye lehine bir fırsat penceresi oluşturduğu vurgulandı.

Trump’ın geçen hafta Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı “Eğer bu aktiflik Türkiye’de, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından düzenlenmeseydi, sanırım gitmezdim” açıklamasına yer verilen haberde, bu kelamların Trump ile Avrupalı mevkidaşları arasındaki gergin münasebetlerin son göstergesi olduğu yorumu yapıldı. Gazete, ABD’nin kıtadaki askeri gücünü azaltması karşısında Avrupa’nın tekrar silahlanma sürecinde Türkiye’nin güçlü silah sanayisini övdüğünü aktardı.

Haberde NATO’nun ikinci büyük askeri gücüne sahip olan Türkiye’nin, silah üretimi tartışmalarının hakim olacağı dorukta askeri kapasitesini sergileyeceği tabir edildi. Trump’ın F-35 savaş uçakları konusundaki yeni bir atılım sinyali verdiği belirtilen haberde, Türkiye’nin yerli silah üretiminin Ankara’nın elini güçlendirdiği kaydedildi.

Washington Post ayrıyeten Avrupalı başkanların Trump ile başa çıkmak için tanıdık bir strateji izleyeceğini yazdı: Toplantıyı kısa tutmak, gösterişi artırmak ve bölünmeleri vurgulayabilecek uzun ortak açıklamalardan kaçınmak. Türkiye’nin İran’la komşu olması ve savaşa karşı çıkması sebebiyle Washington ve Tahran arasındaki görüşmeleri kolaylaştırmaya çalıştığı belirtildi.

RFI: TÜRKİYE ZİRVEDE BÜYÜK SİLAH ANLAŞMALARI HEDEFLİYOR

Fransız RFI, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin Türkiye’nin ittifak içindeki artan tesirini sergilemesi için değerli bir fırsat olduğunu belirtti. Haberde Erdoğan’ın bu tepeyi kritik silah muahedeleri imzalamak ve Türkiye’nin savunma endüstrisinin süratli büyümesini ivmelendirmek için kullanmayı hedeflediği söz edildi.

NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olan ve Ukrayna’dan Orta Doğu’ya kadar uzanan tansiyon noktalarıyla hudut komşusu olan Türkiye’nin, ABD’nin Avrupa savunmasına olan bağlılığı konusundaki kuşkuların ortasında ittifakın geleceğinin merkezinde yer aldığı vurgulandı.

NIKKEI ASIA: TÜRKİYE SİLAH TEDARİKÇİSİ VE ARABULUCU OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Japon yayıncı Nikkei Asia, bu yılki NATO Zirvesi’nin Ankara’da düzenlenmesinin değişen jeopolitik ortamda Türkiye’nin global silah tedarikçisi ve bölgesel çatışmalarda arabulucu olarak artan ehemmiyetine dikkat çektiğini yazdı. Haberde Türkiye’nin savunma endüstrisindeki atılımları ve Ukrayna-Rusya savaşında oynadığı dengeleyici rolün Ankara’nın memleketler arası alandaki yükünü artırdığı tabir edildi.

Nikkei Asia, Türkiye’nin NATO doruğuna konut sahipliği yaparak silah üreticisi kimliğiyle işbirliği yaptığı ülke sayısını artırdığı ve ABD, Avrupa ile Asya arasındaki bağlarını güçlendirdiğini belirtti. Haberde Ankara’nın hem Batı ittifakı içindeki pozisyonunu sağlamlaştırma hem de Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerle savunma işbirliğini geliştirme stratejisinin altı çizildi.

TABLE BRIEFINGS: İTTİFAK TÜRKİYE’YE PRAGMATİK YAKLAŞIYOR

Table Briefings haber platformu, NATO’nun stratejik ortak olarak Türkiye’ye sebep güvendiğini mercek altına aldı. Türkiye’nin Ankara’daki NATO tepesini güvenlik siyaseti alanındaki rolünü pekiştirmek için kullandığı belirtilen haberde, ittifak ortaklarının Türk hükümetine pragmatik bir yaklaşım sergilediği vurgulandı.

Haberde Avrupa ülkelerinin Türkiye’den yeni silahlar satın almak istediği söz edildi. Öte yandan Ankara’nın, İsrail saldırganlığına yönelik hudutlu tenkitleri sebebiyle Avrupalıları ikili standart uygulamakla suçladığı belirtildi.

AZ NEWS: TARİHİ ZİRVE İÇİN REKOR HAZIRLIKLAR

Azerbaycan’ın AZ News haber sitesi, doruğun ittifak tarihinin en kıymetli toplantılarından biri olacağını belirtti. 36. NATO Zirvesi’nin, jeopolitik dinamiklerin değiştiği ve ittifak içinde bilhassa yük paylaşımı ile ABD’nin rolüyle ilgili tartışmaların arttığı bir devirde gerçekleştiği söz edildi.

Zirveye dünyanın dört bir yanından yaklaşık 3 bin gazetecinin akreditasyon için başvurduğu ve bunun bugüne kadar kaydedilen en büyük medya katılımına sahip NATO zirvesi olduğu söz edilen haberde, Uluslararası Medya Merkezi’nin 1800 iş istasyonu, 100 canlı yayın noktası ve 40 kurgu odasıyla donatıldığı aktarıldı. Türk yetkililerin tesisi bir NATO zirvesi için şimdiye kadar kurulmuş en kapsamlı medya çalışma ortamı olarak tanımladığı kaydedildi.

Güvenlik tedbirlerinin de eşi gibisi görülmemiş ölçekte olduğu belirtilen haberde, toplam 56 bin 288 çalışanın görevlendirileceği, bunların 48 bin 841’inin Emniyet Genel Müdürlüğü’nden, 7 bin 447’sinin ise Jandarma Genel Komutanlığı’ndan olacağı bilgisi verildi. Tepe mühletince siber atakları önlemek emeliyle 639 uzmanın 7/24 siber devriye operasyonları yürüteceği, doruğa katılacak heyetlerin 3 başka havaalanını kullanacağı da haberde yer aldı.

AL JAZEERA: NATO ZİRVESİ 22 YIL ARADAN SONRA TÜRKİYE’DE

Katar merkezli Al Jazeera, tepenin Türkiye’nin 22 yıl sonra birinci defa konut sahipliği yapacağı NATO toplantısı olacağına dikkat çekti. Haberde ittifakın birlik olmaya ve ABD’nin kendisine yönelik değişen tavırlarıyla başa çıkmaya odaklandığı bir devirde Türkiye’nin pozisyonunu sağlamlaştırmayı hedeflediği vurgulandı.

Al Jazeera, NATO ülkelerinin silah alımları ile artırılmış askeri harcama vaatleriyle Trump’ın yüzünü güldürmeyi umduğunu aktardı. Doruğun, NATO’nun hedeflediği dayanışma gösterisi bir yana, meselesiz bir toplantının gerçekleşmesinin bile garanti olmadığı bir atmosferde düzenleneceği tabir edildi.

FINANCIAL TIMES: SAVUNMA SANAYİSİ ZİRVENİN BELİRLEYİCİ GÜNDEMİ

Financial Times, NATO önderlerinin Ankara’daki kritik toplantısında askeri harcamaların artırılması ve savunma endüstrilerinin güçlendirilmesinin kilit bahisler olacağını yazdı. İki gün sürecek toplantının ana başlıklarının, üyelerin savunma bütçelerini nasıl artıracakları ve silah üretim kapasitelerini nasıl geliştirecekleri olduğu belirtildi.

Gazete, üyelerin 2025 yılında GSYH’nin yüzde 5’ini savunmaya ayırma konusunda anlaştığını fakat birçoğunun bu taahhütten hala uzakta olduğunu aktardı. Trump’ın geçen hafta görüşmeye yalnızca Erdoğan’ın daveti üzerine katılmayı planladığını söylediği hatırlatılan haberde, NATO Genel Sekreteri Rutte’nin Financial Times’a verdiği röportajda NATO’ya iştirakin ABD için yararlarını vurguladığı tabir edildi.

AL MAJALLA: TÜRK SAVUNMA SANAYİSİ BÜYÜK DÖNÜŞÜM GEÇİRDİ

Londra merkezli Al Majalla, Ankara’daki NATO tepesinde Ukrayna’ya takviyenin tekrar teyit edilmesinin beklendiğini ve Trump’ın hedefinin ABD’nin Avrupa güvenliği üzerindeki yükünü azaltmak olduğunu yazdı. Trump’ın Lahey’deki 2025 NATO Zirvesi’nde müttefikleri savunma harcamalarını 2035’e kadar GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarmaya ikna ettiği fakat son vakitlerde Almanya’da konuşlanmış 5 bin ABD askerini geri çektiği hatırlatıldı.

Haberde 7 Temmuz’da üst seviye yetkililer ve savunma sanayi önderlerini bir araya getirecek bir Savunma Sanayi Forumu düzenleneceği ve Türk savunma endüstrisinin son 20 yılda büyük bir dönüşüm geçirerek önde gelen üretici ve ihracatçılardan biri haline geldiği belirtildi. Rutte’nin önümüzdeki günlerde on milyarlarca dolarlık kontratların imzalanmasını beklediği, Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski’nin Savunma Sanayi Forumu’nda konuşma yapacağı ve NATO-Ukrayna Konseyi toplantısı gerçekleştirileceği aktarıldı.

Al Majalla ayrıyeten Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın resmi davetli olarak değil, Türkiye’nin ikili davetiyle doruğa katılabileceğini yazdı. Şara’nın doruğa iştirakine dair şimdi bir karar alınmadığını belirtilen haberde, Trump’ın Şara’yı Orta Doğu’da terörizmle uğraşta bir ortak olarak gördüğü söz edildi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte

WSJ: NATO ZİRVESİ’NDEKİ FİL

Wall Street Journal (WSJ), Başkan Trump’ın toplumsal medyada NATO’yu bir “dolandırıcılık” olarak nitelendirdiği hatırlatarak, toplantıdaki en değerli sorunun ABD idaresinin Avrupa’dan asker çekme planlarıyla ilgili olduğunu söz etti.

Gazete, Trump’ın Avrupalıların savunmaya daha fazla harcama yapması talebinin takdire şayan olduğunu fakat NATO müttefiklerinin geçen yıl harcamalarını tek başına yüzde 20 artırdığını ve on yıllarca süren ihmalin akabinde üretim kapasitesine büyük bir nakit akışı yaşandığını belirtti. NATO Genel Sekreteri Rutte’nin Washington ziyaretinde “Maksimum kapasiteye ulaşmış durumdasınız” kelamlarına yer verilen haberde, Avrupa’nın tekrar silahlanmasının vakit alacağı ve hiç kimsenin Avrupa birliklerinin bugün ABD birliklerinin yerini büsbütün almaya hazır olduğunu sav etmediği vurgulandı.

WSJ, Trump’ın Avrupa’daki duruşunu 6 ay içinde gözden geçirme tehdidinde bulunmasının Putin’in anlayacağı çeşitten bir Amerikan kayıtsızlığına işaret ettiğini yazdı. Haberde, Ukrayna’ya uzun menzilli füzelerin gönderilmesinin Kiev’in kazanımlarını artırabileceği ve Trump’a Putin’i bir muahede yapmaya zorlamak için daha fazla koz verebileceği belirtildi. Rusya Devlet Başkanı’nın risk alma iştahının, konvansiyonel güçlerin kıtadan çekilmemesi için daha da büyük bir sebep oluşturduğu söz edilen haberde, askeri varlıkların azaltılmasının Trump’ın ABD’nin nükleer caydırıcılığına daha fazla güvenmesi manasına geleceği ve Putin’in Trump’ın bunları Baltık devletlerini savunmak için asla kullanmayacağını düşünebileceği kaydedildi.