Hürriyet spor muharriri ve eski UEFA kokartlı hakemimiz Fırat Aydınus, 2026 Dünya Kupası’nı ve hakem kararlarını değerlendirdi.
Aydınus, Dünya Kupası ile birlikte değişen futbol iklimini gözler önüne serdi.
Fırat Aydınus’un yazısı şu formda oldu:
En yeni haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Takımı eksik bırakma dehşetiyle çabucak ayağa kalkıyorlar!
2026 Dünya Kupası’nı izlerken birçok kişinin hissettiği fakat tam olarak ismini koyamadığı bir durum var:
Oyun artık daha akıyor (mu).
Dünya Kupası’nı izlerken birçok kişinin hissettiği fakat tam olarak ismini koyamadığı bir durum var:Top daha uzun müddet oyunda kalıyor, tempo daha yüksek, gereksiz duraksamalar daha az yaşanıyor. Pekala bunun nedeni ne? Hakemlerin daha az faul çalması mı, futbolcuların daha az yerde yatması mı, yoksa FİFA’nın hayata geçirdiği yeni kurallar mı?
Aslında yanıt, bunların hepsinin bir araya gelmesi.
Çünkü FIFA’nın bu turnuvada uygulamaya koyduğu düzenlemelerin temel maksadı; oyunun akıcılığını artırmak, topun oyunda kalma mühletini uzatmak ve vakit geçirmeye yönelik alışkanlıkları ortadan kaldırmaktı.
Rakamlar da bunun büyük ölçüde başarıldığını gösteriyor.
FAUL VE SARI KART AZALDI ANCAK KIRMIZI KARTTA DURUM FARKLI
2018 Dünya Kupası’nda maç başına ortalama 29 faul ve 4 sarı kart, 2022 Dünya Kupası’nda 27 faul ve 3,3 sarı kart çıkmıştı. 2026 Dünya Kupası’nda ise şu ana kadarki ortalamalar 24 faul ve 2,5 sarı kart düzeyinde. Değişik olan ise kırmızı kartlar… 2018 ve 2022 Dünya Kupaları boyunca toplam 4’er kırmızı kart gösterilmişti. 2026 Dünya Kupası’nda ise turnuva şimdi tamamlanmadan bu sayı çoktan geride bırakıldı.
HiDRASYON MOLALARI iLE MAÇLAR ARTIK 5 AYRI BÖLÜMDE OYNANIYOR
Yüze yapılan müdahalelerde, el ve kolların yasa dışı kullanımında ve ayak basma konumlarında hakemlerin faul çalma ve bilhassa kart gösterme oranlarının hayli düşük olduğu dikkat çekiyor.
Bir öteki bahis ise hidrasyon molaları…
İlk ve ikinci devrenin ortalarında verilen 90 ila 180 saniyelik molalar ile devre sonlarındaki uzun uzatma müddetleri düşünüldüğünde maçlar artık klasik iki devreden çok, beş farklı kısım halinde oynanıyor VAR uygulamalarında da dikkat alımlı bir asimetri bulunuyor.
Yanlış verilen korner kararı VAR tarafından auta çevrilebiliyor.
Ancak yanlış verilen aut kararı korner olarak değiştirilemiyor. Bu durum ilerleyen periyotta hakemlerin tereddüt yaşadıkları konumlarda ruhsal olarak korner verme eğilimini artırabilir. Zira yanlışsa VAR düzeltebilir; fakat aut kararı birebir halde düzeltilemez.
FUTBOLUN GELECEK 10 YILINI ŞEKiLLENDiRECEK TURNUVA
Hırvatistan’ın Portekiz maçının son anlarında iptal edilen golünde topun kafaya gözle görülmeyen teması, çipli topun algıladığı titreşim dataları sayesinde tespit edildi.
Kimileri bunun futbol ismine büyük bir adalet sağladığını düşünüyor.
Kimileri ise teknolojinin futbolun ruhuna artık gereğinden fazla müdahale ettiği görüşünde.
Ancak bir gerçek var ki; 2026 Dünya Kupası sırf yeni kuralların denendiği bir tertip değil.
Belki de futbolun gelecek 10 yılını şekillendirecek uygulamaların birinci büyük imtihanı…
Bugün birinci sefer izlediğimiz birçok kural, yarın dünyanın bütün liglerinde futbolun yeni normali olabilir.
YENi KURALLARIN SÜPER LiG’DE UYGULANMASI SANCILI OLACAK
Unutulmaması gereken bir öbür nokta ise, bu kuralların muvaffakiyetinde onları koyanlar kadar uygulayanların da belirleyici olduğudur. Hatta tahminen de daha değerlisi, kuralları uygulayan hakemlerin ilgili kurumlar tarafından kararlılıkla desteklenebilmesidir. Zira bu düzenlemelerin neredeyse tamamı, belli ölçüde hakemin yorumunu ve inisiyatifini içeriyor. İşte tam da bu sebeple, ben bu kurallar Süper Lig’de uygulanmaya başlandığında birinci etapta birtakım sancıların yaşanmasının kaçınılmaz olduğu görüşündeyim. Lakin istikrarlı ve odunsuz bir uygulama anlayışı benimsenebilirse, uzun vadede Türk futbolu ismine değerli kazanımlar sağlayacağına inanıyorum.
Bu kuralların uygulanma etabında muvaffakiyet sağlanması ismine iki ana öge kelam konusu; Hakemlerin standardı ve MHK’nin dirayeti!
DÜNYA KUPASI PREMİER LİG GİBİ
Topun oyunda kalma mühletinin artmasında elbette hakemlerin daha az faul çalmasının hissesi var. Fakat asıl değişimi yaratan, FİFA’nın oyunu durduran her alışkanlığa müdahale etmesi oldu.
Hakemler artık küçük temaslarda oyunu daha az kesiyor.
Taç atışları ve kale vuruşlarında 5 saniye, oyuncu değişiminde 10 saniye sonu uygulanıyor.
Tedavi gören oyuncular ise dönebilmek için en az 1 dakika saha dışında beklemek zorunda.
Bana nazaran turnuvanın en kıymetli değişimi de tam burada yatıyor.
SAKATLANAN BiRKAÇ DAKiKA YATARDI
Eskiden futbolcu birkaç dakika yerde kalarak hem kadrosuna nefes aldırıyor hem de vakit geçiriyordu. Bugün ise birebir futbolcu, yerde ne kadar uzun kalırsa sonrasında ekibini bir dakika eksik bırakacağını biliyor
Bu yüzden önemli bir sakatlığı yoksa mümkün olduğunca süratli ayağa kalkmayı tercih ediyor.
Üstelik hakemler de artık her düşüşte oyunu durdurmuyor. Futbolcular da topu çabucak dışarı atmıyor. Tıpkı Premier Lig’de olduğu üzere.
Sonuç olarak yerde kalan oyuncu birçok vakit sekerek de olsa oyuna devam etmek zorunda kalıyor. Bence topun oyunda kalma mühletini artıran en kıymetli öge tam olarak bu.
SAĞLIK SPONSORLARI DAHA AZ GÖRÜNÜYOR
İşin değişik tarafı ise bunun farklı dallara de yansıması oldu.
Turnuvada hidrasyon molalarının reklam kıymeti sıkça konuşulurken, sakatlanan oyuncuların süratle oyuna dönme isteği sıhhat kesiminin saha içindeki görünürlüğünü azalttı.
Eskisi kadar sedye, doktor ve sağlık ekibi alana giremeyince, yıllardır reklam ve tanıtım açısından değerli bir vitrin olan bu imgeler de büyük ölçüde ortadan kalktı.
TOPUN OYUNDA KALMA SÜRESi ARTTI
- Topun oyunda kalma müddeti de değişimin en somut göstergesi.
- 2018: 50 dakika 15 saniye (%56)
- 2022: 51 dakika 15 saniye (%57)
- 2026: 54 dakika 50 saniye (%60)
Yaklaşık 4.5 dakikalık artış, futbol açısından küçümsenecek bir fark değil.
Üstelik maç başına gol ortalaması da yükselmiş durumda.
FUTBOLCULAR ARTIK VAR SÜRECiNiN DE AKTÖRÜ
Bu Dünya Kupası’nın en dikkat cazip yeniliklerinden biri ise ağzını eliyle kapatarak rakibe yönelik kelamlı hakaret yahut ayrımcı sözler konusunda yaşandı.
Şu ana kadar iki futbolcu bu sebeple kırmızı kart gördü.
Bunlardan biri Türkiye’nin maçında yaşandı.
Daha da ilginci, her iki olayda da süreci başlatan hakem ya da VAR değil, futbolcuların kendisi oldu.
Oyuncular hakemi uyardı, hakem VAR’a konumun incelenmesini istedi, akabinde monitöre giderek kırmızı kart kararını verdi.
Bu durum geleceğe dair değerli bir ipucu veriyor.
Çünkü bu çeşit olaylar birden fazla vakit topun uzağında yahut oyuncu kalabalığı içinde yaşanıyor. Hakem de VAR da bunları her vakit göremiyor.
Dolayısıyla bundan sonra futbolcular, bu tip konumlarda disiplin süreçlerinin yönlendiricisi olarak en kıymetli aktör haline gelebilir.
