Dünyanın en büyük spor tertibi olarak kabul edilen FIFA Dünya Kupası’nın Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika’nın ortak mesken sahipliğinde düzenleniyor olması, sadece sportif açıdan değil, siyasi ve diplomatik boyutlarıyla da tarihe geçecek üzere duruyor.
Turnuvanın mimarlarından biri olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun son yıllarda özellikle ABD Başkanı Donald Trump ile geliştirdiği yakın ilgi futbol dünyasında ve milletlerarası kamuoyunda tartışmaların merkezine yerleşmiş durumda.
Ortaya çıkan bilgilere nazaran Infantino, Dünya Kupası’nın problemsiz biçimde gerçekleştirilebilmesi ismine sadece futbol diplomasisi yürütmekle kalmadı; tıpkı vakitte FIFA tarihinde daha evvel eşi gibisi görülmemiş adımlar atarak Trump idaresiyle stratejik bir iştirak geliştirdi. Peki neler oldu?
FIFA KURULU’NU ŞAŞIRTAN FİKİR: ‘FIFA BARIŞ ÖDÜLÜ’
Olayların başlangıcı geçtiğimiz yıl Washington’da düzenlenen Dünya Kupası açılış aktifliği hazırlıkları sırasında yaşandı. FIFA Başkanı Gianni Infantino, organizasyonun üst seviye yöneticileriyle yaptığı görüşmeler sırasında beklenmedik bir teklif ortaya attı. FIFA’nın birinci sefer bir ‘Barış Ödülü’ vereceğini açıklayan Infantino, mükafatın ilk sahibinin ABD Başkanı Donald Trump olmasını istediğini söyledi.
FIFA kaynaklarına nazaran bu fikir, FIFA Kurulu üyelerinin büyük çoğunluğu için sürpriz niteliğindeydi. Dünya futbolunun idare organı daha evvel bu türlü bir ödül vermemişti ve kurul üyelerinin kıymetli bir kısmı mükafatın kapsamı ve hedefi konusunda net bir bilgiye sahip değildi.
Ancak Infantino’nun planı kısa mühlet içinde hayata geçirildi. Washington’da düzenlenen merasimde Trump’a özel bir kupa verildi, boynuna madalya takıldı ve Infantino sahnede yaptığı konuşmada şu tabirleri kullandı: “Barışı sağlamanıza yardımcı olmak için tüm futbol topluluğunun takviyesini sunacağız.”
Perde gerisinde ise bu mükafatın farklı bir maksadı olduğu konuşuluyordu. Üst seviye bir idare yetkilisine nazaran FIFA yöneticileri, Trump’ın uzun yıllardır Nobel Barış Ödülü’ne olan ilgisini bildikleri için ödül fikrinin birtakım etraflarda alaycı yorumlarla karşılandığını aktardı. Lakin tıpkı yetkili, FIFA açısından bakıldığında bu atılımın son derece makul olduğunu da vurguladı.
ASIL GAYE: 11 MİLYAR DOLARLIK DÜNYA KUPASI PROJESİNİ GARANTİYE ALMAK
O devir için FIFA’nın önündeki en büyük sıkıntılardan biri, 2026 Dünya Kupası’nın organizasyonel karmaşıklığıydı. Turnuvanın ekonomik büyüklüğünün yaklaşık 11 milyar dolar düzeyine ulaşacağı iddia edilirken, FIFA’nın karşı karşıya olduğu zorluklar sadece stadyumlar yahut ulaşım altyapısıyla hudutlu değil.
ABD’nin son yıllarda uyguladığı göç siyasetleri, çeşitli ülkelere yönelik seyahat yasakları ve kimi iştirakçi ülkelerle yaşanan diplomatik krizler tertibin önünde önemli riskler oluşturdu ve oluşturmaya da devam ediyor. Bu nedenle Infantino’nun Trump ile yakın münasebet kurmasının temel nedeninin, Dünya Kupası’nın önündeki bürokratik ve siyasi manileri aşmak olduğu bedellendiriliyor.
Wall Street Journal’da yer alan haberde FIFA içindeki kaynaklara nazaran Infantino’nun niyet yapısı epey net: Şayet Dünya Kupası’nın kusursuz biçimde gerçekleşmesi isteniyorsa, ABD idaresinin tam takviyesi alınmalı. Tekrar tıpkı haberde bir FIFA yetkilisi bu durumu şu sözlerle özetliyor: “Gianni’nin liderle görüşme konusunda hiçbir sorunu yok. Ne vakit isterse onu görebilir ya da telefonla konuşabilir.”
TARİHİN EN KARMAŞIK DÜNYA KUPASI
2026 Dünya Kupası, FIFA tarihindeki en büyük tertip olacak desek yanlış olmaz. Zira birinci kere 48 ulusal kadro turnuvada gayret ediyor. Lakin bu durum, organizasyonel açıdan daha evvel görülmemiş sıkıntıları da beraberinde getiriyor.
Katılımcılar ortasında Haiti, İran, Fildişi Kıyısı ve Senegal üzere ABD’nin tam yahut kısmi seyahat kısıtlamalarına tabi tuttuğu ülkeler var. FIFA’nın verdiği bilgilere nazaran şu ana kadar 1248 futbolcunun tamamı vize almayı başardı. Lakin bu sayıya teknik takımlar, federasyon vazifelileri ve tertip işçileri dahil değil. Buna karşın problemler yaşanmaya devam ediyor.
FIFA geçtiğimiz günlerde Somalili bir hakemin ABD’ye girişine müsaade verilmediğini doğruladı. Lakin kararın münasebeti açıklanmadı. Yaşanan vize krizinin akabinde Birleşmiş Milletler (BM), ABD’ye göçmenlik siyasetini gözden geçirme davetinde bulundu. Tenkitlere cevap veren Infantino, ABD’nin sonlarını denetim etme hakkını savunarak şu tabirleri kullandı:
“Ayda yaşamıyoruz, dünya gezegeninde yaşıyoruz. Hükümetleri ve emniyet güçlerini yönetebilecek dünyanın hükümdarları olmadığımızı kabul etmek zorundayız. Biz elimizden geleni yapan bir spor kuruluşuyuz. Bazen biraz sakinleşmek ve rahatlamak gerekir. Her mevzu üzerinde çalışıyoruz. Bağırıp çağırmak hiçbir sıkıntıya tahlil getirmez.”
Bu tablo, dünya futbolunun en büyük tertibi ile ulusal güvenlik ve göç siyasetlerinin nasıl iç içe geçtiğini gözler önüne seriyor.
AVRUPA’DAN YANSILAR BİTMİYOR
Tüm bu süreçte Infantino’nun Trump ile geliştirdiği yakın alaka Avrupa’da önemli tenkitlerle karşılanmıştı ve bu yansılar dinmiş değil. Pek çok yorumcu FIFA’nın global popülaritesini ve tarafsızlık prensibini siyasi bir figürün hizmetine sunduğunu savunuyor. Bilhassa FIFA Barış Ödülü’nün Trump’a verilmesi sonrasında insan hakları kuruluşu FairSquare, FIFA’ya resmî etik şikayetinde bulundu.
Kuruluşun müracaatında şu tabirler yer aldı: “Bu sorun sadece Infantino’nun Donald Trump’ın siyasi gündemine takviye vermesi değil. Asıl sorun, FIFA’nın idare yapısının liderin kurum kurallarını açık biçimde ihlal etmesine müsaade vermesidir.”
Bu şikâyet, FIFA’nın siyasi tarafsızlık unsurlarını ihlal edip etmediği istikametindeki tartışmaları da yine gündeme taşıdı.
En şimdiki haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Donald Trump’ın futbol geçmişi epeyce hudutlu. Gençlik yıllarında kısa müddet futbol oynasa da hiçbir vakit futbol kültürüyle özdeşleşen bir isim olmadı. Buna karşın Dünya Kupası’nın sağlayacağı global görünürlüğün farkında olduğu belirtiliyor. Infantino’nun sözleriyle tertip, “104 Muhteşem Bowl büyüklüğünde” bir aktiflik manasına geliyor. Beş hafta sürecek turnuvanın 16 mesken sahibi kentinin 11’i ABD hudutları içerisinde bulunuyor. Bu nedenle Dünya Kupası hem Trump idaresi hem de milletlerarası itibar açısından kıymetli bir fırsat olarak görülüyor.
FIFA’NIN ABD İLE MUKADDERAT PAYDAŞLIĞI VAR!
Infantino’nun yükselişi ile ABD’nin FIFA üzerindeki tesiri ortasında güçlü bağlar da bulunuyor. FIFA Başkanı, 2015 yılında eski lider Sepp Blatter devrinde patlak veren yolsuzluk soruşturmalarının akabinde misyona geldi. ABD Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen kapsamlı soruşturmalar FIFA’nın üst seviye idaresini sarsmış ve Blatter’in misyondan ayrılmasına yol açmıştı.
Bu süreçte ABD futbol idaresi, Infantino’nun başkanlık kampanyasına güçlü takviye verdi. Periyodun ABD Futbol Federasyonu Başkanı’nın, seçim öncesinde Infantino’yu FIFA delegeleriyle birebir temas kurması için yönlendirdiği belirtiliyor. Bu dayanak sayesinde Infantino bilhassa Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler bölgesinden kritik oylar alarak başkanlığa ulaşmayı başardı.
GİZEMLİ KASAYI AÇMAYI REDDETTİ
Bugün dünya önderleriyle tıpkı masada oturan Gianni Infantino, aslında uzun yıllar boyunca futbol kamuoyu dışında çok az tanınan bir isimdi. Hukuk eğitimi aldıktan sonra UEFA bünyesinde çalışmaya başladı. Mesleğinin değerli bir kısmında UEFA’nın turnuva kura çekimlerini sunan yönetici olarak biliniyordu. Lakin FIFA başkanlığıyla birlikte profili büsbütün değişti.
Göreve geldikten sonra kurumsal ıslahat telaffuzlarıyla dikkat çekti. Ayrıyeten eski lider Blatter’ın ofisinde saklanmış bir kasa keşfedildi. Bu kasanın bir vakitler Blatter’in de içinde olduğu ağa dair nakit para ve evraklar içerdiği öne sürüldü. Infantino ise bu kasaya dokunmayı reddetti. Vakitle sadece futbol yöneticisi değil, milletlerarası ilgilerde etkin rol alan global bir aktöre dönüştü.
BEYAZ SARAY’A UZANAN BAĞLAR AĞINDA ÜÇ KRİTİK İSİM VAR
Infantino’nun Trump etrafına girişinde birkaç kritik isim öne çıkıyor. Bunlardan biri Trump’ın damadı Jared Kushner. Oburu ise eski Goldman Sachs yöneticisi ve ABD Futbol Federasyonu Başkanı Carlos Cordeiro. Ayrıca New England Patriots sahibi Robert Kraft ile kurulan bağlantılar de bu ağın kıymetli kesimleri ortasında yer alıyor. FIFA kaynakları, Infantino’nun Trump ile münasebetlerinin Biden periyoduna kıyasla çok daha yakın olduğunu tabir ediyor.
Trump’ın tekrar seçilmesinin akabinde Infantino’nun süratle Washington’a yönelmesi de bu durumun göstergesi olarak bedellendiriliyor. Infantino, Trump’ın seçim zaferi kutlamalarına katıldı, yemin merasiminde hazır bulundu ve bunu “FIFA’nın en büyük hürmet gösterisi” olarak nitelendirdi.
Wall Street Journal’ın “The Man Staging the Biggest World Cup in History—for an Audience of One” başlıklı haberinden derlenmiştir.
