Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’a tarihi reaksiyon

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok ülkenin temsilcisi, Bakü’de düzenlenen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Doruğu’nda İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un konuşması başlarken salondan ayrıldı.

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, Azerbaycan’ın başşehri Bakü’deki CICA 7. Tepesi’nde öğlen saatlerindeki konuşmasına başladığı anlarda, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 10’dan fazla ülkenin temsilcisi salonu terk etti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve beraberindekilerin yerlerinden kalkarak salondan çıktığı görüldü.

BAKAN FİDAN, CICA 7’NCİ ZİRVESİ’NDE ÖNEMLİ AÇIKLAMALARDA BULUNDU

Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katıldığı, Bakü’de düzenlenen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Tepesi’nde hitapta bulundu.

Bakan Fidan, Azerbaycan’ın başkanlık misyonunun mühletinin uzatılmasına yönelik takviyesini söz ederek, “Laos’u 29. üyemiz olarak aramıza katmaktan da memnuniyet duyuyoruz. Ayrıyeten, Sultan Hajiyev’in yeni Genel Sekreter olarak atanmasını tebrik ediyorum.” diye konuştu.

Asya’nın yükselişinin damgasını vurduğu devirde barış ve refahı garanti altına almak için daha güçlü CICA’nın mecburilik olduğunu vurgulayan Fidan, “Türkiye olarak, CICA’yı Asya’nın en kapsayıcı güvenlik forumu olarak güçlendirmeye kararlıyız. Bu bağlamda ulaşım temaslarını genişleterek ve güç koridorlarını çeşitlendirerek ekonomik güvenliği artırmalı ve bağlantısallığı geliştirmeliyiz.” dedi.

Fidan, bu bağlamda 4 önceliğin vurgulanması gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:

“Birincisi, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridor. Orta Koridor, ‘Kuşak ve Yol Girişimi’nin aktifliğini kıymetli ölçüde artıracaktır. Bu, sırf Asya ile Avrupa arasındaki ticareti kolaylaştırmak açısından değil tıpkı vakitte halklar arası temaslar için yeni köprüler kurmamıza da yardımcı olacaktır. İkincisi, Kalkınma Yolu Projesi. Bu proje, Irak ve Türkiye üzerinden Körfez’i Avrupa’ya bağlayacak ve birebir vakitte bölgede ve ötesinde istikrarı ve refahı destekleyecektir. Üçüncüsü, Asya’daki farklı bölgesel işbirliği düzenekleri arasında sinerjinin artırılmasıdır. CICA, Türk Devletleri Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ve Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) arasındaki uyumun uygunlaştırılması, kıtadaki bağlantısallığı mutlaka artıracaktır. Dördüncüsü, bağlantısallık dijital dünyaya da uzanmaktadır. CICA kapsamında yapay zeka ve başka yeni teknolojilerin yalnızca Asya’da değil tüm dünyada tüm insanlara yarar sağlaması için bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında işbirliğini derinleştirmeliyiz.”

BAĞLANTISALLIĞIN ÖNEMİ

Yapay zekanın, çatışmanın ya da tekelleşmenin değil kapsayıcı işbirliğinin temeli olması gerektiğini vurgulayan Fidan, gelişmiş bağlantısallığın Asya genelinde sürdürülebilir kalkınmayı destekleyeceğini söyledi.

Fidan, sürdürülebilir kalkınmanın birebir vakitte çevresel sıkıntılara karşı da harekete geçilmesini gerektirdiğini lisana getirerek Türkiye’nin iklim değişikliğinin tesirleriyle uğraş konusunda öncü rol üstlenmeyi sürdürdüğüne dikkati çekti.

Türkiye’nin kasımda Antalya’da düzenlenecek COP31 Zirvesi’ne mesken sahipliği ve başkanlık yapacağını hatırlatan Fidan, bu çerçevede COP31’in iklim adaletinin, sürdürülebilir kalkınmanın ve insan odaklı dönüşümün güçlendirilmesi için fırsat olmasını istediklerini belirtti.

Bakan Fidan, bu kapsamda Liderler Zirvesi’ne ilgili tüm paydaşların üst seviye iştirak göstermesi için davette bulundu.

Dünyada giderek artan krizlerin, memleketler arası platformlarda belirsizliğin büyümesine yol açtığı ihtarını yapan Fidan, ortak meselelere kolektif tahliller bulunmasının her zamankinden daha acil muhtaçlık olduğunu söyledi.

Fidan, çok taraflı hareketin önündeki en büyük mahzurun milletlerarası aktörler arasındaki itimat eksikliği olduğunu lisana getirdi.

Bunun tahlili açısından önceliğin, bölgesel sahiplenme temelinde işbirliğini geliştirerek karşılıklı inancı artıracak diyalog kültürünü oluşturmak olduğunu anlatan Fidan, “CICA’nın, diyaloğu tesirli işbirliğine dönüştürme konusunda değerli bir rol oynayabileceğine inanıyoruz. Bu sebeple CICA’nın tam teşekküllü bir milletlerarası örgüte dönüşümünü destekliyoruz.” tabirlerini kullandı.

FİLİSTİN MESELESİ

Fidan, barışa ve karşılıklı inanca bağlılığın her bir üye için geçerli olması gerektiğinin altını çizdi.

“CICA üyesi olan İsrail, sistematik baskı siyaseti izleyerek Filistin halkının temel haklarını ihlal ederken bu bağlılığı sürdüremeyiz.” diyen Fidan, şöyle konuştu:

“Üyemiz Filistin’in haklarını desteklemek ve devam eden zulüm ile ağır ihlallere karşı durmak konusunda kararlı bir tavır sergilemeliyiz. Kalıcı tahlil, 1967 sonları temelinde, başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız ve hükümran bir Filistin Devletinin kurulmasını gerektirmektedir.”

CICA’nın farklı öncelikler arasında köprü kurmak ve karşılıklı anlayışı derinleştirmek açısından değerli bir platform olduğuna işaret eden Fidan, doruğun kıta genelinde sürdürülebilir barışın ve artan refahın sağlanması maksadıyla daha tesirli CICA için açık ve net yol haritasının ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

Bakan Fidan, bu amaçların ilerletilmesi için kararlılıkla çalışmaya devam edileceğini kelamlarına ekledi.