Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Azerbaycan’a gidiyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yarın Azerbaycan’ın başşehri Bakü’de düzenlenecek olan, Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’na katılacak.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye nazaran Fidan, CICA Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’na, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katılacak.

CICA Dönem Başkanı Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek olan tepe, üye devletlerin yanı sıra gözlemci ülkeler ile CICA ortağı ve gözlemcisi memleketler arası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirecek.

Asya’da global siyaset ve iktisat üzerinde belirleyici rol oynayan aktörlerin ortak önceliklerini ve işbirliği alanlarını ortaya koyması bakımından değer taşıyan zirvede, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sürecinde “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” temasıyla gündemine aldığı hususların ön plana çıkması bekleniyor.

Zirvede, sonuç evrakı niteliğini taşıyacak “Bakü Deklarasyonu” ile “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanında İşbirliğine İlişkin Açıklama”nın kabul edilmesi ve Laos’un yeni üye olarak iştirakinin duyuru edilmesi öngörülüyor.

FİDAN ÇOK SAYIDA İKİLİ GÖRÜŞME YAPACAK

Bakan Fidan’ın, tepe toplantısında hitapta bulunması ve ikili görüşmelerde bulunması planlanıyor.

Bakan Fidan’ın, doruktaki hitabında ve tepe marjında yapacağı ikili görüşmelerde, global krizler ve jeopolitik gelişmelerin yol açtığı sınamalar karşısında istişare, uzlaşı, karşılıklı inanç ve bölgesel sahiplenme anlayışına dayalı ortak tahliller üretilmesinin kıymetini vurgulaması, bu kapsamda faal çok taraflı diplomasinin korunması ve güçlendirilmesine öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizmesi öngörülüyor.

Fidan’ın, İsrail’in Gazze’de soykırımını sürdürdüğünü, işgalini genişlettiğini ve insani yardımların kâfi ölçüde ulaştırılmasını engelleyerek Filistin halkını ağır ömür şartlarına mahkum ettiğini belirtmesi ve bu vahim tablonun sona erdirilmesinin aciliyetini vurgulaması ve Barış Planı’nın uygulanmasını sekteye uğratan, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik eden ve ilhak siyasetlerini ilerleten İsrail’in, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesis edilmesinin önündeki en kıymetli mahzuru oluşturduğunu kaydetmesi ve iki devletli tahlil temelinde adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için milletlerarası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırması gerektiğini yinelemesi bekleniyor.

CICA çatısı altında, iktisat, ticaret, dijitalleşme, güç, bağlantısallık ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda ortak adımlar atılarak bölgesel işbirliği fırsatlarının karşılıklı yarar sağlayacak halde değerlendirilmesinin değerine işaret etmesi beklenen Fidan’ın, başta Orta Koridor ve Kalkınma Yolu olmak üzere, Türkiye’nin dayanak verdiği bölgesel bağlantısallık projelerinin, CICA üyelerinin bulunduğu coğrafyada istikrar üreten ve refahı destekleyen boyutunun altını çizmesi ve Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin ahenkleştirilmesinin bölgesel bağlantısallığı ve ekonomik işbirliğini güçlendireceğini belirtmesi planlanıyor.

Fidan’ın Zirve’de dijital dönüşüm ve yapay zeka başta olmak üzere gelişmekte olan teknolojilerin insan odaklı, muteber, ülkelerin dijital egemenliğine saygılı ve herkes için eşit erişilebilirlik sağlayan bir çerçevede geliştirilmesinin ehemmiyetini vurgulaması, sürdürülebilir kalkınma yönündeki gayretleri direkt etkileyen global etraf sıkıntıları ve iklim değişikliğiyle uğraş için, güçlü bir siyasi irade ortaya konularak kararlı ve somut adımlar atılması gerektiğine dikkat çekmesi ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ev sahibi ve başkanı olarak Türkiye’nin, iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz tesirlerinin bertaraf edilmesinde öncü rol üstlenmeyi sürdüreceğini vurgulaması öngörülüyor.

CICA HAKKINDA

Güvenlik alanında aktif çok taraflı örgütlerin bulunmadığı Asya coğrafyasında CICA, aralarında farklı önceliklere sahip aktörlerin de yer aldığı 28 ülkeyi ortak bir diyalog tabanında buluşturan yegane yapı pozisyonunda.

Kuruluş, yüzölçümü bakımından Asya kıtasının yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor.

Üyeler arası işbirliği, askeri-siyasi boyut, ekonomik boyut, insani boyut, çevresel boyut ile yeni tehdit ve sınamalar boyutu olmak üzere beş temel başlık altında yürütülüyor.

CICA Dönem Başkanlıkları bugüne kadar sırasıyla Kazakistan, Türkiye, Çin, Tacikistan, Kazakistan ve Azerbaycan tarafından üstlenildi.

Azerbaycan, dönem başkanlığı müddetince, ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacak bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma amaçlarının sektörel işbirlikleri ve bir dizi Güven Artırıcı Önlemler aktiflikleri aracılığıyla ilerletilmesini öncelik alanları olarak belirledi ve CICA’nın tam teşekküllü bir milletlerarası kuruluşa dönüşüm sürecine ivme kazandırma yönünde faaliyetler gerçekleştirdi.

Bakü’de yarın düzenlenecek Yedinci Zirve’nin sonuç dokümanı niteliğini taşıyacak “Bakü Deklarasyonu”nda, üye ülkelerin 2024-2026 Dönem Başkanı Azerbaycan öncülüğünde çevre, yapay zeka, bağlantısallık, sürdürülebilir kalkınma ve KOBİ’lerin geliştirilmesi üzere alanlarda yürüttükleri faaliyetlere yer verilmesi, ayrıyeten, CICA’nın dönüşüm sürecine, BM merkezli çok taraflılığa ve kuruluşun Asya’da işbirliğini artırmadaki rolüne dikkat çekilmesi bekleniyor.

“İş Güvenliği ve Sağlığı Alanlarında İşbirliğine İlişkin Açıklama” dokümanında ise üye ülkelerin insan ömrüne verdikleri öncelik ve bu alanda idare kapasitelerini geliştirme iradeleri ile bilgi ve deneyim paylaşımının ehemmiyetinin kayda geçirilmesi öngörülüyor.

TÜRKİYE VE CICA

Türkiye, kurucu üyelerinden biri olduğu CICA’nın çalışmalarına başından itibaren güçlü halde dayanak veriyor.

Güven Artırıcı Önlemler Kataloğu’nun “Yeni Sınamalar ve Tehditler (genel)” öncelik alanının koordinatörlüğünün yanı sıra “Askeri-Siyasi” boyutun, “Ekonomik” boyut altındaki “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Geliştirilmesi” ve “Ticaret ve Yatırım” öncelik alanlarının, “Yeni Sınama ve Tehditler” boyutu altındaki “Terörizmle Mücadele” öncelik alanının eş koordinatörlüğü Türkiye tarafından yürütülüyor.

Türkiye, 8 Haziran 2010 tarihinde CICA Üçüncü Zirvesi’ne İstanbul’da konut sahipliği yapmış, 2010-2014 yılları arasında Dönem Başkanlığı’nı üstlenmişti. Bu devirde, kurumsallaşma adımlarında aktif rol oynayan Türkiye, teşkilatın siyasi-askeri bir vizyon kazanması ve global görünürlüğünün artırılması yönündeki eforlara öncülük etmişti.