ABD ile İran arasında sekiz aydır süren savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temaslar sürat kazandı. Katarlı arabulucular, mümkün muahedeyi görüşmek üzere Tahran'a gitti.
ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde yeni bir gelişme yaşandı. Katar’ın arabuluculuğunda sürdürülen görüşmeler kapsamında Katarlı yetkililer, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya gelmek üzere pazartesi gecesi Tahran’a gitti.
Reuters’a konuşan ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan bir yetkili, temaslarda son sekiz gündür müzakere edilen ABD-İran mutabakat taslağının bir versiyonunun ele alınacağını belirtti.
Yetkili, müzakerelerin içeriğine ait daha fazla detay paylaşmadı.
TRUMP: İRAN ANLAŞMA YAPMAK İSTİYOR
ABD Başkanı Donald Trump da pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın savaşı sona erdirecek bir muahedeye varmak istediğini söyledi.
Trump, Washington ile Tahran arasında muahedeye varılmasının mümkün olduğunu belirterek, “İran muahede yapmak istiyor. Bu gerçekleşebilir.” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, olası anlaşmanın koşullarına yahut müzakerelerin hangi evrede olduğuna ait detay vermedi.
İran ile savaşı kazandıklarını belirten Trump, Hürmüz Boğazı’nı ABD’nin denetim ettiğini ileri sürdü. Trump, ”Petrol fiyatları rekor süratle düşüyor. İran konusunda her şey yolunda gidiyor. Petrol fiyatlarının düşmesinin nedeni bu olabilir.” dedi.
HÜRMÜZ BOĞAZI MÜZAKERELERİN MERKEZİNDE
Taraflar arasındaki görüşmelerin temel başlıklarından birini, global petrol ticareti açısından kritik kıymete sahip Hürmüz Boğazı’nın yine açılması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması oluşturuyor.
İran, eylül ayında sunduğu yedi evreli plan kapsamında ABD’nin ablukayı kaldırmasını, petrol ihracatına yönelik yaptırımları hafifletmesini ve Tahran’ın taleplerini karşılamasını istiyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD ablukası sona ermeden ve İran’ın talepleri karşılanmadan sonuncu bir muahedeye varılamayacağını vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise daha evvel yaptığı açıklamada, mutabakat sağlanması durumunda Hürmüz Boğazı’nın başlangıçta öngörülen yedi gün yerine iki gün içerisinde tekrar açılabileceğini belirtmişti.
DOHA’DAKİ GÖRÜŞMELERDEN SONUÇ ÇIKMAMIŞTI
İranlı müzakereciler, geçen hafta Katar’ın başşehri Doha’da üç gün boyunca arabulucularla görüşmeler gerçekleştirmişti.
İran heyeti, pazar günü Katar’dan ayrılmış fakat görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili, ayrılığın müzakerelerde yaşanan uyuşmazlıktan kaynaklanmadığını bildirmişti.
Tahran idaresi de pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD ile arabulucular üzerinden yürütülen yoğun temasların devam ettiğini duyurmuştu.
Washington ile Tahran arasındaki esas uyuşmazlık noktalarından biri, tarafların atacağı adımların sıralaması olmaya devam ediyor. ABD, nükleer hususun da mutabakatın başlangıcında ele alınmasını isterken İran, öncelikle ablukanın ve ekonomik kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini savunuyor.
ABD’DEKİ SEÇİMLER ÖNCESİ KRİTİK DİPLOMASİ
Yeni diplomatik teşebbüs, ABD’de 3 Kasım Salı günü yapılacak ara seçimlerden çabucak evvel gerçekleşti.
Trump, seçimlerden evvel İran’a yeni ataklar düzenlenmeyeceğini açıklamış lakin seçimlerin akabinde askeri operasyonların yine başlatılması ihtimalini dışlamamıştı.
Yaklaşık sekiz aydır devam eden ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, Ortadoğu’da geniş çaplı güvenlik problemlerine yol açarken Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması global güç piyasalarını da olumsuz etkiledi.
Tarafların diplomatik tahlil arayışlarını sürdürmesine karşın şimdi sonuncu bir muahedeye varılmış değil.