AFAD Deprem Bilim Kurulu üyelerinden İstanbul Adalar fayında meydana gelen zelzelelere ait açıklama yaptı. Uzmanlar, "Büyük zelzelenin habercisi mi?" sorusunu yanıtladı.
İstanbul Adalar açıklarında 18 Ağustos’tan bu yana 170 mikrodeprem meydana geldi.
Adalar etrafındaki sarsıntı hareketliliği İstanbullularda paniğe sebep olurken “Marmara sarsıntısı habercisi mi?” sorusu da uzmanlar tarafından cevaplanmaya başladı.
AFAD Deprem Bilim Kurulu’ndan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Prof. Dr. Bahadır Aktuğ, Prof. Dr. Şerif Barış ve Prof. Dr. Şükrü Ersoy sarsıntı hareketliliğine ait değerlendirmelerde bulundu.
Marmara Bölgesi genelini 304 zelzele müşahede istasyonuyla izleyen AFAD bünyesinde, derinliği 300 metreye ulaşan 10 derin kuyu gözlem istasyonu bulunuyor.
Büyüklüğü 1’in altındaki mikro sarsıntıları dahi ölçebilme imkanına sahip bu hassas istasyonlar sayesinde, bugün saat 15.00 prestijiyle bölgede 170’i aşkın sarsıntı kaydedildi.
Deprem Bilim Kurulu üyesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, zelzeleye ait açıklama yaptı.
Salı gününden beri belli kümelenmeler oluşturacak biçimde büyüklüğü 3,2’ye varan 170’in üzerinde mikro sarsıntı aktivitesi yaşandığına işaret eden Sözbilir, “Depremlerin değerli bir kısmı Adalar fayına yakın noktada gerçekleşiyor.” dedi.
AFAD tahlillerine nazaran sarsıntıların 5 ila 13 kilometre derinlikte, farklı odak düzenekleriyle gerçekleştiğini aktaran Sözbilir, şöyle devam etti:
“Bugün elimizde, bir mikro zelzele kümesinin büyük sarsıntının habercisi olduğunu evvelce ayırt edebilecek muteber bir prosedür yoktur. Bir sarsıntının ‘öncü şok’ olduğu fakat arkasından büyük zelzele geldiğinde geriye dönük olarak anlaşılabilir.”
“1999 DEPREMİNDEN BERİ HAREKETLİLİK SÜRÜYOR”
Sözbilir, “Bölgedeki mikro zelzele aktivitesi 1999 Kocaeli-Düzce sarsıntılarından beri, makul aralıklarla devam ediyor, doğal ki makul ölçeklerde tansiyonu ve gerilimi azalttığını söyleyebiliriz.” diye konuştu.
Deprem Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Şükrü Ersoy da Marmara Denizi’nde son günlerde meydana gelen sarsıntıların Adalar fayı üzerinde yoğunlaştığını belirtti.
“Faylar dönemsel olarak bu çeşit küçük zelzeleler ve sarsıntı kümeleri üretebilir.” diye konuşan Ersoy, “AFAD gelişmeleri titizlikle takip etmektedir. Vatandaşlarımızın paniğe kapılmasını gerektirecek bir durum bulunmamaktadır.” halinde konuştu.
Sosyal medyada bu sarsıntıların büyük bir sarsıntının habercisi olduğuna yönelik paylaşımlara değinen Ersoy, “Bu cins telaffuzlar etkileşim gayesiyle maalesef sıkça kullanılmakta. Küçük bir hareketliliğin akabinde çabucak büyük bir zelzele geleceğini öne sürmek spekülatiftir. Depremin kesin vaktini evvelce bilmek bilimsel olarak mümkün değildir.” tabirini kullandı.
Ersoy, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Tartışmamız gereken husus fayların ne vakit kırılacağı değil, yapı stoklarımızın muhtemel bir sarsıntıya ne kadar hazır olduğudur. Güçlü ve sarsıntıya güçlü yapılara sahip olduğumuz sürece tasa edilecek bir durum kalmayacaktır.”
Deprem Bilim Kurulu üyesi ve Ankara Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Aktuğ ise bölgedeki fay düzeneği ve hareketliliğe ait, “Bu fayın aktivitesiyle ilgili literatürde farklı görüşler var. Mevcut küçük ölçekli zelzeleler, fayın bütününe yönelik kesin bir sonuca ulaşmamız için tek başına kâfi data sağlamıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde de vakit zaman misal sismik kümelenmelerin kaydedildiğini belirten Aktuğ, bu tıp küçük hareketliliklerin direkt büyük bir zelzelenin habercisi yahut öncüsü olarak yorumlanmasının bilimsel temeli olmadığını kaydetti.
Bir zelzelenin öncü niteliği taşıyıp taşımadığının fakat mümkün bir ana şok sonrasında geriye dönük anlaşılabileceği, mevcut tablonun ise spekülasyondan uzak kıymetlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Aktuğ, sarsıntıların fay üzerindeki dağılımına ait şunları söyledi:
“Depremlerin fay doğrultusu boyunca dağılımını incelediğimizde vakte bağlı bir korelasyon görmüyoruz, yani depremsellik fay boyunca ilerlemiyor. Adalar fayı yaklaşık 44 kilometrelik bir sınır ve aktivite bunun sadece 7 kilometrelik çok hudutlu, lokal bir bölümünde yaşanıyor. Kademeli bir tetiklenmeye işaret eden rastgele bir derinlik yahut doğrultu göçü gözlemlemiyoruz. Münasebetiyle bu datalar, bir sonraki büyük zelzelesi tetikleyecek bir örüntü sunmuyor.”
Vatandaşların sırf AFAD ve yetkili resmi kurumların açıklamalarını dikkate alması gerektiğini vurgulayan Aktuğ, temelsiz savların ve denetimsiz açıklamaların kimi vakit direkt konut fiyatlarını, arsa pahalarını ve sigorta piyasalarını etkilemeye yönelik spekülatif bir enstrümana dönüşebildiğine dikkati çekti.
Deprem Bilim Kurulu üyesi ve Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Barış da Marmara Denizi Adalar fayı üzerinde son günlerde kaydedilen hareketliliğe ait değerlendirmelerde bulundu.
“Bunlar bizim geri plan depremselliğimiz dediğimiz küçük küçük kesimlerin kırılması sonucu oluşur.” açıklamasını yapan Barış, Türkiye genelinde emsal süreçlerin sıklıkla yaşandığını söyledi.
Barış, “Defalarca bu cins sarsıntı aktiflikleri oldu ve arkasından ne orta büyüklükte ne de büyük bir zelzele oldu. 60 ya da 70 zelzeleden sonra büyük sarsıntı olması gerekir diye bir şart yoktur.” tabirlerini kullandı.
Türkiye’nin bir sarsıntı ülkesi olduğunu hatırlatan Barış, spekülasyonlar yerine AFAD üzere yetkili kurumların datalarına prestij edilmesini istedi.
Barış, can ve ekonomik kayıpların önüne geçmek için risk idaresinin merkeze alınması gerektiğinin altını çizerek, sivil toplum kuruluşları, iş yerleri ve ailelerin kendi acil durum afet planlarını eksiksiz hazırlaması davetinde bulundu.
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, meydana gelen mikrodepremlere ait açıklama yaptı.
Kandilli’den yapılan açıklamada; 18 Ağustos saat 06.00 ile 20 Ağustos saat 13.00 arasında Adalar’ın güneyinde yaklaşık 20 kilometre yarıçaplı bir alan içerisinde büyüklükleri 0.7 ile 3.1 arasında değişen toplam 117 sarsıntının meydana geldiği aktarıldı.
“19 ve 20 Ağustos’ta meydana gelen ve moment tensör tahlili yapılabilen zelzeleler, olağan bileşenli oblik doğrultu atımlı odak sistemine sahiptir.” denilen açıklamada kaynak düzeneklerinin birbirleriyle epey uyumlu olmasının olayların benzeri bir faylanma geometrisi içerisinde geliştiğini gösterdiği ifade edildi.
“MİKRODEPREM DİZİSİ NİTELİĞİNDE”
Kandilli, zelzelelerin zamansal ve mekânsal olarak kümelenmiş bir mikrodeprem dizisi niteliğinde olduğuna vurgu yaptı.
Bu tıp küçük sarsıntı kümelerinin etkin tektonik bölgelerde vakit zaman gözlenebildiğine de dikkat çekilen açıklamada “Bölgedeki sismik aktivite; zelzelelerin pozisyon, derinlik, büyüklük ve kaynak sistemi özellikleri açısından KRDAE Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi (BDTIM) tarafından 7/24 izlenmekte ve detaylı olarak kıymetlendirilmektedir.” denildi.