Cumhurbaşkanı Erdoğan, 16’ncı kere Birleşmiş Milletler Genel Şurası’na hitap edecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’na 22 Eylül Salı günü 16’ncı defa hitap edecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, başbakanlık misyonunda bulunduğu 2005’te birinci sefer BM 60. Genel Kurulu görüşmelerine katıldı.

Erdoğan, Genel Kurul’daki hitabında, “Her şeyden evvel kendini yenileyen, daha demokratik ve şeffaf, tüm üyelerin ortak iradesini temsil yeteneğine sahip, milletlerarası anlaşmazlıkların tahlil tabanı olan, dünya barışının teminatı olarak görülen, saygınlığı, tüm üyeleri tarafından yüceltilen, daha etkin ve daha dirayetli bir BM teşkilatı, insanlığın ortak faydasınadır.” iletisini verdi.

Erdoğan’ın katıldığı sonraki BM Genel Kurulu ise 2007’deki 62. Genel Kurul görüşmeleri oldu.

Buradaki konuşmasında terörle çaba konusuna dikkati çeken Erdoğan, “Dünyanın rastgele bir köşesinde yaşanan terör aksiyonu hepimizi amaç alan bir insanlık kabahatidir. Hudut tanımayan terörü lanetliyor, terörün acı deneyimini şahsen yaşamış bir ülkenin başbakanı olarak tüm insanlığa yönelik bu tehditle uğraşta dayanışma ve daha faal işbirliği davetini buradan yineliyorum.” tabirlerini kullandı.

Erdoğan, 2009’da katıldığı BM 64. Genel Kurulu’nda ise BM’nin yapısının reforme edilmesi gerektiğine işaret etti.

Adil ve iştirakçi bir global nizamın kurulması için BM’nin aktifliğinin artması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “Temsil yeteneği güçlendirilmiş, demokratik, şeffaf, adil ve aktif bir Birleşmiş Milletler’in, global barış ve istikrara daha fazla katkı yapacağına inanıyoruz. Birleşmiş Milletler, iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma, yoksullukla uğraş, kadın-erkek eşitliği, insan hakları ve insan onurunun korunması bahislerinde, daha faal bir kurum haline gelmelidir. Bu maksada matuf ıslahat teşebbüslerine tam takviye veriyoruz. Ama Birleşmiş Milletler sistemindeki reformun, Güvenlik Konseyi de ıslahata tabi tutulmadığı surece başarılmış sayılamayacağı muhakkaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

2011’deki BM 66. Genel Kurulu’nda bölgesel hususlara değinen Erdoğan, Suriye, Libya, Somali, Filistin’e ait bildiriler verdi, Azerbaycan topraklarının yıllardır süren haksız işgalinin sona ermesi gerektiğini belirtti.

Erdoğan, “Karabağ meselesinin bu formda tahlilsiz kalması asla kabul edilemez, milletlerarası problemlere, kangren haline gelmeden tahliller bulunması, hepimizin siyasi ve ahlaki sorumluluğudur.” dedi.

“DÜNYA BEŞTEN BÜYÜKTÜR”

Erdoğan, Cumhurbaşkanı sıfatıyla birinci defa 2014 yılındaki BM 69. Genel Kurulu’na hitap etti.

BM’nin ıslahat muhtaçlığını, “Dünya beşten büyüktür” sözüyle lisana getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

“Daha fazla gecikmeden, daha fazla mazlum insan, temiz insan hayatını kaybetmeden, global vicdan daha fazla yaralanmadan, Birleşmiş Milletler problemlere tartısını koymalıdır. Altını çizerek tabir etmek isterim ki, dünya beşten büyüktür. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyesi 5 ülkenin dünya gerçekleriyle bağdaşmayacak formda Birleşmiş Milletleri etkisiz hale getirmesi, global vicdanın kabul edebileceği bir durum değildir. Tüm alınan kararlar, bakıyorsunuz bir ülkenin iki dudağı arasındadır. Şayet ‘hayır’ derse hayır, ‘evet’ derse o vakit icraata geçilebiliyor. Filistin’de yalnızca birkaç ay içinde 2 binden fazla temiz insan katledilirken Birleşmiş Milletler beklenen tahlili üretememiştir. Suriye’de 4 yıldır 200 binden fazla kişi katledilirken, 9 milyona yakın insan yer değiştirirken, Birleşmiş Milletler yeniden tesirli tahliller sunamamıştır.”

FETÖ’YE KARŞI ÖNLEM ÇAĞRISI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, FETÖ’nün 15 Temmuz 2016’daki darbe teşebbüsünden yaklaşık 2 ay sonra BM 71. Genel Kurulu’na katıldı.

Burada dost ülkeleri FETÖ’ye karşı tedbir almaya çağıran ve terörle çaba konusunda değerli iletiler veren Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bu darbe teşebbüsü, milletimizin demokrasisine, hükümetine, özgürlüklerine, geleceğine ve anayasal sistemine kahramanca sahip çıkmasıyla bertaraf edildi. Bu bakımdan milletimle iftihar ediyorum. Demokrasisine sahip çıktığı için iftihar ediyorum. 29 gün, gece sabahlara kadar demokrasi nöbetleri tuttukları için iftihar ediyorum. Hain darbe teşebbüsünü canını hiçe sayarak vücudunu tankların önüne siper ederek engelleyen milletimle iftihar ediyorum. Eğer bugün karşınızda bulunuyorsam, milletimizin işte bu mert ve asil duruşu sayesindedir. Unutulmasın ki Türkiye’deki darbe teşebbüsü, birebir vakitte dünya demokrasisine de yapıldı. Milletimiz o gece darbe heveslilerine tarihi bir ders verirken demokrasiye inanan tüm halklar için de ilham kaynağı oldu. Bu yeni kuşak terör örgütü, yalnızca Türkiye’nin değil, varlık gösterdiği 170 ülkenin tamamı için bir milli güvenlik tehdididir. Öteki bir deyişle, bugün bu Genel Kurul’da temsil edilen ülkelerin büyük kısmı bu yapılanmanın tehdidi altındadır. Bu örgüt Türkiye’nin ötesinde tüm dünyayı boyunduruğu altına almak üzere derin bir zihni sapkınlık içindedir.”

SURİYE VE TERÖRLE MÜCADELE MESAJLARI

2017’de yapılan BM 72. Genel Kurulu’ndaki konuşmasında ise Erdoğan’ın Suriye ve terörle çaba iletileri öne çıktı.

Türkiye’nin, Suriye ve Irak’taki istikrarsızlıktan beslenen DEAŞ ve PKK üzere bölgenin en eli kanlı terör örgütleriyle kıyasıya bir gayret içinde olduğuna vurgu yapan Erdoğan, “Bunun yanında ülkemizin legal, demokratik rejimini kanlı bir darbeyle değiştirmeye teşebbüs eden FETÖ terör örgütüyle uğraşımız de devam ediyor.” dedi.

Erdoğan, Suriye’nin kuzeyinde başlatılan Fırat Kalkanı Operasyonu’nun, bölgenin işgalinden bu yana terör örgütü DEAŞ’a karşı elde edilen en büyük muvaffakiyet olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2018’deki BM 73. Genel Kurulu’nda, BM’ye yönelik tenkitlerde bulunarak Filistin sıkıntısını gündeme getirdi.

“Birleşmiş Milletler’in insanlığın barış ve refah beklentilerini karşılamaktan uzaklaştığı da bir gerçektir.” diyen Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi’nin yalnızca veto hakkına sahip 5 üyenin çıkarlarına hizmet eden, dünyanın başka bölgelerine, yaşanan zulümlere seyirci kalan bir yapıya büründüğünü belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

“Geçmişte Bosna’da, Ruanda’da, Somali’de, yakın tarihte Myanmar’da, hala Filistin’de yapılan katliamlar daima Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin gözü önünde gerçekleşmiştir. Filistinlilere uygulanan zulme ses çıkarmayanların, onlara yapılan yardımları kısma konusundaki çabaları yalnızca zalimlerin yüreğini artırmaktadır. Tüm dünya arkasını dönse bile, Türkiye olarak biz mazlum Filistinlilerin yanında yer almaya, birinci kıblemiz Kudüs’ün tarihi ve türel statüsüne sahip çıkmaya devam edeceğiz.”

DÜZENSİZ GÖÇ SORUNU

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019’daki BM 74. Genel Kurulu’nda ise sistemsiz göç problemini “Aylan bebek” örneğiyle anlattı.

Muğla’nın Bodrum ilçesinde, kıyıya vuran minik vücuduyla sistemsiz göç sorununun sembolü haline gelen Aylan bebeğin fotoğrafını gösteren Erdoğan, “Dünya, canlarını kurtarmak için çıktıkları seyahatleri ya Akdeniz’in karanlık sularında ya da hudutlara gerilen tel örgülerin önlerinde sonlanan milyonlarca mazlumu maalesef çok çabuk unuttu. Bilhassa işte gördüğünüz üzere Aylan bebeği dünya çok çabuk unuttu. Unutmayın ki bir gün ola ki tıpkı durum sizlerin de başına gelebilir. Zira Aylan bebekler bir değil binler, milyonlar, bütün bunlara karşı önlemimizi almak durumundayız.” bildirisini verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1947’den bu yana Filistin haritasındaki değişimi anlatan görselle Filistin meselesine işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Ben merak ediyorum, bu İsrail neresidir? Sanki bu İsrail’in toprakları nereleri kapsıyor? 1947’de İsrail neresiydi, bunun akabinde sanki 1949, 1967’de İsrail neresiydi ve şu anda İsrail neresi? Bakınız sene 1947, neredeyse burada İsrail yok üzere, tamamı Filistin. Sene 1947, paylaşım planı var ve Filistin küçülüyor, İsrail büyüyor. Geliyorum 1967’ye 1949’la birlikte, İsrail büyüyor, Filistin küçülüyor. Ve geliyorum bugüne, yeni durum şu: Artık adeta Filistin yok, neredeyse tamamına yakını İsrail… İsrail doyuyor mu? Hayır, doymuyor. İsrail şimdi de kalanını almanın uğraşı içerisinde. Pekala, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, Birleşmiş Milletler’in İsrail’le ilgili almış olduğu epey kararlar var, bu kararlar uygulamaya geçiyor mu? Hayır, geçmiyor. Pekala, o vakit Birleşmiş Milletler ne işe yarıyor? O vakit bu çatının altında bizler aldığımız kararla etkili olamıyorsak, adalet nerede temerküz edecek? İşte kasvetimiz burada.”

“İNSANLIĞIN KADERİ SINIRLI SAYIDAKİ ÜLKENİN KEYFİNE BIRAKILAMAZ”

BM 75. Genel Kurulu, 2020’de tüm dünyayı etkileyen Kovid-19 salgını sebebiyle görüntü konferans aracılığıyla düzenlendi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’na 10’uncu hitabını, görüntü konferans sistemiyle gerçekleştirdi.

BM’nin yapısına yönelik tenkitlerini yineleyen Erdoğan, konuşmasında şunları lisana getirdi:

“Birleşmiş Milletler başta olmak üzere çok taraflı örgütlerin ıslahat muhtaçlığı bulunuyor. Mevcut global düzeneklerin bu krizde ne kadar etkisiz kaldığını gördük. O denli ki Birleşmiş Milletlerin en temel karar alma organı olan Güvenlik Konseyi’nin salgını gündemine alması haftalar, hatta aylar sürdü. Salgının başlarında ülkelerin kendi hallerine terk edildiği bir görünüm ortaya çıktı. Böylelikle yıllardan beri bu kürsüden ısrarla lisana getirdiğim, ‘Dünya beşten büyüktür’ tezinin haklılığını bir defa daha görmüş olduk. İnsanlığın yazgısı hudutlu sayıdaki ülkenin keyfine bırakılamaz. Milletlerarası örgütlerdeki prestij kaybının önüne geçmek için öncelikle zihniyetimizi, kurumlarımızı ve kurallarımızı gözden geçirmeliyiz.”

2021’deki BM 76. Genel Kurulu konuşmasında dünyanın farklı bölgelerindeki sıcaklık artışının sebep olduğu afetlere işaret eden Erdoğan, Asya ve Avrupa’da seller, Amerika’da kasırgalar, Afrika’da kuraklık, Akdeniz ülkelerinde yangınlar, Grönland’ın tepesinde yağmur, çöllerde kar görülmesi üzere alışık olunmayan hadiseler yaşandığına dikkati çekti.

Erdoğan, şöyle konuştu:

“Bu afetler etrafa ve ekosisteme verdiği ziyanlar yanında, insanların can ve mal güvenliğini de tehdit ediyor. Pek çok yerde beşerler, toplu olarak öteki yerlere gitmeye, göç etmeye hazırlanıyor. Halbuki dünya şimdi Suriye ve Afganistan üzere çatışma kaynaklı kriz bölgelerinin yol açtığı mülteci sorununa tahlil bulamadı. Bu türlü bir periyotta kuraklık, besin ezası, hava olayları üzere bu tıp nedenlere dayalı yüzlerce milyonluk göçlerle nasıl baş edileceği meçhuldür.”

KARADENİZ TAHIL KORİDORU

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM 77. Genel Kurulu’nda Rusya-Ukrayna Savaşı ile ilgili gelişmelere değinerek, Karadeniz Tahıl Koridoru ve taraflar arasındaki müzakerelere ait Türkiye’nin çalışmalarını anlattı.

Anlaşma kapsamında tahıl taşıyan bir geminin İstanbul Boğazı’ndaki fotoğrafını gösteren Erdoğan, “Sayın Genel Sekreter ile yürüttüğümüz yoğun eforlar sonucunda, Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden dünyaya ulaşmasını temin ettik. Bu gelişmeyi sağlayan İstanbul Mutabakatı’nın ikinci ayı dolarken, sevkiyatın her geçen gün ivme kazanmasını memnuniyetle izliyoruz. Tahıl arzının sürdürülmesinin sağlanmasında kritik kıymete sahip bu mutabakat Birleşmiş Milletler’in son yıllarda imza attığı en büyük başarılardan biridir. Dünyanın dört bir yanında memleketler arası topluluktan medet umanların Birleşmiş Milletler’e besledikleri inanç, bu muvaffakiyetle yine tazelenmiştir. İstanbul Mutabakatı, taraflar açısından hayati değer arz eden sıkıntılarda müzakerelerin sonuç verdiğini de ispatlamıştır.” tabirlerini kullandı.

“ULUSLARARASI TOPLUMU KKTC’NİN BAĞIMSIZLIĞINI TANIMAYA DAVET EDİYORUZ”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2023’te düzenlenen BM 78. Genel Kurulu’nda da BM’ye yönelik tenkitlerini sürdürdü.

Terörle gayret, İslam düşmanlığı ve ırkçılık üzere bahislerde bildirilerini paylaşan Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı, Filistin sıkıntısı, Doğu Akdeniz’deki gelişmelere de değindi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’yle ilgili de bildiriler veren Erdoğan, “Uluslararası toplumu, KKTC’nin bağımsızlığını tanımaya, bu ülkeyle diplomatik, siyasi ve ekonomik bağlar kurmaya davet ediyoruz.” sözleriyle dünya devletlerini KKTC’yi tanımaya çağırdı. Erdoğan, ayrıyeten “Ada’daki BM Barış Gücü’nden tarafsızlığa riayet bekliyoruz. Prestiji zedelenen bu gücün, Kıbrıs’ta yeni prestij kaybıyla karşı karşıya kalmasını istemeyiz.” dedi.

Karabağ’ın Azerbaycan toprağı olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki görüşme sürecini başından beri destekledik. Fakat Ermenistan’ın, bu tarihi fırsatı gereğince değerlendiremediğini görüyoruz. Ermenistan’ın başta Zengezur Koridoru’nun açılması olmak üzere verdiği sözleri yerine getirmesini bekliyoruz. Artık herkesin kabul ettiği üzere Karabağ, Azerbaycan toprağıdır. Bunun dışında bir statünün dayatılması asla kabul edilmeyecektir.” diye konuştu.

İSRAİL’İN SALDIRILARINA KARŞI DURULMASI ÇAĞRISI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 24 Eylül 2024’te BM 79. Genel Kurulu’na 14’üncü sefer hitap etti.

Uluslararası topluma İsrail’in hücumlarına karşı durma davetinde bulunan Erdoğan, “Filistin’i tanımayan başka devletleri, bu kritik devirde tarihin gerçek tarafında yer alarak Filistin devletini bir an önce tanımaya davet ediyorum. 1967 sonları temelinde, başşehri Doğu Kudüs olan, bağımsız, hükümran ve coğrafik bütünlüğü haiz bir Filistin Devleti’nin beden bulması artık daha fazla ertelenemez. Bundan 70 sene evvel nasıl Hitler, insanlığın ittifakıyla durdurulmuşsa, Netanyahu ve cinayet şebekesi de insanlığın ittifakıyla durdurulmalıdır.” diye konuştu.

BM’nin yapısına yönelik tenkitlerini yineleyen Erdoğan, “Üzülerek görüyoruz ki son yıllarda Birleşmiş Milletler kuruluş misyonunu ifa etmekte yetersiz kalıyor. Giderek fonksiyonsuz, hantal ve işlevsiz bir yapıya dönüşüyor. ‘Dünya beşten büyüktür’ şiarının temsil ettiği pahalara, bugünlerde daha çok daha fazla muhtaçlık duyuyoruz.” tabirlerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM 79. Genel Kurulu’nda, Gazze konusunda memleketler arası toplumu artık harekete geçmeye çağırdığı konuşması, yabancı basında da geniş yer buldu.

“BİR YANDA EN ÖLDÜRÜCÜ SİLAHLAR, DİĞER TARAFTA MASUM ÇOCUKLAR”

Erdoğan, BM 80. Genel Kurulu’ndaki konuşmasının da büyük kısmını Filistin’e, Gazze’de devam eden soykırıma ayırdı. Erdoğan’ın gündeminde, Suriye, Rusya-Ukrayna savaşı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınması ile dünyanın çeşitli bölgelerindeki tahlil bekleyen problemler da vardı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında, şunları söyledi:

“Gazze’de bir savaş yoktur. Gazze’de iki taraftan kelam edilemez, Gazze’de bir yanda elinde en çağdaş, en öldürücü silahlar olan tertipli ordu, öteki tarafta ise pak siviller, temiz çocuklar vardır. İsrail, Gazze ve Batı Şeria ile sonlu kalmıyor, Suriye’ye, İran’a, Yemen’e, Lübnan’a ataklar düzenleyerek bölge barışını da tehdit ediyor.”

Gazze’de yaşanan soykırımı bölgeden fotoğraflarla anlatan ve dünya başkanlarına seslenen Erdoğan, “Gün bugündür. Gün, insanlık ismine Filistinli mazlumların yanında dimdik durma günüdür. Halklarınız Gazze’deki barbarlığa reaksiyon gösterirken, gelin sizler de adım adım yüreğinizi gösterin. Çocukların çocukları büyüttüğü Gazze’ye karşı insanlık misyonunuzu yerine getirin.” dedi.

16’NCI KEZ HİTAP EDECEK

Her yıl dünya başkanlarını ABD’nin New York kentinde bir araya getiren BM Genel Kurulu görüşmelerinin 81’incisi, 22 Eylül’de “Güveni yine tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç veren bir BM” temasıyla başlayacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, yüksek seviyeli hafta olarak bilinen ve önderlerin konuşmalarına konut sahipliği yapacak BM 81. Genel Kurulu’nda birinci gün dördüncü sırada kelam alması öngörülüyor. Genel Kurul’a 195 ülkeden üst seviye iştirak sağlanması bekleniyor.

Yüksek seviyeli hafta olarak bilinen ve önderlerin konuşmalarına mesken sahipliği yapacak BM 81. Genel Kurulu’nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın birinci gün dördüncü sırada kelam alması öngörülüyor.

BM Genel Kurulu’na 16’ncı sefer hitap edecek Erdoğan’ın konuşmasının ana gündem maddesinin ise İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırım, Filistin’in devlet olarak tanınması ve milletlerarası alanda İsrail’e karşı atılacak adımlar olması bekleniyor.

Erdoğan’ın bilhassa Gazze’deki duruma dikkati çekmesi, üye ülkelerden İsrail’in akınlarına karşı durmalarını talep etmesi öngörülüyor.

Zirve kapsamında devlet ve hükümet liderleriyle da görüşmeler gerçekleştirecek Erdoğan’ın, 23 Eylül’de de BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği’nde konuşma yapması bekleniyor.