Çin’in eline geçmiş olabilir… ABD’nin F-35 kargosu ‘yanlış adrese’ gitti

ABD’nin Türkiye’ye Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri sebebiyle F-35 satışında çıkardığı pürüz tartışılırken, Washington’da F-35’lerle ilgili dikkat çeken bir güvenlik skandalı ortaya çıktı. Savaş uçaklarına ilişkin kritik modüllerin ezkaza Hong Kong’a gönderildiği belirlendi. Kesimlerin Çin’in eline geçmiş olabileceği ihtimali Washington’da tasaya yol açarken, Pentagon birtakım kesimlerin kayıp olduğunu doğruladı. ABD Kongresi ise olayın nasıl gerçekleştiğinin ve kesimlerin sonunun belirlenmesi için soruşturma başlattı.

KARGO ROTA DEĞİŞTİRDİ

Politico haber sitesine nazaran, ABD’nin müttefiklerinden dahi itinayla koruduğu hassas kesimlerin Hong Kong’a uzanan ‘tuhaf’ seyahati bu yaz yaşandı. Avustralya’dan bakım ve tamir için ABD’ye gönderilen F-35 savaş uçaklarına ilişkin yedek kesimleri taşıyan kargo, Pasifik Okyanusu üzerinden geçerken bilinmeyen bir sebeple rotasını değiştirerek Hong Kong’a gitti. Haberde, F-35’lerin üreticisi Lockheed Martin ismine bir aracı şirket tarafından gerçekleştirilen sevkiyatın sebep Çin’in özel idari bölgesine yöneldiğinin, kesimlerin nerede ve kimin elinde olduğunun bilinmediği belirtildi. Pekin idaresinin son yıllarda Hong Kong üzerindeki kontrolünü artırması, kelam konusu modüllerin Çin’in erişimine geçmiş olabileceği telaşına sebep oldu.

PARÇALAR KOPYALANABİLİR

Haberde, kayıp sevkiyatta “F-35’in kokpitini örten ve uçağın radarda görünürlüğünü azaltan teknolojiye sahip kanopilerden birinin de bulunduğu” belirtildi. İnce ve şeffaf radar emici bir materyalle kaplanan kanopinin, düşmanların eline geçmesi halinde aksine mühendislik yoluyla kopyalanabileceği öne sürüldü. Eski Kongre Araştırma Servisi askeri havacılık analisti J.J. Gertler da Çin’in uzun müddettir F-35 bilgilerine ulaşmaya çalıştığına dikkat çekerek, “Çin’in çeşitli yollarla F-35 datalarını elde etmeye çalıştığı bir sır değil. Lakin gerçek bir kesime sahip olmak, daha evvel öğrendiklerini doğrulamalarına yahut geliştirmelerine imkan sağlayabilir” ikazında bulundu.

KONGRE HAREKETE GEÇTİ

Habere nazaran kelam konusu sevkiyatın Çin’in eline geçmiş olabileceği kuşkusu ABD Kongresi’ni de harekete geçirdi. Olaya ait soruşturma başlatılırken, ileriki haftalarda Kongre işçisine yeni bilgilendirmelerin yapılmasının beklendiği belirtildi. Pentagon’a bağlı F-35 Ortak Program Ofisi’nden yapılan açıklamada ise “parçaları geri almak ve benzeri bir durumun yine yaşanmasını önleyecek güvenlik tedbirlerini hayata geçirmek için çalışıldığı” kaydedildi.

1 MİLYON PARÇALIK AÇIK VAR

Öte yandan F-35 parçalarının güvenliği konusunda daha evvel de önemli meseleler yaşanmıştı. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’nin 2023 yılında yayımladığı bir raporda, “yaklaşık beş yıllık periyotta toplam bedeli 85 milyon doları aşan 1 milyondan fazla F-35 yedek kesiminin kaybolduğu” belirtilmişti. Kelam konusu kayıpların yüzde 2’sinden azının incelendiğine dikkat çekilen raporda, Pentagon’un ortak yedek modül havuzundaki kesimleri takip edebileceği kapsamlı bir kayıt sisteminin bulunmadığı ve bu bilgilerin ana yükleniciler tarafından tutulduğu tabir edilmişti.