Sırbistan'da 2024'te tren istasyonunun sundurmasının çökmesi sonucu 16 kişinin can vermesiyle başlayan hareketlerin yarattığı yeni kuşak muhalefet "Öğrenci Listesi" 2 yıl sonra seçimden zaferle çıktı.
Sırbistan, tam iki yıldır süren protesto gösterilerinin ardından parlamento seçimleri için sandık başına gitti. Halk, sağ popülist başkan Aleksandar Vucic’in 12 yıllık iktidarına son verdi.
Sırbistan’daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID) resmi olmayan sonuçlara nazaran, oyların yüzde 56’sının sayıldığını duyurdu. Öğrenci Listesi oyların yüzde 52’sini alırken, SNS liderliğindeki Vucic’in listesi ise yüzde 39’da kaldı.
Sırbistan’da cumhurbaşkanlığı misyonundan istifa eden ve Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesinin başbakan adayı olan Aleksandar Vucic, protestocu gençlerin hareketi “Öğrenci Listesi” karşısında yenilgiyi kabul etti.
“MUHALEFETTE DEVAM EDECEĞİZ”
Sırbistan’da 2014’te başbakan seçilen ve aralıksız 12 yıldır iktidarda olan Vucic, seçim sonuçları kesinleşmese de yenilgisi kabul ederek Öğrenci Listesi’nin kazandığını duyurdu.
Sandıkların kapanmasından kısa müddet sonra kameraların karşısına geçen Sırbistan eski Cumhurbaşkanı Aleksander Vucic “Bu seçimleri kaybettiğimiz açıkça ortada. Kazanan, öğrenci hareketi listesi oldu. Onlar 135 ila 140 sandalye alacaklar, biz ise yaklaşık 105 sandalye alacağız. Meclise öteki kimse giremedi.” dedi.
Seçim sonucunun dış takviyeli bir sürecin eseri olduğunu öne süren Vucic, bundan sonra muhalefet olarak gayrete devam edeceklerini belirtti.
“Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” sloganıyla seçime katılan öğrenci hareketi, zaferini duyuru etti. Öğrenci Listesi ismine zafer konuşması yapan akademisyen Radomir Saicic, oy kullanan herkese teşekkür ederek, geleceği inşa etmeye başlayacaklarını belirtti.
Şimdi ise geleneksel parti yapısından farklı olan öğrenci hareketinin hükümet kurma sürecini nasıl ilerleteceği merak konusu.
1 Kasım 2024’te Novi Sad kentinde tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sebebiyle 16 kişinin hayatını kaybetmesinin akabinde başlayan ve iki yıldır süren öğrenci protestoları Vucic ve hükümeti üzerinde baskıyı artırdı.
16 kişinin vefatına yol açan facia, ülkede 2000’de Miloşeviç’i deviren protestolardan bu yana en büyük hareket dalgasını başlattı. “Öğrenci Listesi”, Vuçiç’in 14 yıllık iktidarına en büyük meydan okuma olarak niteleniyordu. Listenin değeri, öğrencilerin harekete geçirdiği adaylardan oluşmasıydı. Adaylar arasında üniversite profesörlerinden ünlülere 250 siyaset dışı hareketçi figür yer aldı. Başı ise kardiyoloji profesörü Iliya Sırdanoviç çekiyor.
Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için lokal saatle 20.00’ye kadar oy kullandı.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) saat 19.00’a kadar iştirakin yüzde 67.6 olduğunu açıkladı. Ülke medyası ise iştirak oranının rekor düzeye ulaşabileceğini, en son 2023 seçimlerinde bu oranın yüzde 58 olduğunu belirtti.
Sırbistan’da dün gün uzunluğu devam eden erken genel seçimde birtakım sandık yerlerinde şiddet olayları da yaşandı. Sırbistan medyası, oy kullanılan kimi merkezlerde maskeli kümelerin sandık merkezlerinden çıkan vatandaşlara şiddet uyguladığını, sopalarla saldırdıklarını aktardı.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise Lazarevac’ta yaşanan şiddet olayında 2 polisin yaralandığı, birkaç kişinin polise taş ve tehlikeli maddeler fırlattığı tabir edildi.
Bazı yerlerde usulsüzlükler tespit edildiği ileri sürülürken, oy pusulalarının fotoğraflandığı, çoklu oy kullanımını önlemesi gereken sistemlerin hakikat kullanılmadığı yönünde savlar da paylaşıldı.
Sırbistan’da 12 yıl iktidarda kalan Vucic, İsrail ile yakın ilgileriyle de dikkat çeken önderlerden biriydi. Ülkesinin İsrail ile ortaklaşa savaş dronları üreteceğini söyleyen Vucic, Sırbistan’ın askeri kapasitesini güçlendirmek gayesiyle İsrail üretimi insansız hava araçlarına (İHA) yönelik yeni bir montaj fabrikasının açılışını da gerçekleştirdi.
Vucic ayrıyeten, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için de “dostum” sözünü kullandı.