Birebir savaş farklı maksatlar… ABD Hürmüz’e İsrail rejime odaklandı

İSRAİL Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun evvelki akşam yaptığı açıklamada “rejimin değişmesi için kara müdahalesi gerekir” sözlerinin akabinde ABD ve İsrail, ‘İran’a asker mi indirecek?’ sorusu gündeme geldi. ABD’nin Asya Pasifik bölgesinden donanma piyade birliklerini İran’a sevk ettiği medyaya yansısa da Amerikan basınına konuşan yetkililer, Washington’ın muhtemel operasyonunun sadece Hürmüz’deki gemi trafiğini istikrara kavuşturmayı hedefleyeceğini vurguluyor. Wall Street Journal’ın dünkü haberinde de Amerikan donanmasını Apache helikopterleri ve alçak irtifa uçan savaş uçaklarıyla bölgedeki İran ataklarını önlemeye çalıştığı aktarıldı. ABD güçlerinin şimdiye kadar 120’den fazla İran deniz ögesini imha ettiği açıklanırken İran’ın hâlâ gizlenmiş bot ve füze kapasitesi bulunduğu bedellendiriliyor. ABD askeri yetkililerine nazaran deniz yolunun büsbütün inançlı hâle gelmesi haftalar sürebilir.

HEDEF VE ÇIKAR FARKI VAR

ABD ve İsrail’in yakın askeri iş birliğine karşın stratejik amaçlarının tam olarak örtüşmediği belirtiliyor. CNN’in haberine nazaran Donald Trump idaresi İran’ın füze ve askeri kapasitesini zayıflatmaya odaklanırken, İsrail daha çok İran liderliğini ve rejim yapısını amaç alıyor. İsrail’in İran’daki büyük güç tesislerine yönelik birtakım hücumları Washington’da sürpriz ve rahatsızlık yaratırken, Trump idaresi çatışmanın denetimsiz biçimde büyüyerek bölgesel güç krizine ve ABD’nin daha derin bir savaşa sürüklenmesine yol açmasından telaş ediyor. Bu durum, ABD’nin İsrail’i desteklemeye devam etmesine karşın operasyonların kapsamı ve savaşın en son hedefi konusunda iki müttefik ortasında tansiyon ve uyum problemleri bulunduğunu ortaya koyuyor.

ÇIKARMA GEMİLERİ YOLDA

Öte yandan ABD’nin bölgeye daha fazla asker ve amfibi gemiler gönderdiği tarafındaki haberler Washington’ın bir kara harekâtını değerlendirdiği tezlerini güçlendiriyor. USS Tripoli amfibi hamle gemisinin yanı sıra Boxer Amfibi Hazır Vazife Kümesi ile 11’inci Deniz Piyade Seferi Birliği’nin bölgeye sevk edildiği, 6 amfibi geminin, 4 bin ila 5 binini deniz piyadelerinin oluşturduğu yaklaşık 8 bin askeri çalışanı bölgede vazife yapmak üzere sevk etmiş olacağı sav ediliyor. Çıkarma gemileriyle bölgeye gönderilen askerlerin gayesi ise rejim değişikliği değil.

HARK’A OPERASYON MU

Axios’a nazaran ABD, Tahran idaresini Hürmüz Boğazı’nı yine memleketler arası deniz trafiğine açmaya zorlamak maksadıyla İran’a ilişkin stratejik değere sahip Hark Adası’na yönelik askeri bir operasyon seçeneğini kıymetlendiriyor. Plan kapsamında ABD’nin evvel Hürmüz etrafındaki İran askeri kapasitesini bir ay devam edecek hava ataklarıyla zayıflatması, akabinde adayı ele geçirerek müzakere baskısı oluşturması öngörülüyor. ABD idaresinde adayı ele geçirmek yerine deniz ablukası uygulayarak tankerlerin Hark’a ulaşmasını engelleme seçeneği de tartışılıyor. Hususla ilgili CBS News’e konuşan Beyaz Saray’dan bir yetkili de, ABD ordusunun Hark Adası’nı ‘her an yok edebileceğini’ ve Trump’ın ‘tüm seçenekleri değerlendirdiğini” belirtti.

RİSKLERİ DE VAR

Basra Körfezi’nde İran kıyılarına yaklaşık 24 kilometre uzaklıkta bulunan Hark Adası, ülkenin ham petrol ihracatının yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminal pozisyonunda. Adanın denetim altına alınmasının, diplomatik müzakerelerde baskı ögesi olarak kullanılabileceği bedellendiriliyor. Öteki yandan uzmanlara nazaran Hark Adası’nın ele geçirilmesi, İran’ı geri adım atmaya zorlamak yerine çatışmayı genişletebilir ve ABD güçlerini direkt bir bölgesel savaşın içine çekebilir.

Nitekim İran İhtilal Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü Albay Zülfikari, İran’ın bölgedeki ABD deniz piyadelerine ‘sürprizleri’ olduğunu öne sürdü.

ABD HALKI KARA OPERASYONUNU DESTEKLEMİYOR

 Reuters/Ipsos tarafından 19 Mart’ta tamamlanan ankete nazaran Amerikalıların yüzde 65’i Lider Donald Trump’ın İran’a karşı büyük ölçekli bir kara harekâtı buyruğu vereceğini düşünüyor. Bu türlü bir operasyonu destekleyenlerin oranı sırf yüzde 7. Üç gün süren ve bin 545 yetişkinle yapılan ankette Trump’ın genel kamuoyu takviyesi ise yüzde 40 düzeyinde ölçüldü.