Futbol bazen sadece bir oyun değil. Bilhassa UEFA Şampiyonlar Ligi üzere dünyanın gözünü çevirdiği akşamlarda, alana çıkan oyuncular yalnızca kupanın peşinden koşmaz; kimi vakit ailelerinin geçmişini, yarım kalan kıssalarını ve jenerasyonlar boyunca taşınan hisleri da omuzlarında taşır. Bu yüzden futbolu başka sporlardan ayıran şey sırf skorlar değil, yıllar sonra bile insanı etkileyen bu güçlü hikâyelerdir.
İşte Arsenal’ın yıldızlarından Viktor Gyökeres’in Budapeşte’de oynayacağı final de tam olarak bu türlü bir mana taşıyor. Zira onun alana çıkacağı kent, yaklaşık 70 yıl evvel dedesi Istvan Gyökeres’in canını riske atarak gizlice terk etmek zorunda kaldığı yerdi.
Peki o yıllarda neler yaşandı? Gyökeres bu durumla ilgili neler paylaştı? Gyökeres ailesinin ilgi alımlı öyküsüne yakından bakalım…
Fotoğraflar: Alamy
HER ŞEY 1956 YILINDA BAŞLADI
1956 yılında şimdi 18 yaşında olan Macar genç Istvan Gyökeres, hayatının en sıkıntı kararlarından birini verdi. Gece yarısı konutundan ayrıldı, birkaç şahsî eşyasını yanına aldı ve ailesine sadece kısa bir mektup bırakarak Macaristan’dan kaçtı. O devir Sovyet tesiri altındaki ülkede bu karar sadece bir göç değil, birebir vakitte vefat, mahpus ya da kaybolma riskini göze almak manasına geliyordu.
Aradan yaklaşık 70 yıl geçti. Bu defa Gyökeres soyadı, gizlice huduttan kaçan bir genç olarak değil, Avrupa futbolunun en büyük tertibinde alana çıkacak bir yıldız futbolcu olarak tekrar Macaristan’a dönüyor. Arsenal’in İsveçli golcüsü Viktor Gyökeres, Budapeşte’de oynanacak UEFA Şampiyonlar Ligi finali öncesinde ailesinin dramatik geçmişiyle yine gündemde…
Viktor Gyökeres için bu final sadece mesleğinin en kıymetli maçlarından biri değil, tıpkı vakitte ailesinin yarım kalan öyküsünün sembolik bir dönüşü manasına geliyor.
‘KÖKLERE DÖNÜŞ’ PAYLAŞIMI HER ŞEYİ ANLATIYOR
Arsenal’in yarı finalde Atletico Madrid’i elemesinin akabinde toplumsal medya hesabından yaptığı ‘köklere dönüş’ paylaşımı, Viktor Gyökeres’in bu müsabakaya ne kadar özel mana yüklediğini ortaya koydu. Zira bugün milyonlarca kişinin izlediği yıldız futbolcunun kıssası, yıllar evvel Macaristan’ın küçük Türje köyünden gizlice ayrılan dedesi Istvan’ın hamasetiyle başladı.
Aile üyelerine nazaran Istvan Gyökeres’in ülkeden ayrılmasının temel nedenlerinden biri devrin baskıcı siyasi ortamıydı. Fakat kıssa sırf siyasetle hudutlu değildi. Istvan, savaş sonrası Macaristan’daki sonlu ömür şartlarından uzaklaşmak, Batı Avrupa kültürünü deneyimlemek ve daha özgür bir hayat kurmak istiyordu.
Telegraph’ta yer alan haberde Viktor Gyökeres’in kuzeni Eszter Gergye, aile geçmişine ait yaptığı açıklamada dedesinin son derece maceracı bir karaktere sahip olduğunu belirterek şu sözleri kullandı:
“Onun sadece ihtilal nedeniyle kaçtığını söylemek fazla romantik olur. Elbette siyasi atmosfer tesirliydi lakin birebir vakitte farklı bir hayat istiyordu. Batı Avrupa müziğini seviyordu, hayat stiline hayrandı. İhtilal olmasa bile bir gün kesinlikle kaçacaktı.”
‘BENİM OLDUĞUMU ANLAMANIZ İÇİN ‘KARA ATLI’ KOD İSMİNİ KULLANACAĞIM’
1956 yılı, Macaristan tarihinin en kritik devirlerinden biri olarak kabul ediliyor. Sovyetler Birliği’nin tesirine karşı başlayan halk ayaklanması kısa müddette ülke geneline yayılmış, lakin Sovyet ordusunun müdahalesiyle sert formda bastırılmıştı. İhtilalin akabinde yaklaşık 200 bin Macar ülkeyi terk etti. Kaçanların büyük kısmını 18 ila 20 yaş ortasındaki genç erkekler oluşturuyordu. Istvan Gyökeres de bu gençlerden biriydi.
Ancak Macaristan’dan kaçmak son derece tehlikeliydi. Hudut geçişleri sırasında vurulma, yakalanma yahut mahpusa atılma riski bulunuyordu. Üstelik Istvan, planını ailesinden bile gizlemişti. Ailenin anlattıklarına nazaran Istvan’ın geride bıraktığı en kıymetli şey, kurşun kalemle yazılmış bir mektuptu. Sararmış kâğıt üzerine yazılan mektup yıllar sonra aile arşivlerinde bulundu.
Mektupta Istvan, ailesine neden ayrıldığını açıklıyor ve şu bildirisi veriyordu:
“Sizinle Özgür Avrupa Radyosu üzerinden irtibat kuracağım. Benim olduğumu anlamanız için ‘Kara Atlı’ kod ismini kullanacağım.”
Dönemin kurallarında Özgür Avrupa Radyosu yasadışı kabul ediliyordu. Bu nedenle Istvan’ın kullandığı yol hem zımnilik hem de güvenlik açısından büyük kıymet taşıyordu. Kuzen Eszter Gergye, o periyotta yaşanan dehşet atmosferini Telegraph’ta yer alan haberde şöyle anlattı:
“Bu çok büyük bir riskti ve dedemiz bunun farkındaydı. Ailesine bile söylemedi. Öldürülebilir, vurulabilir ya da mahpusa gönderilebilirdi. Nitekim tehlikeli bir seyahatti.”
İSVEÇ’TE YENİ BİR ÖMÜR VE FUTBOLA UZANAN HİKÂYE
Istvan Gyökeres, Avusturya hududunu geçmeyi başardıktan sonra İsveç’e ulaştı. O periyotta İsveç, Macar mültecilere kapılarını açan ülkelerden biriydi. 1958 yılı sonuna kadar 7 binden fazla Macar mültecinin İsveç’e yerleştiği iddia ediliyor. İsveç’te hayatını tekrar kuran Istvan, burada Viktor’un büyükannesi Kicki ile tanıştı. Çiftin dört çocuğu oldu ve bunlardan biri de Viktor Gyökeres’in babası Stefan Gyökeres’ti.
Futbola büyük ilgi duyan Istvan, İsveç’te bayan futbol ekiplerinde antrenörlük yaptı. Ailesine nazaran futbol tutkusu sonraki kuşaklara de aktarıldı. Farklı ayrıntılardan biri ise Istvan’ın yıllar sonra gençlik aşkıyla tekrar bir ortaya gelmesi oldu. Macaristan’daki lise arkadaşları buluşmasına katılan Istvan, burada gençlik yıllarında âşık olduğu bayanla tekrar karşılaştı. Sonrasında onu İsveç’e götürdü ve Viktor’un büyükannesi Kicki’den sonra gençlik aşkıyla evlendi.
2025-26 döneminin tamamlanmasının akabinde BBC’nin podcast yayınına katılan Rooney’e, dönem boyunca lige en fazla damga vuran futbolcunun kim olduğu soruldu. Birçok yıldız isim öne çıksa da Manchester United’ın eski yıldızı tercihini Arsenal forması giyen İsveçli golcüden yana kullandı. Rooney açıklamasında, “Benim seçimim Viktor Gyökeres. Kadronun eksik olan tarafını tamamladı. Son üç sezondur ligi ikinci sırada bitiren Arsenal’in şampiyonluğa ulaşmasında onun tesiri çok büyük” sözlerini kullandı.
‘VIKTOR TAM BİR GYOKERES’
Istvan Gyökeres, torunu Viktor’un profesyonel futbol mesleğinin birinci yıllarında hayattaydı. Lakin aile üyelerine nazaran ikili çok yakın değildi. Bunun nedenlerinden biri Istvan’ın ilerleyen yaşlarında sık sık Macaristan’a gidip gelmesiydi. Bilhassa termal gölüyle ünlü Heviz kasabasını ziyaret etmeyi çok seviyordu. Viktor Gyökeres’in kuzeni Eszter Gergye, Arsenal yıldızının aileye olan benzerliğine dikkat çekerek şu tabirleri kullandı:
“Babası Stefan’a çok benziyor ve dedemden de izler taşıyor. Tam manasıyla tipik bir Gyökeres. Bilhassa ailenin Macar tarafına çok benziyor.”
ŞAMPİYONLAR LİGİ FİNALİ AİLE TARİHİNİN YENİ SAYFASI OLACAK
Premier Lig’de şampiyonluk yaşayan Viktor Gyökeres, artık mesleğinin en büyük başarılarından biri için alana çıkmaya hazırlanıyor. Arsenal’in Paris Saint-Germain karşısında alacağı muhtemel bir galibiyet, İsveçli yıldızın dönemini unutulmaz hale getirecek.
Ancak bu maçın manası sadece sportif muvaffakiyetle sonlu değil. Yaklaşık 70 yıl evvel Sovyet baskısından kaçarak özgür bir hayat kurmaya çalışan Istvan Gyökeres’in öyküsü, artık torununun Avrupa futbolunun doruğunda sahne almasıyla değişik bir boyuta taşınıyor.
Bir vakitler gizlice terk edilen Macaristan, artık Gyökeres ailesinin yeni kuşağını milyonların alkışlarıyla karşılamaya hazırlanıyor. Bu da futbolun en hoş yanını ortaya koyuyor; zira bazen bir maç, bir kupadan çok daha fazlasını söz ediyor.
