İsrail'de 27 Ekim genel seçimlerinde hiçbir başkan Meclis çoğunluğunu sağlayamadı. Aşırı Ortodoks müttefiklerinin çekilmesi ve Arap partilerinin rakibi desteklemesi Netanyahu'nun pozisyonunu sarstı.
İsrail’de 27 Ekim’deki genel seçimlerin akabinde başlayan hükümet kurma sürecinde, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun iktidarını muhafaza uğraşı ağır bir darbe aldı.
Aşırı Ortodoks (Haredi) müttefiklerinden Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin hiçbir adayı desteklememe kararı alması ve Arap partilerinin Netanyahu’nun baş rakibi eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un arkasında durması, sandıktan birinci çıkmasına karşın Netanyahu’nun parlamentodaki çoğunluk tabanını sarstı.
Seçim sonuçlarına nazaran 120 sandalyeli İsrail Meclisinde (Knesset) Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalye elde ederek birinci parti pozisyonunu korudu ve beklentilerin üzerinde bir performans gösterdi.
Likud’un öncülük ettiği milliyetçi ve dindar partilerden oluşan blok ise toplamda 53 sandalyeye ulaştı. 61 sandalyelik salt çoğunluğun gerisinde kalan bu tablo, hükümet kurma yetkisini alma gayretinde kilit bir rol oynayan Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin tavrıyla Netanyahu aleyhine daha da zorlaştı.
Uzun müddettir Netanyahu’nun koalisyon ortağı olan ve aşırı Ortodoks Yahudi seçmenleri temsil eden iki ana partiden biri konumundaki parti, bugün hiçbir başbakan adayını önermeme kararı aldı.
Bunun yanı sıra, Eisenkot’un Netanyahu aykırısı bloğu merkez sol ile sağ arasındaki dört Yahudi partisinden oluşarak 48 sandalyede kaldı.
Eisenkot da tıpkı Netanyahu üzere bugüne dek İsrail’deki iki Arap partisiyle ortak hükümet kurma ihtimalini reddetti.
Diğer taraftan, İsrail’deki Arap azınlığı temsil eden ve seçimlerde tarihi bir muvaffakiyet göstererek 19 sandalye kazanan iki partiden biri bugün Eisenkot’a takviyesini açıkladı; başka Arap partisinin de günün ilerleyen saatlerinde emsal bir karar alması bekleniyor.
Knesset’te ne Netanyahu’nun ne de Eisenkot’un tek başına çoğunluğa ulaşamaması üzerine, yetkileri büyük ölçüde temsili nitelikte olan fakat bu çeşit kriz devirlerinde hükümeti kuracak adayı belirleme sorumluluğunu taşıyan Cumhurbaşkanı Isaac Herzog devreye girdi.
Resmi seçim sonuçlarının açıklanmasının akabinde çarşamba günü küçük partilerle istişarelere başlayan Herzog, görüşmelerini partilerin büyüklük sırasına nazaran sürdürerek bu gece Kudüs’teki resmi konutunda evvel Eisenkot’un Yashar partisiyle, akabinde Netanyahu’nun Likud partisiyle başka ayrı bir araya gelerek süreci tamamlayacak.
Uzlaşı arayan Cumhurbaşkanı Herzog, siyasi aktörlere ülkeyi tekrar bir erken seçime sürüklemekten kaçınmaları davetinde bulundu.
Herzog, “Aklıselim sahibi herkesin önümüzdeki güvenlik ve diplomasi sınamalarına, etrafımızda değişen bölgeye bakması ve bizi içeriden bölen sıkıntıları hatırlaması, üzerimizdeki muazzam sorumluluğu anlaması için yeterlidir” tabirini kullandı.
Herzog’un hükümeti kurma misyonunu kime vereceğine karar vermek için 11 Kasım’a kadar müddeti var.
Yeni bir koalisyon kurulana dek ya da adayın başarısız olması durumunda mecburî hale gelecek muhtemel bir erken seçime kadar Netanyahu süreksiz hükümetin başbakanı olarak vazifesini sürdürecek.
İktidarı kaybetme riskiyle yüzleşen Netanyahu, seçim yetkililerinin oy pusulalarında sahtecilik argümanlarına ait yürüttüğü soruşturmaya tutunarak sonuçların meşruiyetini tartışmaya açtı.
Arap partilerini oyları çalmakla suçlayan Netanyahu’ya karşı eleştirmenler, başbakan ve ortaklarının sandık iradesini baltalamaya çalıştığını savundu; Netanyahu ise bu suçlamaları reddetti.
Aşırı sağcı müttefikleri, aralarında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in de yer aldığı isimler ise Arap partilerinin önderlerinin derhal tutuklanmasını ve sorgulanmasını istedi.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu ise çarşamba günü yaptığı açıklamada seçim güvenliğinin ihlal edilmediğini duyurdu. Yüksek Mahkeme Yargıcı ve Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Noam Sohlberg, seçilmiş yetkilileri kamu inancını sarsmak yerine müdafaaya davet etti.
Sohlberg, çarşamba günü Herzog ile görüşmesinde iktidarın barışçıl döneminin demokrasinin temel taşlarından biri olduğunu vurgulayarak “Bu gerçek bir tehlikedir” değerlendirmesini yaptı.
Sohlberg, Arap azınlık da dahil olmak üzere seçime gösterilen yüksek iştirakin bir kazanım olduğunu kaydetti.