Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa'daki Sardes Antik Kenti'nde yaklaşık 2 bin 500 yıllık, 2,2 metre yüksekliğindeki genç erkek heykelinin gün yüzüne çıkarıldığını bildirdi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinesinde Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen hafriyatlarda, ayakta duran genç bir erkeği tasvir eden anıtsal mermer heykel bulundu.
Bakan Ersoy, NSosyal’den yaptığı paylaşımda, keşfe ait şu bilgileri verdi:
“Sardes’te Anadolu arkeolojisine ışık tutacak eşsiz bir keşif. Manisa’daki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen hafriyatlarda, MÖ 5. yüzyılın birinci yarısına tarihlendirilen yaklaşık 2 bin 500 yıllık genç erkek heykelini gün yüzüne çıkardık. 2,2 metre yüksekliğindeki mermer heykel, anıtsal boyutu, düzgün korunmuş yapısı ve dikkat cazip detaylarıyla devrin heykeltıraşlık sanatının ender örnekleri arasında yer alıyor. Roma Dönemi’nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan eser, yüzü aşağıya bakacak formda yerleştirilmesi sayesinde yüzyıllar boyunca kıymetli ölçüde korunmuş. Üzerindeki alışılmadık giysi ayrıntıları ise Lidya kültürünün izlerini taşıyor. Elinde bir meyve tuttuğu görülen heykel devrin Sardes’teki ömrü, inanç dünyasını ve kültürel etkileşimi anlamamıza katkı sağlayacak kıymetli datalar sunuyor. Titizlikle yürütülecek bilimsel inceleme ve konservasyon çalışmalarında, yapıtın yüzeyinde günümüze ulaşmış olabilecek boya izleri de araştırılacak. Çalışmaların tamamlanmasının akabinde bu nadide eser Manisa Müzemizde ziyaretçilerle buluşacak.”
Ersoy, bu değerli yapıtın gün yüzüne çıkarılmasına katkı sağlayan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne, akademisyenlere, uzmanlara ve alanda titizlikle çalışan tüm gruba teşekkür etti.
Bakanlıktan bahisle ilgili yapılan açıklamaya nazaran, MÖ 470-450 yılları arasına tarihlendirilen heykelin mevcut yüksekliğinin 2,2 metre olduğu belirlendi.
İnsan boyutlarını aşan ölçüleriyle devrinin ender örnekleri arasında yer alan eser, iki büyük kesim halinde bulundu. Heykelin ayakları ile kimi küçük modüllerinin ise eksik olduğu tespit edildi.
Roma Dönemi’nde Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan heykelin yüzü aşağıya gelecek biçimde yerleştirildiği belirlendi. Bu durum, yapıtın yüz çizgileri ile detaylarının yüzyıllar boyunca büyük ölçüde korunmasını sağladı.
Kazı çalışmalarında etrafı dikkatle temizlenen heykel, uzman takım tarafından bulunduğu yerden inançlı biçimde kaldırıldı.
Heykel, dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl örneklerini anımsatırken yüz çizgileri, ellerindeki anatomik detaylar ve öteki özellikleri MÖ 5. yüzyılın birinci yarısına işaret ediyor.
Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve bunların altında yatay çizgiler taşıyan farklı bir giysi bulunuyor. Anadolu ve Yunanistan’daki benzeri heykellerde karşılaşılmayan bu giysi biçimi, yapıtın lokal özelliklerini ve Lidya kültürüyle bağını ortaya koyuyor.
Heykelin sağ elinde ise bir tanrıya ya da tanrıçaya adak olarak sunulmak üzere taşıdığı düşünülen bir meyve bulunuyor. Kelam konusu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruluyor.
Eser, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyaletinin satrap başşehri olduğu periyoda tarihleniyor.
Anıtsal heykel, Ege’de gelişen klasik sanat anlayışı ile Lidya’nın giysi geleneklerini ve görsel lisanını bir araya getirmesi bakımından öne çıkıyor.
Akdeniz coğrafyasında erken periyotlara tarihlenen bu büyüklükte ve düzgün korunmuş anıtsal heykellere nadiren rastlanması, buluntunun Anadolu arkeolojisi açısından değerini artırıyor.
Eserin, MÖ 5. yüzyılın başlarında Sardes’te yaşayan seçkin kesitin kültürü, inançları ve gündelik hayatına ait yeni datalar sunması bekleniyor.
Antik Çağ’da bu cins mermer heykellerin çoğunlukla boyalı olduğu biliniyor. Uzun yıllar toprak altında kalan Sardes heykelinin yüzeyi ise kalın ve sert bir birikinti katmanıyla kaplı bulunuyor.
Konservasyon takımı, yapıtın üzerinde günümüze ulaşmış olabilecek pigmentlere ziyan vermeden paklık yapılması için kapsamlı bir bilimsel çalışma yürütecek.
Antik polikrom heykel uzmanlarının da katkı sunacağı çalışmalar kapsamında heykelin yüzeyindeki ve etrafındaki toprakta bulunabilecek boya izleri incelenecek.
Temizlik, bilimsel inceleme ve onarım süreçlerinin tamamlanmasının akabinde eser, Manisa Müzesi’nde sergilenecek.