Başına gelmeyen kalmadı: Tarihin en lanetli gemisi… Türkiye’de yaşananlar yazgısını değiştirdi

Denizcilik tarihi, dünyanın hafızasına kazınan sayısız büyük felaketle dolu. Titanik’in batışı, İtalyan yolcu gemisi SS Andrea Doria’nın 1956’daki çarpışması ya da Costa Concordia’nın 2012 yılında İtalya açıklarında karaya oturarak büyük bir faciaya dönüşmesi, yolcu gemilerinin karşı karşıya kaldığı en büyük trajediler arasında yer alıyor.

Ancak bu gemilerin ortak bir özelliği bulunuyor; her biri tarihe geçen tek ve büyük bir felaketle anılıyor. MS Achille Lauro ise bundan çok farklı bir baht yaşadı. Bu sebeple de birçok denizcilik tarihçisi tarafından ‘dünyanın en lanetli yolcu gemisi’ olarak anılıyor.

HİKÂYE SAVAŞIN GÖLGESİNDE BAŞLADI

Geminin hikayesi, İkinci Dünya Savaşı’nın çabucak akabinde Hollanda’nın Vlissingen kentindeki tersanede başladı. O dönemde ‘Willem Ruys’ ismi verilen gemi, savaş sonrası Avrupa’nın en çağdaş yolcu gemilerinden biri olarak tasarlanmıştı. 192 metre uzunluğundaki dev gemi, yaklaşık 21 bin groston (denizcilik literatüründe bir tartı birimi) ağırlığındaydı.

Sekiz adet İsviçre imali motorla çalışan iki büyük pervaneye sahip olan gemi, birebir anda 900 yolcu taşıyabilecek kapasitedeydi. Dönemin mühendislik mükemmellerinden biri olarak görülen Willem Ruys, sürat, konfor ve zarafeti birebir gövdede buluşturan son büyük okyanus gemilerinden biri olarak kabul edildi. Lakin daha birinci günden itibaren geminin üzerinde savaşın ağır gölgesi vardı.

Geminin ismi birinci bakışta, 19. yüzyılda Royal Rotterdam Lloyd şirketini kuran Hollandalı denizcilik teşebbüsçüsü Willem Ruys’a ithafen verilmiş üzere görünüyordu. Gerçekte ise isim, onun torunu olan ve tekrar Willem Ruys ismini taşıyan genç iş insanını yaşatmak emeliyle seçilmişti. Ne var ki genç Willem Ruys, Hollanda’nın Nazi Almanyası tarafından işgal edildiği yıllarda Almanlar tarafından rehin alınmış, daha sonra kurşuna dizilerek öldürülmüştü. Münasebetiyle gemi daha denize indirildiği gün bile savaşın acı anısını taşıyan sembollerden biri hâline geldi.

Most doomed vessels tend to encounter significant ill-fortune just once, and conclusively. The MS Achille Lauro, in grim contrast, made an unpleasant habit of it.

🔗 https://t.co/cPR7gwts7Wpic.twitter.com/8jg8erSeTs

— The Telegraph (@Telegraph) July 2, 2026

İLK BÜYÜK KAZA KIZILDENİZ’DE YAŞANDI

6 Ocak 1953 günü geminin bahtını değiştirecek birinci büyük deniz kazası yaşandı. Willem Ruys ile tıpkı hatta çalışan rakibi MS Oranje, Kızıldeniz’de karşılıklı seyrediyordu. O periyotta yolcu gemileri birbirlerini selamlamak emeliyle epeyce yakın aradan geçiyordu. Yolcular güvertelerden birbirlerine el sallıyor, düdükler çalınıyor ve bu müsabakalar adeta denizcilik geleneğinin bir modülü olarak görülüyordu.

Fakat o gün her şey planlandığı üzere gitmedi. MS Oranje yüksek süratle ilerlerken Willem Ruys beklenmedik formda rota değiştirdi. İki dev gemi çarpıştı. Kazada Oranje’nin pruvası ağır hasar gördü. Buna karşın gemi, Sri Lanka’da alıkonulma ihtimaline karşı limana uğramadan büyük zorluklarla Endonezya’ya ulaşmayı başardı. Willem Ruys ise nispeten hafif hasarla kurtuldu. Fakat bu olay, geminin ilerleyen yıllarda yaşayacağı felaketlerin sırf başlangıcıydı.

İlk kazanın üzerinden şimdi beş ay geçmişti. 26 Haziran 1953 tarihinde bu kere yoğun sis altında Fransa’nın Bretonya kıyılarındaki Île de Batz açıklarında yeni bir çarpışma meydana geldi. Willem Ruys, Hollanda bandıralı Cornelis B isimli petrol tankeriyle çarpıştı. Yoğun sis görüş aralığını neredeyse sıfıra indirmişti. Ancak çarpışmanın şiddeti öylesine büyüktü ki Cornelis B aldığı ağır hasar sebebiyle kısa mühlet içinde battı. Bu olay, Willem Ruys’un denizcilik etraflarında ‘uğursuz gemi’ olarak anılmasına yol açan birinci gelişmelerden biri oldu.

DÜNYA TURUNA ÇIKAN LÜKS GEMİYE DÖNÜŞTÜ

1958 yılında Hollanda’nın iki büyük denizcilik şirketi güçlerini birleştirdi. Bu iş birliği kapsamında Willem Ruys, kapsamlı bir modernizasyondan geçirilerek klasik okyanus gemisinden tam donanımlı bir yolcu kruvaziyerine dönüştürüldü. Çalışmalar sonucunda geminin tonajı 23 bin grostona yükseldi. Yolcu kapasitesi ise 1045 şahsa çıkarıldı. 7 Mart 1959 tarihinde birinci dünya cinsine çıkan gemi, Süveyş Kanalı üzerinden Avustralya’ya ulaşıyor, dönüşünü ise Panama Kanalı üzerinden tamamlıyordu. Bir periyot tekrar denizlerin gözdesi hâline gelen Willem Ruys için bu yıllar görece sakin geçti.

Ancak bu huzur uzun sürmeyecekti. 1960’lı yıllarda hava yolu nakliyatının süratle gelişmesiyle birlikte uzun uzaklıklı yolcu gemilerine olan ilgi büyük ölçüde azaldı. Royal Rotterdam Lloyd da düşen yolcu sayıları sebebiyle gemiyi satma kararı aldı. Bu satış, geminin yazgısını büsbütün değiştirecek yeni bir periyodun başlangıcı olacaktı.

Artikel over de aanvaring van de #msoranje met de #willemruys in januari 1953. Wat er precies gebeurde lees je hier: https://t.co/m3bMn8cvw7#hetscheepvaartmuseum#geschiedenispic.twitter.com/4J6Z4lCbpB

— Het Scheepvaartmuseum (@schpvrtmsm) November 30, 2018

YENİ ADI, ESKİ TALİHSİZLİKLERİ DEĞİŞTİRMEDİ

1964 yılında Royal Rotterdam Lloyd, azalan yolcu talebi sebebiyle Willem Ruys’u satışa çıkardı. Gemiyi kısa mühlet sonra İtalyan armatör, iş insanı ve siyasetçi Achille Lauro’nun sahibi olduğu Flotta Lauro Lines satın aldı. Satışın akabinde gemi büsbütün yenilenerek MS Achille Lauro ismini aldı ve tekrar hizmete başladı. Yeni isim, yeni bir başlangıç manasına geliyordu. Lakin bu değişiklik, geminin yazgısını değiştirmeye yetmedi. Şimdi hizmete alınmasının üzerinden bir yıl bile geçmeden, Ağustos 1965’te gemide büyük bir patlama meydana geldi.

Patlama sonrası çıkan yangın kısa müddette büyüdü ve geminin iç kısımlarında ağır hasara yol açtı. Hasarın boyutu o kadar büyüktü ki Achille Lauro neredeyse baştan sona tekrar inşa edildi. Bu olay, geminin ilerleyen yıllarda adeta bir kâbusa dönüşecek yangınlar zincirinin de birinci halkası oldu.

1972 yılında gemi yine kapsamlı bakım ve modernizasyon çalışmalarına alındı. Fakat yazgı bir sefer daha değişmedi. Tersanede devam eden yenileme çalışmaları sırasında yangın çıktı. Yangın kısa müddette denetim altına alınsa da gemi bir defa daha önemli hasar aldı. Bu olay, Achille Lauro’nun ikinci büyük yangını olarak kayıtlara geçti.

Willem Ruyshttps://t.co/inOiqrDO6Ypic.twitter.com/UjunGbVfh2

— Don Hazeldine (@donships1) August 6, 2025

ÇANAKKALE BOĞAZI’NDA ÖLÜMLE SONUÇLANAN ÇARPIŞMA

Takvimler 28 Nisan 1975’i gösterdiğinde Achille Lauro tekrar bir deniz kazasının başrolündeydi. Bu defa rota Türkiye idi. The Telegraph’ta yer alan haberde geminin seyri sırasında Çanakkale Boğazı’nda Lübnan bandıralı Youseff isimli yük gemisiyle çarpışma meydana geldi. Youseff, büyükbaş hayvan taşıyan bir kargo gemisiydi. Çarpışmanın şiddetiyle yük gemisi ağır hasar aldı. Kısa müddet içinde su almaya başlayan gemi battı ve Çanakkale Boğazı’nın sularına gömüldü. Achille Lauro ise bu kazadan da kurtulmayı başardı. Fakat mesleğine bir çarpışma daha eklemiş oldu.

1981 yılında Achille Lauro bir sefer daha yangın felaketi yaşadı. Bu kere yangın denetim altına alınabildi ve gemi batmaktan kurtuldu. Lakin ekonomik meşakkatler büyüyordu. 1982 yılında Lauro Line mali krize girdi ve iflas etti. Şirket faaliyetlerini durdurunca Achille Lauro da İspanya’nın Tenerife Adası açıklarında demirletildi. Bir periyot Akdeniz’in en lüks yolcu gemilerinden biri olarak gösterilen dev kruvaziyer, limanda sessizce beklemeye başladı. Fakat geminin yaşayacağı en müthiş olay şimdi gerçekleşmemişti.

Yaklaşık yarım asır boyunca yangınlar, çarpışmalar, siyasi krizler üzere sayısız felaket atlatan MS Achille Lauro’nun uzun ve şanssız seyahati, 30 Kasım 1994’te son buldu. Güney Afrika’ya gerçek ilerlerken Somali kıyıları açıklarında makine dairesinde çıkan yangın, fark edildiğinde denetim altına alınamayacak kadar büyümüştü. Alevler kısa müddette gemiyi sararken mürettebat ve yolcular için tahliye kararı alındı.

Uluslararası yardım davetinin akabinde bölgeye ulaşan Amerikan savaş gemilerinin takviyesiyle gemide bulunan 979 yolcu ve mürettebatın büyük kısmı kurtarılırken, tahliye sırasında iki kişi hayatını yitirdi. Günler boyunca yanmaya devam eden ve aldığı ağır hasar sebebiyle sancak tarafına gerçek giderek daha fazla yatmaya başlayan Achille Lauro, 2 Aralık 1994 tarihinde Hint Okyanusu’nun derin sularına gömülerek gözlerden kayboldu.

İlginç bir formda, denizcilik tarihinin en çok konuşulan yolcu gemilerinden biri olmasına karşın enkazına bugüne kadar ulaşılamadı.

The Telegraph’ın “The awful story of the world’s most cursed cruise ship” başlıklı haberinden derlenmiştir.