Bakan Yumaklı duyurdu: Dünyada şimdi yok, çalışmalara başladık

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gazetecilerin sorularını yanıtlarken “orman yangınlarında insansız hava aracı (İHA) kullanımı”, “taklit yahut tağşiş yapılan besinler listesine giren firmalar” ve “hobi bahçeleri” başlıklarına geniş yer ayırdı.

Savunma sanayii ile bir çalışmaları olduğunu belirten Yumaklı, “Halihazırda tespit için kullanıyoruz, fakat bu kastettiğim direk müdahale maksatlı. Bu dünyada şimdi yok. Kimi Çin menşeili birtakım uygulamaları görüyoruz fakat orman yangınları güç coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz hakikaten hava araçlarımız kadar tesirli, su atabilen araçları insansız bir halde oluşturabilir miyiz? Savunma Sanayimizle bu çalışmamıza başladık. İnşallah benim iddiam onların deneyimiyle çok uzun vakit almaz ve dünyada bununla ilgili de Türkiye’nin ayrıyeten bir ekonomik getiri sağlayabileceği de bir şey oluşturmuş oluruz.” dedi.

“ŞU İYİ ÇOCUKTUR’ DİYE GELMEK İSTEYENLER OLUYOR, GELMEYİN”

Yumaklı, taklit yahut tağşiş yapılan firmalar listesine girenlerle ilgili de net iletiler verdi.

Bu bahiste birinci günkü kadar kararlı olduklarını söz ettikten sonra “Gelip ‘Bu eserin içinde bu var şu kalitede’ deyip ‘100 lira’ diyeyim fakat bunun içeriği 50 liralık olsun. Bunu size satamaz. ‘Neden ifşa ediyorsunuz kardeşim gereğini yapsanıza’ deniyor. Biz cezasını kesiyoruz esasen evvel gereğini yapıyoruz, eseri çektiriyoruz, sonra ifşa ediyoruz.” diyen Yumaklı, şöyle devam etti:

“Kim olduğu, ne olduğu benim hiçbir biçimde umurumda bile değil. Ben şunu kabul ediyorum. Bir marka oluşturmak kolay değildir. Piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun fakat bunun sonucunda yaptığın taklit, tağşiş tüketicinin sorunu hiç değil. Herkes üretmiş olduğu eseri, vaat etmiş olduğu formda üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok. ‘Şu yeterli çocuktur’ falan diye gelmek isteyenler oluyor, buradan söylüyorum; sakın ha gelmeyin.”

“YENİ BİR GRUP OLUŞTU, HERKES KURAL NEYSE ONA UYACAK”

Yumaklı, hobi bahçeleri sorununun de hassas bir mevzu olduğunu belirtti:

“Aslında bir imar sorunu. Tarım alanında müsaadeli yapılarla ilgili kimsenin bir itirazı yok. Ancak dediğim üzere bu imar konusu, benim pozisyon değil. Biz tarım topraklarının rastgele bir formda bir kaçak yapıyla bozulmasını engellemek için Meclisimizden bir yasa düzenlemesi geçirdik.” ifades

Bu yasa değişikliği sonrası bir kesilme kelam konusu oldu. Şimdi burada yeni bir ‘takılanlar’ grubu oluştu; ‘imar yasasına takılanlar.’ Ve gündemde de tutan onlar. Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Hasebiyle uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak.”

Bakan Yumaklı’nın açıklamalarında öne çıkanlar şöyle:

“ORMAN YANGINLARINDA YAPAY ZEKAYI AKTİF OLARAK KULLANIYORUZ”

– “Orman yangınlarıyla gayrette teknolojinin tüm imkânlarını kullanıyoruz. Yapay zekâ temelli Karar Destek Sistemiyle, yangının seyrini iddia edip ona nazaran tedbir alıyoruz. Bu sistem ile riskli alanları 1 hafta evvelden görüp takımlarımızın yönlendirmesini, uyumu sağlıyoruz.

Burada mevcut sistemleri gelişen teknolojiye entegre edip daima bir gelişim içindeyiz. Özetle hem yapay zeka hem öteki teknolojik gelişmeleri orman yangınlarında etkin olarak kullanıyoruz.

“AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI BİLİMSEL VERİLER IŞIĞINDA YAPILIYOR”

– Orman yangınları sonrasında bölgenin tekrar ağaçlandırmasıyla ilgili bazen farklı ağaç tipleriyle devam edilmesi konusunda tavsiyeler geliyor. Ancak 2023 yılının sonunda bu mevzuda uzmanlarla bir çalıştay gerçekleştirdik. Bu çalıştayda bizim metodolojimizin doğruluğunu takviyeler nitelikte sonuç çıktı.

– Yanan orman alanlarının ağaçlandırılmasında bölgenin ekosistemini dikkate alıyoruz. Karadeniz’deki ağaç cinsiyle Akdeniz’deki ağaç çeşidi, Ege’deki ile İç Anadolu’daki ağaç çeşidi ya da güneydeki ağaç çeşidi birbirinden farklı. Biz de bölgenin ekosistemine nazaran ağaç dikimi yapıyoruz. Tüm bu ağaçlandırma çalışmaları bilimsel datalar ışığında yapılıyor. Milyonlarca yıllık bir ekosistemi değiştiremezsiniz.

– Bu Almanya’da bir devir yapılmış. Fakat daha sonra birçok biyolojik sorunla karşılaşmışlar ve vazgeçmişler. Sadece ağaç olarak bakmayın. Orada bir ekosistem var onunla birlikte milyonlarca yılda gelmiş. Yangınların büyük bir çoğunluğu orman dışı alandan başlıyor. Münasebetiyle ağacın bir kabahati yok. Kızıl Çam ağaçlarının kozalakları, yangın esnasında kendilerini kapatırlar, tohumlarını saklarlar. Yangından sonra uygun ortam olduğunda açıyor ve tohumlarını toprağa döküyor. Biz beşerler olarak o sistematiği değiştirmeye çalışıyoruz. Bu mümkün değil.

“KIŞ AYLARINDA ORALARA TEK TEK GİDİYORUZ”

– Orman yangınlarını azaltmaya yönelik çok önemli bir bilinçlendirme faaliyeti yürütüyoruz. Hem Milli Eğitim Bakanlığımız hem de Yüksek Öğretim Kurumumuzla. Bunun yanında orman yangınlarına hassas köylere ve kırsal mahallelere tek tek gidiyoruz. Burada gruplarımız bilgilendirme çalışmaları yapıyor.

– Şunu söylüyoruz: O riskli dönemde burada bir yangın çıktığında, 100 yaşında ağaçlar yanarsa bir daha o ağaçların birebir hale gelmesini bu köyde görebilecek hiç kimse kalmayacak. İkincisi, yangın çıktığında şayet bu biçimde değil de o yangına alevler için uğraş etmek üzere gelmemizi istemiyorsanız, çayınızı kahvenizi içmemizi istiyorsanız gelin daima bir arada olalım.

– Orman köylerine bilhassa son periyotlarda, onların çok acil durumlarda biz gelene kadar müdahale edebilmesi için su tankerleri vermeye başladık. Eğitimlerini de verdik. Bu da çok değerli bir nokta.

“SEN ORMANDA NİYE TORPİL ATIYORSUN?”

– Orman yangınlarının çıkış nedeni içinde yüzde 3 kasıt var. Bunları biz tespit etmiyoruz. Kolluk güçleri tespit ediyor. Onların raporlarından çıkartıyoruz. Torpil atmıştı Kahramanmaraş’ta. Ormanda niçin torpil atıyorsun? Bu kaza değil, kasıt. Bunların cezası hakikaten ağır. Biz o orman yangını ile ilgili müdahalede sarf edilen maddi fiyatı da bu yangını çıkartanlara rücu ettiriyoruz. Ve ceza alması için de sonuna kadar bizim hukuk ünitemiz takip ediyor.

– Esasen tüm ormanlar karbon tutuyor. Ancak bizim oluşturacağımız karbon yutak ormanlarında ağaç çeşidi itibariyle oraya dikilen fidanların ibreli ya da yapraklı olması ya da o ormana yapılacak bakım müdahaleleriyle karbon tutma kapasitesini daha artıran orman alanlarından bahsediyoruz. Bu alanlar oluşturulurken karbon emisyonuna neden olacak, atmosfere ayrıyeten karbon salınmasına neden olacak, ağaçlandırma çalışmalarından da uzak durulması gerekiyor.

– Bir taraftan salınan karbon ölçüsünü azaltırken bir taraftan da yeni karbon yutak alanları oluşturarak emisyonu sıfırlamaya, 2053 net emisyon maksadına ulaşmak için çalışmaya devam edeceğiz.

İHA’LARIN ORMAN YANGINLARINDA KULLANILMASI: ÇALIŞMALAR BAŞLADI

– Savunma sanayimizle birlikte bir çalışmamız var. İnsansız hava araçlarının orman yangınlarında kullanılması konusu. Hali hazırda tespit için kullanıyoruz, lakin bu kastettiğim direk müdahale gayeli. Bu dünyada şimdi yok. Birtakım Çin menşeili birtakım uygulamaları görüyoruz ancak orman yangınları güç coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz sahiden hava araçlarımız kadar tesirli, su atabilen araçları insansız bir biçimde oluşturabilir miyiz?

– Savunma Sanayimizle bu çalışmamıza başladık. İnşallah benim varsayımım onların deneyimiyle çok uzun vakit almaz ve dünyada bununla ilgili de Türkiye’nin ayrıyeten bir ekonomik getiri sağlayabileceği de bir şey oluşturmuş oluruz.

– Bu arada mevcutta tespit için kullandığımız İHA’lar ile ilgili sahiden BAYKAR’a teşekkür ederim. Bayraktar TB2’lerle bu teknolojiyi biz de kullanıyoruz. İşin teknik boyutunda hala bize takviye oluyorlar. İstediğimiz rastgele bir güç durumda kaldığımızda yanımızda oluyorlar ve kendilerinin geliştirdiği rastgele bir hususu bizlere de adapte ediyorlar.

“BU ÜLKEDE HERKES KURAL NEYSE ONA UYMAK ZORUNDA”

– Hobi bahçeleri konusu hassas bir bahis. Bu aslında bir imar sorunu. Tarım alanında müsaadeli yapılarla ilgili kimsenin bir itirazı yok. Ancak dediğim üzere bu imar konusu, benim pozisyon değil. Biz tarım topraklarının rastgele bir formda bir kaçak yapıyla bozulmasını engellemek için Meclisimizden bir yasa düzenlemesi geçirdik. Bu yasa değişikliği sonrası bir kesilme kelam konusu oldu. Şimdi burada da imar yasasına takılanlar diye bir küme oluştu. Ve gündemde de tutan onlar. Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Hasebiyle uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak.

HAL YASASINDA DEĞİŞİKLİK

– Hal yasasına ait çalışmalarda bakanlık olarak biz de vardık. Gıda komitesinde esasen bunların hepsi konuşuldu. Üretici birliklerinin ve kooperatiflerinin hallerde, pazarlarda daha fazla yer alması, hatta üretici birliklerinin hallerin dışında eser satış noktaları oluşturabilmesi üzere mevzular. Şu anda AK Parti kümesinde en son çalışmalarını tamamladılar. Sanıyorum kurula gelecek. Daha farklı bahisler da var.

– Örneğin büyük satış noktalarının muhakkak bir ölçüye kadar direkt üreticiden alabilmesini sağlayan bir sistem. Aradaki aracıları kaldıracak, daha süratli, kontratlı üretimi teşvik edecek uygulamalar onun içerisinde yer almış olacak. Daima birlikte son halini görmüş olacağız. Eseri tarladan son tüketici noktasına ne kadar süratli getirebilirsiniz o aradaki maliyetleri azaltmış olacaksınız. Şu anda maliyetlerin büyük bir kısmı esasen taşımadan geliyor. Petrol fiyatlarındaki artış da buna bir etken.

“GIDA GÜVENİRLİĞİ KIRMIZI ÇİZGİMİZ”

– Gıda güvenilirliği bizim her vakit kırmızı çizgimiz olmuştur. Bu mevzuda asla taviz yok. Hepimizin çocuğu var. Hiç kimsenin size sunmuş olduğu eserin belirttiğinden farklı bir formda satması makul karşılanamaz. Bu türlü bir şeye hiç kimsenin hakkı yok. Şu yanlış anlaşılıyor; Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza. Biz gereğini yapıyoruz. Sonra ifşa ediyoruz. Cezasını kesiyoruz.

– Ürününü çektiriyoruz. Cürmü hangi cezaya denk gelirse. Ondan sonra da anlık bir formda bunları ifşa ediyoruz. En büyük ceza da o aslında. Başladığımız gündeki üzere kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir halde umurumda bile değil. Ben şunu kabul ediyorum. Bir marka oluşturmak kolay değildir. Piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun lakin bunun sonucunda yaptığın taklit, tağşiş tüketicinin sorunu hiç değil. Herkes üretmiş olduğu eseri, vaat etmiş olduğu biçimde üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok.

“PESTİSİT KONUSUNDA AB KOMİSERİNE İSTATİSTİKLERİ GÖSTERDİM”

– Geçtiğimiz günlerde AB Komisyonu’nun Tarım ve Gıdadan sorumlu üyesi Christophe Hansen ile görüştük. Orada zirai ilaç kalıntısı da gündeme geldi. Son 3 yılda RASFF bildirimlerindeki düşüşümüz yüzde 74. Biyolojik ve biyoteknik çaba yapıyoruz. Bu mevzudaki uygulamalarımızı onlarla paylaşacağız. Türkiye’de çok yoğun pestisit kullanıldığıyla ilgili algı vardı onların kafasında da.

– Ancak Avrupa Birliği’nde hektar başına kullanılan pestisit oranı 3.2 kilogram, Türkiye’de 2.3 kilogram. Sonucunda da bu mevzuda işbirliğimizi daha da geliştirmek üzere anlaştık. Toplumumuzdaki zirai ilaç kullanımı konusundaki algının yüksek olmasını ben şahsen çok olumlu ve uygun bir durum olarak nitelendiriyorum. Bu formda olmalı bence. Biz de bu hassasiyeti gözeterek en aza indirmek için çalışmalar yapıyoruz.

“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ZARARLILARA ETKİSİ BÜYÜK”

– İklim değişikliğinin öteki bir tesiri de zararlıları, çok enteresan zararlıları ortaya çıkarmaya başladı. Mesela Karadeniz Bölgesi’nde kestane ağaçlarında iki sene öncesiydi gal arısı diye bir ziyanlı geldi. Kestane ağaçlarının hepsini mahvetti. Fakat onun bir aykırı böceği ormanlara da ziyan vermeyen, arkadaşlar da çalışmasını yaptılar. Gittiğimizde o bölgelere sonucun alındığını ve herkesin mutlu olduğunu görüyoruz.

– Sadece zirai ilacı atarak değil, tıpkı vakitte tabiatın kendi içerisindeki uğraş metodolojisini de bizim uygulayabiliyor olmamız lazım. Hangi çiftçi ister ki 3 ay, 5 ay, 8 ay, 10 ay eserini ekmiş, zararlıyla gayret için çünkü ilaç kullanmış, sonra da pazara götürmüş ya bahçesinde ya paketleme yerinde ya da pazarda markette neyse tespit edilmiş ve çöpe atılmış, ziyan görmüş. Bunu kim ister ki? Burada bir metodoloji sorunu var. Bunların her birine hakikaten arkadaşlarım kuyumcu titizliğiyle bakıyor.

“ÖNEMLİ BİR DÖNÜŞÜMÜ BAŞLATTIK”

– Üretim planlamasıyla 2023’ten itibaren dünyadaki bütün konjonktürel zorluklara karşı, fırtınaya karşı, tarım üzere besin arz güvenliği açısından son derece kıymetli bir başlıkta yapısal bir dönüşümü başlattık. Bu düzenlemeyle 2023 yılında yüzde 6 eğimin altındaki yerlerde uzun yıllıklı bitkilerin yani meyve ağaçlarının dikilmesini yasakladık. Bunun yanında evvel stratejik eserlerden başlayarak üretim planlamasını devreye aldık. Bütün eserlere yaymak için uğraş ediyoruz. Bu çabucak olacak bir şey değil, biliyoruz. Ancak yapısal değişimin son derece kıymetli olduğunu söylemek istiyorum.

– Diğer yandan meyve ihracatı konusunda, Karadeniz’de seyri sefer sorunu maalesef şu anda bizim de en büyük meselelerimizden biri. İhracatçılar eserlerin ihraç edilememesi, seyri sefer güvenliğinin olmaması nedeniyle bir zorluk yaşıyorlar. Ticaret Bakanlığımızla birlikte nasıl işlerini kolaylaştırabiliriz diye bir çalışmamız var. İnşallah o da devreye girerek sorunu hafifletmiş olacağız.

– Bu yıl çok şükür bütün eserlerde gerçekten çok güzel hasat bilgileri elde etmiş olduk. Ancak eserinizi satamadığınızda bunun bir sürü geriye yanlışsız komplikasyonu oluyor. Ben de bunun için bütün ülkelerle birebir görüşmeler yapıyorum. Rusya’ya gittik mesela. Karadeniz kapanınca tırlarla Rusya’ya eser gönderilmeye başlandı. Lakin onlar da biz gittiğimizde gümrükte birtakım sorunlardan ötürü bizim eserlerin geçişini kapatmışlardı. Ancak görüştük, anlaştık, el sıkıştık. Daha biz ayrılmadan gümrüğü açtılar. Sonra onlarla bir bahiste daha anlaşmıştık. Bizim her iki tırımızdan bir adedini tahlile alıyorlardı. Bu da birikmelere neden oluyordu. Eserlerde sorunlara neden oluyordu. Onda da muhakkak küme eserlerin %20, aşikâr küme eserlerde %10’a kadar indirdik tahlil sıklığını. Her ülke için tek tek çalışıyoruz. Bu manada çok yoğun bir tarım diplomasisi süreci yürütüyoruz.

– Biz 2024 yılının Şubat ayında açıklamış olduğumuz Hayvancılık Yol Haritası’ndaki bütün başlıkları tek tek uyguluyoruz. Bütün bunlardan sonra da hayvan sayımızda bir artış oldu fakat biz daha çok nicelik değil niteliğe dönüp sürü yenileme konusuna odaklanmış durumdayız. İki hayvan var, ikisine de aşağı yukarı emsal bir besleme yapıyorsunuz. Birinden daha fazla randıman alıyorsunuz, birinden daha az. Bir anda olabilecek şey değil. Ancak tesirlerini aldığımızı söyleyebilirim hayvancılıkta.

HAYVAN HASTALIKLARIYLA MÜCADELE

– Hayvan hastalıklarıyla çabada 2025’te şap konusunda Avrupa Birliği Komiseri başarımızı tebrik etti. 4 ay içerisinde o ağır hadiseyi bu ülke atlattı. Yetenekleri nedeniyle oldu bu. Yenisinin olmaması için çaba ediyoruz. Hayvan hastalıkları konusunda önemli bir gayretimiz var.

– Ari çiftlikler konusunda bütün Türkiye’de bir tarama başlattık. Hastalıklarla ilgili bütün önlemlerini almış, kurallar neyse onu uygulamış olan çiftlikler demektir. Biz diyoruz ki arilikle ilgili koşulları biz kolaylaştırdık fakat burada hiçbir toleransımız olmayacak. Fakat sen de bunun kurallarına uy, uymayanların tamamının ariliklerini iptal ettik. Zira ben ona dört kat daha fazla dayanak veriyorum. Arilik olsun diye, hayvan hastalığı olmasın diye.