Bakan Güler Reuters’a konuştu: “Avrupa savunma teşebbüslerine Ankara’yı da dahil etmeli”

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler , gelecek hafta Ankara’da gerçekleştirilecek olan NATO zirvesi öncesinde yaptığı açıklamalarda, ittifakın değişen güvenlik şartlarına ahenk sağlama sürecinde olduğunu ve ABD’nin ittifaktan ayrılma arayışında bulunmadığını söz etti.

Türkiye, 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek tepede 32 NATO başkanının yanı sıra Körfez ve Asya-Pasifik bölgelerinden yetkilileri ağırlayacak.

Ankara, bu tepe aracılığıyla ittifak içindeki birliği pekiştirmeyi ve caydırıcılık mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, müttefikler arasında savunma harcamaları ve yük paylaşımı konusunda yaşanan uyuşmazlıklar ile Hürmüz Boğazı’nın yine ulaşıma açılması konusundaki katkı yetersizliği şikayetlerini münasebet göstererek ülkelerini ittifaktan çekmekle tehdit etmiş; bu süreçte Washington, Avrupa’daki askeri birliklerini, savaş uçaklarını, gemilerini ve silah sistemlerini çekme yönünde adımlar atmıştı.

Bakan Güler, Reuters haber ajansının sorularına yazılı olarak verdiği cevapta, tepenin öncelikli başlıklarının müttefiklerin artan savunma harcamalarını göstermek, daha güçlü bir transatlantik savunma sanayiine yanlışsız adımlar atmak, ittifak içindeki birliği tekrar teyit etmek ve Ukrayna’ya yönelik dayanağı artırmak olduğunu belirtti.

Güler, “NATO, Avrupa-Atlantik güvenliği ve savunması için eşsiz ve temel bir platform olmayı sürdürüyor. Geçmekte olduğumuz dönemi bir kriz olarak değil, değişen güvenlik ortamına ahenk sağlama süreci olarak değerlendiriyoruz” sözlerini kullandı.

Washington’ın NATO’dan “çekilme niyetinin olmadığını” lisana getiren Güler, ABD’nin bunun yerine Avrupalı müttefiklerin ve Kanada’nın Avrupa güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesini istediğini aktardı.

Güler, “Zirvede, Avrupa sütununun güçlendirilmesine yönelik somut bir yol haritası oluşturulması yönündeki temasların ve gayretlerin yoğunlaşması bekleniyor” diyerek, Ankara’nın daha adil bir yük paylaşımı planını desteklemekle birlikte önceliğinin ittifak birliğinin korunması olduğunu ekledi.

NATO bünyesinde, Washington’ın büsbütün çekilebileceği tasası taşıyan ya da ABD kuvvetlerinin azaltılmasından doğan boşlukları doldurmaya çalışan birtakım Avrupalı müttefiklerin varlığı sebebiyle daha evvel görülmemiş bir baskı hissediliyor.

Güler, Washington’ın ittifakın güvenliği ve caydırıcılığı konusunda merkezi bir rol oynadığını, transatlantik bağın korunmasının stratejik kıymete sahip olduğunu kaydetti.

Güler, “NATO’nun mevcut nükleer paylaşım düzenlemeleri ve ABD’nin genişletilmiş caydırıcılık rolü, ittifakın güvenliği açısından hayati değerini koruyor” dedi.

NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, son yıllarda savunma dalında dışa bağımlılığını kıymetli ölçüde azaltarak dünyanın önde gelen savunma endüstrilerinden birini inşa etti. Lakin siyasi ve politik farklılıklar nedeniyle Ankara, birçok Avrupa savunma teşebbüsünün dışında tutuluyor.

Güler, Ankara’nın ilkesel olarak Avrupa’nın savunma ve güvenliği güçlendirmeye yönelik adımlarını olumlu bulduğunu, ama bu gayretlerin kapsayıcılıktan uzak olması sebebiyle tam manasıyla aktif olamayacağını belirtti.

Güler, “Türkiye üzere kıymetli bir kapasitenin Avrupa’nın savunma teşebbüslerinden dışlanmasının stratejik açıdan yanlış bir yaklaşım olduğuna inanıyoruz” diyerek, Ankara’nın Avrupa’dan “vizyoner bir yaklaşım” benimsemesini ve Türkiye ile işbirliğini kucaklamasını beklediğini söz etti.

Müttefikler, geçen yıl gayrisafi yurtiçi hasılalarının (GSYİH) yüzde 5’ini 2035 yılına kadar savunmaya ayırma maksadı üzerinde mutabık kalmıştı.

Türkiye’nin bu gayeye bağlı olduğunu ve harcamalarını bu doğrultuda kademeli olarak artırdığını söyleyen Güler, Ankara’nın tüm yetenek maksatlarına 2029 yılına kadar ulaşmayı amaçladığını ekledi.

Savunma harcamalarında öncelikli alanların insansız hava araçları, dronesavar sistemleri, hava savunma ve füze sistemleri, deniz projeleri, insansız sistemler ve siber yetenekler olduğunu belirten Güler, Türkiye’nin “Çelik Kubbe” entegre hava savunma sisteminin “en kısa sürede” tamamlanacağını bildirdi.

Kendine ilişkin tam teşekküllü füze savunma sisteminden mahrum olan ve büyük ölçüde NATO sistemleri ile savaş uçaklarına dayanan Türkiye için hava savunması temel bir sıkıntı olmaya devam ediyor.

Güler, Türkiye’nin gereksinimlerini karşılamak üzere Washington’dan Patriot sistemleri ya da Fransız-İtalyan ortak imali SAMP-T sistemlerinin satın alınması seçeneği de dahil olmak üzere “tüm alternatifleri” değerlendirdiğini kaydetti.

Güler, “Bu husustaki temel yaklaşımımız net: Ülkemizin güvenlik gereksinimlerini karşılayan, teknoloji paylaşımını ve ortak üretimi içeren, sürdürülebilir ve ittifak ruhuna uygun her türlü işbirliğine açığız” sözlerini kullandı.

Bakan Güler, ilgili ülkelerle teknik ve siyasi görüşmelerin “zaman zaman” yapıldığını da kelamlarına ekledi.

Başkent Ankara, 7-8 Temmuz tarihlerinde NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükûmet liderlerinin yanı sıra çok sayıda davetli başkan, yaklaşık 100 bakan ve binlerce yabancı konuğu ağırlayacak . Tepe, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilecek.